ΝΕΛΣΟΝ ΜΑΝΤΕΛΑ (1918-2013)

 

Ο Νέλσον Μαντέλα γεννήθηκε στις 18 Ιουλίου του 1918 στην Τράνσκεϊ της Νοτίου Αφρικής και πέθανε στις 5 Δεκεμβρίου του2013. Ο πατέρας του Χένρι ήταν αρχηγός της τοπικής φυλής Τέμπου. Το όνομα Νέλσον του το έδωσε η δασκάλα του στο δημοτικό σχολείο, καθώς συνηθίζονταν τα παιδιά που φοιτούσαν στο σχολείο να έχουν «χριστιανικά»βρετανικά ονόματα. Μετά τον θάνατο του πατέρα του αυτοί που έθεσαν τις βάσεις στην σκέψη του Νέλσον για να οραματίζεται μια ζωή μαχόμενος για την ελευθερία των ανθρώπων και κατά οποιασδήποτε μορφής καταπίεσης, ήταν οι πρεσβύτεροι του. Αρχικά, ξεκίνησε τις σπουδές του στις τέχνες στο πανεπιστήμιο του Φορτ Χαϊρ, όμως αποβλήθηκε πριν τις ολοκληρώσει με την κατηγορία της συμμετοχής σε φοιτητικές διαδηλώσεις. Στην συνέχεια σπούδασε νομική στο Γιοχάνεσμπουργκ και έγινε μέλος του Αφρικανικού Εθνικού Κονγκρέσου (ANC) το 1944. Στο Γιοχάνεσμπουργκ βρέθηκε προκειμένου να γλιτώσει από τον γάμο που οι γονείς του αποφάσισαν παρά την θέληση του και εργάστηκε σε ορυχείο ως φύλακας. Εκεί γνώρισε έναν μεσίτη ο οποίος τον σύστησε στον Λαζάρ Σιντέλσκι, ο οποίος με την σειρά του του έδωσε την ευκαιρία να γράφει άρθρα μέσω της δικηγορικής του εταιρίας Witkin Eidelman & Sidelsky. Το ίδιο διάστημα ξεκίνησε τις νομικές του σπουδές στη σχολή του πανεπιστημίου  Witwatersrand, από όπου έφυγε το 1948 χωρίς να έχει πάρει το πτυχίο του.  Ακολούθησαν σπουδές στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου όπου επίσης, δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του. Λίγο αργότερα, δύο επιπλέον χρόνια σπουδών στα νομικά, επέτρεψαν στον Μαντέλα και στον φίλο του Όλιβερ Τάμπο να ανοίξουν την πρώτη δικηγορική εταιρία μαύρων, τον Αύγουστο του 1952. Τελικά, κατάφερε να πάρει το πτυχίο τους τελευταίους μήνες της φυλάκισης του.

Αν και είχε αναπτύξει πολιτική δράση από το 1942, το 1944 έγινε μέλος του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου (African National Congress – ANC), όπου συμμετείχε στη δημιουργία του Συνασπισμού Νεολαίας.

Σταδιακά αναρριχήθηκε στις τάξεις του ANC, υιοθετώντας μία πιο «επιθετική» πολιτική γραμμή, το «Πρόγραμμα Δράσης».

Το 1952 τέθηκε επικεφαλής της κίνησης πολιτικής ανυπακοής, ενάντια σε 6 άδικους νόμους της κυβέρνησης. Επρόκειτο για καμπάνια του ANC και του Ινδικού Κογκρέσου Νοτίου Αφρικής (South African Indian Congress).

Ακολούθησε η σύλληψη του ίδιου και 19 ακόμη ατόμων, για τη συμμετοχή τους στην καμπάνια και η καταδίκη τους σε 9 μήνες καταναγκαστικών έργων, με 2ετή αναστολή.

Στα τέλη του 1952 δέχθηκε τον πρώτο αποκλεισμό από το ANC και ως πρόσωπο υπό περιορισμό, δεν μπορούσε παρά να παρακολουθεί μυστικά τις εξελίξεις, ακόμη κι όταν στις 22 Ιουνίου του 1955, υιοθετήθηκε η «Χάρτα της Ελευθερίας» της Ν. Αφρικής.

Η «Χάρτα της Ελευθερίας» ήταν η δήλωση της Συμμαχίας των Κογκρέσων της Ν. Αφρικής.

Το ANC, κόμμα του Μαντέλα, είχε στείλει 50.000 εθελοντές σε πόλεις και περιοχές της επαρχίας, για να συγκεντρώσουν υπογραφές πολιτών της Ν. Αφρικής, με αίτημα την ελευθερία τους.

Στις 5 Δεκεμβρίου του 1955, ο Νέλσον Μαντέλα συνελήφθη μαζί με άλλους 156 ακτιβιστές. Η δίκη για προδοσία που ακολούθησε, διήρκεσε 28 μήνες. Ο ίδιος αθωώθηκε στις 29 Μαρτίου του 1961.

Το 1960, ο Μαντέλα υποστήριξε τη δημιουργία στρατιωτικής μονάδας εντός του ANC, ο επικεφαλής του οποίου, τον Ιούνιο του 1961, επεξεργάστηκε την πρότασή του, σκεπτόμενος πως όσοι ήθελαν να εμπλακούν στη χρήση βίαιων μέσων, στηρίζοντας τον Μαντέλα, δεν θα αποτρέπονταν από το ANC. Αυτό οδήγησε στον σχηματισμό του «Umkhonto we Sizwe» (Spear of the Nation).

Στις 11 Ιανουαρίου του 1962, έφυγε κρυφά από τη Ν. Αφρική, με το όνομα David Motsamayi. Ταξίδεψε σε όλη την ήπειρο και έφτασε στην Αγγλία, όπου αναζήτησε στήριξη.

Εκπαιδεύτηκε στο Μαρόκο και την Αιθιοπία και επέστρεψε στη Ν. Αφρική, τον Ιούλιο του 1962. Στις 5 Αυγούστου συνελήφθη και κατηγορήθηκε για παράνομη έξοδο από τη χώρα και προτροπή των εργατών σε απεργία. Καταδικάστηκε σε 5 χρόνια καταναγκαστικών έργων στη φυλακή της Πρετόρια.

Μεταφέρθηκε στη φυλακή Robben Island και επέστρεψε στην Πρετόρια στις 12 Ιουνίου.

Μέσα σε διάστημα ενός μήνα, η Αστυνομία ανακάλυψε κρυψώνα στη Rivonia, που χρησιμοποιούσε το ANC, συλλαμβάνοντας ακτιβιστές και μέλη του κόμματος.

Τον Οκτώβριο του 1963, ο Μαντέλα και 9 ακόμη κατηγορήθηκαν για δολοπλοκία, με στόχο τη βίαιη πτώση της κυβέρνησης, στη δίκη που έμεινε γνωστή ως «Rivonia Trial».

Αντιμέτωπος με τη θανατική ποινή, δήλωνε ενώπιον του δικαστηρίου:

«Πολέμησα κατά της κυριαρχίας των λευκών και πολέμησα κατά της κυριαρχίας των μαύρων. Ονειρεύομαι το ιδανικό μίας δημοκρατικής και ελεύθερης κοινωνίας, όπου όλοι οι άνθρωποι θα ζουν μαζί, σε αρμονία, και με ίσες ευκαιρίες. Είναι ένα ιδανικό, για το οποίο ελπίζω να ζήσω και να πετύχω. Αν όμως αυτό χρειάζεται… είναι ένα ιδανικό, για το οποίο είμαι προετοιμασμένος να πεθάνω».

Στις 12 Ιουνίου του 1964, οχτώ από τους κατηγορουμένους, συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου, καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη.

Ένας εξ αυτών οδηγήθηκε στη φυλακή της Πρετόρια, επειδή ήταν λευκός, ενώ οι υπόλοιποι οδηγήθηκαν στη φυλακή Robben Island.

Τον Μάρτιο του 1982, ο Μαντέλα μεταφέρθηκε στη φυλακή Pollsmoor στο Κέιπ Τάουν. Βγήκε για λίγο από τη φυλακή, καθώς χρειάστηκε να εγχειριστεί για προστάτη.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη φυλακή, η δημοφιλία του εκτοξεύτηκε στα ύψη. Θεωρήθηκε και χαρακτηρίστηκε ως ο πιο αξιόλογος μαύρος ηγέτης στη Νότιο Αφρική και έγινε σύμβολο της αντίστασης κατά του Απαρτχάιντ, θέτοντας τους θεμέλιους λίθους για την πτώση του ρατσιστικού καθεστώτος.

Το 1988 χρειάστηκε θεραπεία για φυματίωση και στις 7 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους μεταφέρθηκε στη φυλακή Victor Verster.

Οι πύλες της φυλακής άνοιξαν για την αποφυλάκισή του, την Κυριακή 11 Φεβρουαρίου του 1990, 9 μόλις ημέρες μετά την άρση αποκλεισμού του από το ANC κι όταν ο πρόεδρος Φρεντερίκ ντε Κλερκ, αναγνώρισε το ANC και ανέστειλε τις εκτελέσεις.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής του στη φυλακή, ποτέ δεν συμβιβάστηκε και δεν αρνήθηκε τις πολιτικές του πεποιθήσεις.

Αμέσως μετά την αποφυλάκισή σου, από κοινού με τη δεύτερη γυναίκα του, ρίχτηκαν στον αγώνα επίτευξης των στόχων, που τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι είχαν θέσει 4 δεκαετίες νωρίτερα, οδηγώντας με τη δράση του στην πτώση του ρατσιστικού καθεστώτος.

Το 1991 πραγματοποιήθηκε το πρώτο εθνικό Συνέδριο του ANC, στη Νότιο Αφρική, όπου εξελέγη Πρόεδρος, διαδεχόμενος τον φίλο του, Όλιβερ Τάμπο.

Το 1993 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο μοιράστηκε με τον Φρεντερίκ ντε Κλερκ.

Στις 24 Απριλίου του 1994 ο Νέλσον Μαντέλα ψήφισε για πρώτη φορά στη ζωή του και στις 10 Μαΐου του 1994 έγινε ο πρώτος μαύρος, δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Νοτίου Αφρικής.

Παραμένοντας πιστός στη δέσμευσή του, αποσύρθηκε από το αξίωμα του προέδρου, μετά την ολοκλήρωση μίας μόλις θητείας, το 1999.

Συνέχισε να προσφέρει τις υπηρεσίες του στο Ίδρυμα για παιδιά που φέρει το όνομά του και δημιούργησε το 1995. Επίσης, δημιούργησε το Ίδρυμα Nelson Mandela και το Mandela-Rhodes Foundation.

Ο Νέλσον Μαντέλα, το 1944 παντρεύτηκε την Έβελιν Μασέ, νοσοκόμα, με την οποία απέκτησαν δύο γιους, τον Μεντίμπα Θεμπεκίλε και τον Μαγκάθο και δύο κόρες, που ονομάστηκαν και οι δύο Makaziwe.

Η πρώτη από τις δύο κόρες τους, πέθανε σε βρεφική ηλικία. Το ζευγάρι χώρισε το 1955 και το διαζύγιό τους εκδόθηκε το 1958.

Στις 14 Ιουνίου του 1958, παντρεύτηκε την κοινωνική λειτουργό Γουίνι Μαντικιζίλα, με την οποία απέκτησαν δύο κόρες, την Ζενάνι και την Ζιντσβίσβα. Το ζευγάρι χώρισε το 1996.

Σε ηλικία 80 ετών, το 1988, παντρεύτηκε την τρίτη σύζυγό του, Γκράσα Μασέλ.

Η μητέρα του πέθανε το 1968 και ο μεγαλύτερος γιος του, έχασε τη ζωή του σε τροχαίο το 1969. Δεν του επετράπη να παραβρεθεί στην κηδεία τους.

Σε τροχαίο έχασε και τη δισέγγονή του, το 2010.

Ο Μόργκαν Φρίμαν ήταν ο ηθοποιός που τον ενσάρκωσε στο κινηματογράφο σε μια ταινία με θέμα την ζωή και το έργο του.

Ο ίδιος ο Μαντέλα είχε πολλούς φίλους από τον διεθνή καλλιτεχνικό κόσμο όπως ο Μπόνο των U2 και η Ναόμι Κάμπελ.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, ο Νέλσον Μαντέλα δεν υπαναχώρησε από την πίστη του στις αξίες της Δημοκρατίας, της Ισότητας, της ειρήνης και της διαρκούς μάθησης.

Παρά τις τρομερές προκλήσεις που δέχθηκε, ποτέ δεν «απάντησε» στον ρατσισμό με ρατσισμό.

Κάθε χρόνο, στις 18 Ιουλίου, ημέρα των γενεθλίων του, γιορτάζεται η Διεθνής Ημέρα Νέλσον Μαντέλα. Καθιερώθηκε το 2009 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, για να τιμηθεί η «προώθηση και η ποιότητα της ειρήνης», για την οποία αγωνίστηκε.

ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΩΝ ΕΟΕ

ΣΟΦΙΑ ΜΑΓΟΥΛΙΩΤΗ

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων.