Οι πρόγονοι του ανθρωπίνου γένους δεν ήταν θεϊκά όντα με ατέλειες προτού γίνει η διάκριση ανάμεσα στους θεούς και τους ανθρώπους, μόνο στη δική μας μυθολογία. Υπήρχαν επίσης και αλλού διηγήσεις, όπου οι πρώτοι άνθρωποι ήταν ατελέστατα όντα. Άς μείνουμε στους δικούς μας: γεννημένοι απο τις Μελίες, μεταμορφώθηκαν απο μυρμήγκια σε ανθρώπους βγαίνοντας απο τη γη σχηματισμένοι από χωμάτινους βόλους, χρειάζονταν τελειοποίηση, μια δεύτερη δημιουργία, για να μπορούν να ζούν σαν άνθρωποι. Ατελές ήταν ένα ανθρώπινο γένος που το αποτελούσαν μόνο άντρες, ακόμα και όταν είχε μάνα του την Μητέρα των Θεών.

 

_-2

Στη μυθολογία μας συμπέσανε στο πρόσωπο του Προμηθέως και τα δύο καθήκοντα: ο αποχωρισμός του γένους των ανθρώπων από τους αθανάτους και η τελειοποίηση των θνητών. Ο Προμηθεύς άρχισε έναν ανταγωνισμό, ένα είδος αδελφικής διαμάχης με τον Δία και προκάλεσε φανερό χωρισμό. Σ’ αυτόν τον αγώνα ο Προμηθεύς μαζί με τον Επιμηθέα και τους ανθρώπους, νικήθηκε, αφού για μια στιγμή φαινόταν πως νικούσε. Ο Ζεύς και οι θεοί βγήκαν πραγματικά νικητές. Τότε ο Προμηθέας βοήθησε τους νικημένους ανθρώπους με ένα θείο δώρο, τη φωτιά. Το άλλο δώρο, η γυναίκα, αποδείχθηκε ένα ωραίο κακό. Σύμφωνα με την παρακάτω ιστορία, η γυναίκα ήταν δώρο των θεών, άλλες διηγήσεις λένε πως ήταν έργο του Προμηθέα. Σε λίγο θα μιλήσουμε και για τα δώρα του Διονύσου, που κάνανε τον άνθρωπο ολοκληρωμένη ύπαρξη. Τα ονόματα Προμηθεύς, αυτός που «προβλέπει ή προνοεί», και Επιμηθεύς, αυτός που «μαθαίνει κατόπιν» ή ο απερίσκεπτος», σχετίζονται με όντα που έχουν ανάγκη πρόνοιας και απειλούνται απο τον κίνδυνο της αμεριμνησίας. Σχετίζονται δηλαδή με τους ανθρώπους, και στην περίπτωση αυτή ο αμέριμνος και ο προνοητικός συνδέονται αδιάσπαστα μεταξύ τους. Διηγόνταν: Όταν οι θεοί και οι άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στη Μηκώνη, στον τόπο που λεγόνταν «αγρός με τις παπαρούνες» όπου θα συνέβαινε ο διαχωρισμός, ο Προμηθεύς κομμάτιασε ένα δυνατό ταύρο. Άπλωσε τα κομμάτια φιλικά μπροστά στους συγκεντρωμένους και θέλησε να εξαπατήσει το Δία. Για τον εαυτό του και τους δικούς του γέμισε το στομάχι του βοδιού με κομματιασμένο κρέας και παχιά εντόσθια. Για το Δία τύλιξε προσεχτικά τα κόκκαλα σε γυαλιστερό λίπος, έτσι ώστε να μην μπορεί να καταλάβει το τέχνασμα του. Τότε του είπε ο πατέρας των θεών και των ανθρώπων «Υιέ του Ιαπετού, εξαίσιε κυρίαρχε, πόσο ανόμοια έφτιαξες τα μερίδια!» Έτσι τον επιτίμησε ο Ζευς με την αιώνια σοφία του. Ο Προμηθέας χαμογελώντας γλυκά απάντησε με πανουργία «Ζευ, φημισμένε και μέγιστε ανάμεσα στους αιώνιους θεούς, διάλεξε το κομμάτι που σ’αρέσει». Ο πάνσοφος Ζεύς κατάλαβε την πονηριά, κι έχοντας στη σκέψη του υποψίες εναντίον των ανθρώπων, σκέφτηκε πως θα έπρεπε τώρα να τις εκδηλώσει. Με τα δύο του χέρια πήρε το άσπρο γυαλιστερό κομμάτι με το λίπος. Η καρδιά του γέμισε οργή όταν αντίκρυσε τα επιδέξια κρυμμένα άσπρα κόκκαλα. Απο τότε οι άνθρωποι στη γη καίνε πάνω στους βωμούς μόνο τα άσπρα κόκκαλα, όταν θυσιάζουν στους θεούς. Τότε όμως ξέσπασε ο Ζεύς «Υιέ του Ιαπετού, που είσαι σοφότερος απο όλους, θέλησες λοιπόν να με εξαπατήσεις». ‘Ετσι εξοργίστηκε ο πάνσοφος Ζευς, δε λησμόνησε ποτέ την απάτη και κατακράτησε απο τους ανθρώπους – τους απογόνους των Μελιών – τη φωτιά. Άλλες διηγήσεις που αποτελούν επανάληψη της παραπάνω διηγήσεως, λένε πως έκρυψε απο τους ανθρώπους τη φωτιά. Ο γενναίος υιός του Ιαπετού την ξανάκλεψε απο το Δία, και την έφερε στους ανθρώπους μέσα στον κούφιο κορμό ενός δένδρου. Αυτά λέει η διήγηση που συνεχίζεται με την ιστορία της Πανδώρας. Ο Επιμηθεύς υποδέχθηκε την πρώτη γυναίκα, που ο ερχομός της εξασθένησε ακόμα περισσότερο τους άντρες μετά απο τη στέρηση της φωτιάς. Από πού ξαναπήρε ο Προμηθεύς την κρυμμένη φωτιά;; Υπήρχανε πολλές σχετικές διηγήσεις που χάθηκαν, όπως και η τραγωδία στην οποία ο Αισχύλος δραματοποιούσε τη μεταφορά της φωτιάς απο τον Τιτάνα. Επειδή το μέρος όπου συνέβαινε η τραγωδία τούτη ήταν η Λήμνος, νομίζανε και παραστήσανε επίσης πως ο Προμηθεύς άρπαξε την φλόγα απο το εργαστήρι του Ηφαίστου.

 

creation_of_man_prometheus_Jean_Simon_Berth_lemy_and_Jean_Baptiste_Mauzaisse_photo_Louvre_Museum

Απο τα πολύ λίγα λόγια που μας διασώθηκαν σχετικά με την κλοπή της φωτιάς, βλέπουμε πως ο Προμηθεύς μπόρεσε κρυφά να φτάσει ως την φωτιά του Διός και στην εστία του παλατιού των θεών πάνω στον Όλυμπο. Πήρε απο αυτήν την φωτιά και έκρυψε τις φλόγες μέσα στο κουφωμένο κομμάτι ενός ξύλου, από το ίδιο δέντρο που χρησίμευε ως θύρσος στους βακχευτές και τις βακχιάδες στις διονυσιακές ακολουθίες. Ήταν ένα μακρύ ραβδί που το κουνούσαν στον αέρα για να μην σβήσει η φλόγα, ενώ ο Προμηθέας έτρεχε σα να πετούσε χαρούμενος να συναντήσει τους ανθρώπους. Διηγούνται επίσης οτι ο Προμηθεύς, σαν δεύτερος Κηδαλίων, είχε φτάσει στον Ήλιο και απο την φλόγα του άναψε τον δαυλό του. Στη νεότερη μορφή, όπου μας διασώθηκε αυτή η πληροφορία, η Παλλάδα Αθηνά βοήθησε τον Τιτάνα. Στις αρχικές διηγήσεις δεν πρόκειται συνήθως για κλοπή της φωτιάς, και μόνο στις μεταγενέστερες όπου αυτός έκλεψε τη φωτιά απο τον Ήλιο, χαρακτηρίζεται η πράξη του Προμηθέως ως κλοπή.

 

ΠΗΓΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΕΟΕ ΙΟΥΛΙΟΣ ΒΕΡΝ (ΒΙΒΛΙΟ: ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ)

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων.