Τα έργα και οι συμφορές των ηρώων δεν άνηκαν στις ιστορίες των θεών της μυθολογία μας, αν και οι αφηγητές ευχαριστιόνταν να ανακατεύουν τους θεούς στις περιπέτειες και τους πολέμους των ηρώων. Στις ιστορίες των θεών ανήκε και η μοίρα των ανθρώπων, η καλύτερα θα λέγαμε: των ανθρώπινων γενεών που διαχωρίστηκαν σύμφωνα με την παρακάτω διήγηση. Παρόμοιες σαν και αυτήν διηγήσεις, η σαν και εκείνες που η γη έπρεπε να υποφέρει κάτω απο το βάρος των ανθρώπων, η σαν την ιστορία του κατακλυσμού, μας ήρθαν απο την ανατολή χωρίς βέβαια να πάρουν στην Ελλάδα το ίδιο καθολικό νόημα που είχαν στους ανατολικούς λαούς. Οι αφηγητές αναφέρονταν μόνο περιπτωσιακά σε έναν κατακλυσμό απο διάφορες αφορμές, για ποικιλία ή για να εξηγήσουν τον αφανισμό των Τελχίνων απο την Ρόδο.

michelangelo_-_sistine_chapel_ceiling_-_second_bay

 

Συμφωνούσαν τόσο λίγο μεταξύ τους ώστε τελικά θα πρέπει να ξεχωρίσουμε το λιγότερο τρείς μεγάλες πλημμύρες: τους κατακλυσμούς του Ωγύγου, του Δευκαλίωνος, και του Δαρδάνου, που πήραν αυτά τα ονόματα απο εκείνους που σώθηκαν και σώσανε. Σε λίγο θα ακολουθήσει η ιστορία του Δευκαλίωνος. Θα πρέπει όμως να προηγηθεί η διήγηση της διαδοχής των φυλών η των εποχών. Αρχικά υπήρχαν τέσσερις εποχές η γένη. Ο Ησίοδος όμως περιγράφει πέντε, γιατί δεν θέλει να ταυτίση τους ήρωες ούτε με το γένος της εποχής του χαλκού ούτε με το δικό του που ήταν το γένος του σιδήρου. Κατά την γνώμη του η αρχή του πρώτου, του χρυσού γένους έφτανε πίσω ως τους Ολύμπιους θεούς. Αυτό δεν μπορεί να είναι απόλυτα σωστό γιατί μας λέει πως τότε κυριαρχούσε μονάχα ο Κρόνος και όχι οι κατοπινότεροι Ολύμπιοι. Γράφει λοιπόν: Οι αθάνατοι που κατοικούσαν στον Όλυμπο δημιούργησαν πρώτα το χρυσό γένος των ανθρώπων. Την εποχή αυτή κυριαρχούσε στον ουρανό ο Κρόνος. Οι άνθρωποι εκείνοι όπως οι θεοί, χωρίς φροντίδες, κόπους και θλίψεις, δεν τους βρίσκανε τα άσχημα γηρατειά, με αγέραστα σώματα ευχαριστιόνταν τις γιορτές τους ελεύθεροι απο κάθε κακό, πέθαιναν μόνο όταν τους έπαιρνε ο ύπνος.

800px-The_Mutiliation_of_Uranus_by_Saturn

 

Όλα τα καλά ήταν μπροστά τους: Οι ζήδωροι οι αγροί τους έδιναν μόνοι τους άφθονους καρπούς, τρέφονταν μ’ αυτούς καλά και ζούσαν ειρηνικά, μια κοινωνία απο πολύ καλούς ανθρώπους. Είχαν κοπάδια και ήταν φίλοι των μακάριων θεών. Όταν αυτό το γένος των ανθρώπων βυθίστηκε μέσα στα κατάβαθα της γης το θέλημα του Διός ήταν να γίνουν καλά πνεύματα που θα τριγυρνούσαν πάνω στην γη σαν φρουροί των ανθρώπων, φύλακες της δικαιοσύνης, υπερασπιστές των αδικημένων, αόρατοι μα παντού παρόντες. Χάριζαν τον πλούτο σύμφωνα με την βασιλική τους ιδιότητα. Σαν δεύτερο γένος οι Ολύμπιοι δημιούργησαν ένα πολύ κατώτερο γένος το αργυρό, που δεν έμοιαζε με το χρυσό, ούτε στο σώμα ούτε στην ψυχή. Τα παιδιά μένανε και μορφώνονταν κοντά στην μάνα τους εκατό χρόνια. Όταν έφταναν στην ακμή της νεότητας ζούσαν πολύ λίγο με κάθε λογής πόνους, δεν μπορούσαν να συγκρατήσουν την απέραντη φιλοπρωτία τους μπροστά στους άλλους. Δεν θέλανε να τιμούν τους θεούς ούτε να θυσιάζουν όπως συνηθίζουν να κάνουν οι άνθρωποι. Ό Ζεύς οργισμένος τους εξαφάνισε γιατί δεν τιμούσαν τους Ολύμπιους. Όταν και αυτό το γένος βυθίστηκε στα κατάβαθα της γης οι άνθρωποι τους ονόμασαν υπόγειους μάκαρες και πήραν μόνο την δεύτερη θέση, τους αποδίνανε ακόμα κάποια τιμή. Ο πατέρας Ζεύς δημιούργησε και ένα τρίτο γένος ανθρώπων, το χάλκινο απο μελίες που δεν έμοιαζε καθόλου με το αργυρό. Ήταν ένα φοβερό και δυνατό γένος που χαιρόταν μόνο στ’ αξιοθρήνητα έργα του Άρεως και στην βία. Τούτοι οι άνθρωποι δεν έτρωγαν τίποτα καμωμένο απο αλεύρι. Η ψυχή αυτών των απλησίαστων ήταν απο ατσάλι. Στο γιγάντιο σώμα τους είχαν τεράστια και δυνατά χέρια, τα όπλα τους ήταν απο χαλκό, όπως και τα σπίτια τους, με χαλκό εργάζονταν γιατί δεν υπήρχε ακόμα το μαύρο σίδερο.

image002

 

Νικημένοι απο τα ίδια τους τα χέρια κατρακύλησαν ανώνυμοι στο πνιγερό παλάτι του φρικαλέου Άδη, χωρίς όνομα, όσο και τρομεροί να ήταν τους έπιασε ο μαύρος θάνατος και τους ανάγκασε να εγκαταλείψουν το λαμπρό φώς του ήλιου. Όταν και αυτό το γένος βυθίστηκε στα βάθη ο Ησίοδος συνεχίζει την διήγηση του για την τέταρτη περίοδο. Ο Ζεύς δημιούργησε το θεϊκό γένος των ηρώων, που κάνανε του γνωστούς πολέμους για χάρη της Θήβας και της Τροίας. Το γένος των ηρώων ήταν δικαιότερο και καλύτερο απο το χάλκινο γένος. Όταν οι ήρωες πέθαιναν, πήγαιναν στα νησιά των μακάρων, που τα βρέχει ο ωκεανός και όπου οι ζωοδότες αγροί φέρνουν καρπούς τρείς φορές το χρόνο. Εδώ κυβερνάει ο Κρόνος που ο Ζεύς τον ελευθέρωσε απο τα δεσμά του. Για το πέμπτο γένος το σιδερένιο που ήρθε μετά απο τους ήρωες ο Ησίοδος δεν έχει να πεί τίποτα παρά μόνο παράπονα: θα ήθελε να ζούσε νωρίτερα ή υστερότερα. Η περιγραφή του πήγαινε σε απαισιόδοξες προφητείες αρχίζοντας με την προφητεία πως τα παιδιά θα έρχονταν στον κόσμο με γκρίζα μαλλιά και τελειώνοντας με το γεγονός πως οι θεές Αιδώς και Νέμεσις, ντυμένες με άσπρα φορέματα θα γύριζαν σπίτι των θεών και θα άφηναν τους ανθρώπους να χαθούν στα βάθη απροστάτευτοι. Στην περιγραφή του ο Ησίοδος δεν ανέφερε καμιά μεγάλη πλημμύρα. Λέγαν όμως ότι ο Ζεύς ήθελε μ’ αυτόν τον τρόπο να καταστρέψει το χάλκινο γένος. Ο Προμηθέας είχε έναν γιο που τον έλεγαν Δευκαλίωνα, που κυριαρχούσε στην θεσσαλική χώρα Φθία και πήρε γυναίκα του την Πύρρα, κόρη του Επιμηθέως και της Πανδώρας. Όταν τώρα ο Ζεύς θέλησε να αφανίση το χάλκινο γένος, ο Δευκαλίωνας έφτιαξε μια ξύλινη κιβωτό όπως τον συμβούλεψε ο Προμηθέας. Έβαλε μέσα όλα τα αναγκαία και πήδησε και αυτός μέσα μαζί με την Πύρρα. Ο Ζεύς άνοιξε τους ουρανούς και έχυναν πολλά νερά που πλημμύρισαν το μεγαλύτερο μέρος της Ελλάδος. Όλοι οι άνθρωποι καταποντίστηκαν εκτός απο ελάχιστους που καταφύγανε στο ψηλό γειτονικό βουνό. Τότε συνέβη και αυτό: οι οροσειρές της Θεσσαλίας χωρίστηκαν και ολόκληρη η χώρα μέχρι τον Ισθμό και την Πελοπόννησο σκεπάστηκε με νερό. Ο Δευκαλίωνας εννιά μέρες και εννιά νύχτες περιπλανιόταν με την κιβωτό σ’ αυτή την θάλασσα, τελικά άραξε στον Παρνασσό. Όταν η βροχή σταμάτησε βγήκε έξω και θυσίασε στον Δία που οδηγούσε τη σωτήρια φυγή του. Ό Ζεύς του έστειλε τον Ερμή και του επέτρεψε να ζητήσει ότι αυτός ήθελε. Ήθελε ανθρώπους.

HermesErosAphrodite

 

Ο Ζεύς τότε διέταξε τον Δευκαλίωνα να πάρει πέτρες και να τις πετάξει πίσω του, οι πέτρες που πετούσε ο Δευκαλίωνας γίνανε άνδρες και οι πέτρες που πετούσε η Πύρρα γίνανε γυναίκες. Έτσι ή λέξη <<λάας>> και <<λάος>> ή <<λαός>>, που σημαίνει πέτρα, σημαίνει κιόλας πλήθος ανθρώπων. Ή δεύτερη δημιουργία του ανθρώπινου γένους δεν βασιζόταν αποκλειστικά στο πανάρχαιο παιχνίδι των λέξεων. Διηγόνταν και έτσι την πιο πάνω ιστορία: Ο Δευκαλίων και η Πύρρα δέχτηκαν ένα χρησμό απο γειτονικό μαντείο της Θέμιδος το κατοπινό μαντείο των Δελφών. Ο χρησμός έλεγε να πετάξουν πίσω τους τα κόκαλα της μεγάλης μάνας τους, η <<μεγάλη μάνα>> θα έπρεπε να ήταν η Πανδώρα. Λέγαν κιόλας πως η Πανδώρα ήταν μάνα του Δευκαλίωνα. Η λύση του αινίγματος βρισκόταν στο όνομα της: το αδελφικό ζευγάρι έπρεπε να πετάξει πίσω του τα κόκαλα της μάνας Γης. Οι νέοι άνθρωποι που προήλθανε απο τα κόκαλα-τις πέτρες- προέρχονταν επίσης και απο την αρχαιότερη μάνα. Υπήρχε ακόμη μια ιστορία για εκείνο το πρώτο όν που εμφανίστηκε τότε: για το κορίτσι την Πρωτογένεια, που την άρπαξε ο Ζεύς. Το άνομα της δεν σημαίνει άλλο παρά πρωτόγονος, όπως λέγονταν επίσης η θεά Γή και η ακόμα γνωστότερη αρπαγείσα κόρη της η Περσεφόνη.

ΠΗΓΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΕΟΕ ΙΟΥΛΙΟΣ ΒΕΡΝ

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου