<< Λάβε υπόψη σου ότι αυτά που λέω δεν είναι φαντασιώσεις κάποιου τρελού. Σε διαβεβαιώνω πως είναι τόσο αληθινά όσο κι ότι ο ήλιος λάμπει στον ουρανό. Ήταν σαν να έγινε από θαύμα, αν και στάδια της ανακάλυψης ήταν σαφή και μπορούσαν να είναι αποτελεσματικά. Ύστερα από ημέρες και νύχτες αφάνταστης προσπάθειας και κόπου, κατάφερα να ανακαλύψω το αίτιο της γέννησης και της ζωής. Και κάτι ακόμη περισσότερο. Μπόρεσα μια άψυχη ύλη να την κάνω να πάρει ζωή! >>.

Μαίρη Σέλλεϊ, Φρανκενστάιν, 1818.

<<Τίποτα δεν είναι νεκρό στη Φύση…>> αναφέρει ο F. Hartmann <<… και η αλχημεία δεν ασχολείται με άψυχα πράγματα. Οι παλιοί αλχημιστές πίστευαν στη δυνατότητα μιας αυτόματης γέννησης και με το συνδυασμό ψυχικών δυνάμεων και ουσιών δημιουργούσαν μορφές που εκδήλωναν ζωή. Μπορούσαν να παράγουν ζωντανά όντα σε κλειστές φιάλες, ή με την παλιγγενεσία φυτών ή ζώων να κάνουν την αστρική μορφή ενός φυτού ή ζώου να ξαναγίνει ορατή και να αναστηθεί από τη στάχτη του>>. Η μέθοδος που ακολουθούσε, όμως, ο ίδιος ο Παράκελσος ξεπερνούσε τα όρια που είχαν θέσει οι προκάτοχοί του. Έτσι, όπως αναφέρει στο σύγραμμα του  De Natura Rerum   (1572) : <<Ανθρώπινα όντα μπορεί να αποκτήσουν ύπαρξη χωρίς φυσικούς γονείς. Τέτοια όντα, δηλαδή, μπορούν να δημιουργηθούν χωρίς να αναπτυχθούν και γεννηθούν από ένα θηλυκό οργανισμό, με την τέχνη ενός πεπειραμένου αλχημιστή>>.

Η γνώση για την ύπαρξη των humunculi -όπως ισχυρίζεται ο ίδιος ο φιλόσοφος – αν και ήταν γνωστή από πάντα, κρατήθηκε μυστική από τους αμύητους, αν και όλοι έχουν επωφεληθεί από τα πλάσματα αυτά, διότι οι απόγονοί τους ήταν Γίγαντες, Πυγμαίοι και άλλοι άνθρωποι με ιδιαίτερες ικανότητες που χάρισαν στην κοινωνία νίκη στις μάχες και απύθμενη σοφία. Η διεργασία της παραγωγής, όμως, ενός homunculus μοιάζει ιδιαίτερα πολύπλοκη, αφού, όπως διαβάζουμε στο βιβλίο:

<<Εάν το αντρικό σπέρμα παραμείνει κλεισμένο σε μια ερμητικά σφραγισμένη γυάλα, θαφτεί σε κοπριά αλόγου για περίπου σαράντα μέρες και <<μαγνητιστεί>> κατάλληλα, μπορεί να αρχίσει να ζει και να κινείται. Κατόπιν, παίρνει τη μορφή ενός ανθρώπινου όντος, αλλά θα είναι διαφανές και χωρίς φυσικό σώμα. Αν όμως τραφεί τεχνητά με το  arcanum sanguinis homini (δύναμη του ανθρώπινου αίματος) μέχρι να γίνει σαράντα εβδομάδων και μείνει στην κοπριά όλο αυτό το διάστημα με την ίδια θερμοκρασία συνεχώς, θα γίνει ένα ανθρώπινο μωρό, με όλα του τα μέλη ανεπτυγμένα, όπως κάθε άλλου παιδιού που γεννιέται από γυναίκα, μόνο που θα είναι πολύ μικρότερο>>.

Η αληθινά παράδοξη αυτή δήλωση από έναν τόσο φημισμένο ιατρό δεν άφησε, όπως ήταν φυσικό, κανέναν ασυγκίνητο. Σύμφωνα, μάλιστα, με την παράδοση, όταν ο Παράκελσος πέθανε (πιθανόν από δόλια δηλητηρίαση), ο υπηρέτης του, αφού τεμάχισε τον κύριο του, τον έβαλε μέσα σε κοπριά με την ελπίδα της αναγέννησης στην όψη ενός νέου και όμορφου παλικαριού. Κάνοντας όμως λάθος στους υπολογισμούς, έβγαλε τη φιάλη δυο μέρες νωρίτερα καταστρέφοντας έτσι την όλη προσπάθεια! Οι σύγχρονοι συνάδελφοι του όμως – οι οποίοι είχαν κάθε λόγο να τον απεχθάνονται λόγω εκκεντρικής προσωπικότητας του, αλλά και να τον φθονούν εξαιτίας της σπουδαίας ικανότητάς στη θεραπευτική-ήταν περισσότερο συγκρατημένοι. Έτσι, στο έργο του Rare et Curieux Discours de la Plante Appelee Mandragore (1638), o Laurens de Castelan θεωρεί το πλάσμα του Παράκελσου αποτέλεσμα διαβολικής μαγείας, ο Werner Rolfink στο Chimia in Artis Forman Redacta Sex Lidris Comprehensa (1661) το συγκρίνει με την ανοησία του να πιστεύουμε πως μπορεί στο ανθρώπινο σώμα να φυτρώσει χρυσός (όπως λέγεται ότι συνέβη στην περίπτωση ενός αγοριού στη Σικελία το 1593), ενώ τέλος ο Athanasious Kircher το 1664 στο Mundus Sudterraneus καλεί την όλη διαδικασία μια ασεβή πράξη.

Παρ’ όλα αυτά, οι σκέψεις του Παράκελσου δεν φαίνεται να παραμερίστηκαν ποτέ. Έτσι, στο έργο του De Medicina Magnetica (1679), ο Σκότος ιατρός William Maxwell αναφέρεται στην πιθανότητα για τη δημιουργία ενός homunculus μέσα από την αναγέννηση ενός φυτού από τις στάχτες του, ενώ πολλά χρόνια αργότερα ένας γίγαντας της γερμανικής ποίησης θα αναλάβει να ζωντανέψει το μύθο, προσδίδοντας του ίσως και την αληθινή του διάσταση…

Πηγή: Βιβλιοθήκη ΕΟΕ (Iούλιος Βερν).

 

 

Leave a Reply