Καλή νουμηνία ευχόμαστε σήμερα πρώτη μέρα του Μάη. Για τους αρχαίους Αθηναίους αυτή η μέρα θα ήταν η 15η ημέρα του μήνα Μουνιχιών (29 ημέρες) 16 Απριλίου – 15 Μαϊου.
Για τους Σπαρτιάτες  αντίστοιχα θα επρόκειτο για τον μήνα Δελχίνιο και για τους Δελφούς θα ήταν ο μήνας Ηράκλειος . Για τους Μακεδόνες, που θεωρείται ότι είχαν το αρχαιότερο ελληνικό μηνολόγιο θα διανύαμε τον μήνα Δαίσιο [1], έναν μήνα εορτών προς τιμήν των συμποσίων των θεών που ονομάζονταν Θεοδόσια. Τον μήνα αυτό γίνονταν θυσίες και στο θεό των συμποσίων και της μέθης Διόνυσο, στην σελήνη του Μαϊου.
Μια αντίστοιχη γιορτή με την σημερινή γινόταν στην αρχαία Αθήνα, τα Ανθεστήρια (τέλος Φεβρουαρίου – αρχές Μαρτίου) [2]. Σύμφωνα με την ετυμολογία της λέξης, αυτή προέρχεται από την λέξη  άνθος – ανθέω και αποτελεί την γιορτή των λουλουδιών ή παραπομπή στο έθιμο του στεφανώματος των τρίχρονων αγοριών με λουλούδια κατά την δεύτερη μέρα των χοών. Μια άλλη άποψη είναι ότι η λέξη προέρχεται από το ρήμα «αναθέσσασθαι»  που σημαίνει εξορκίζω, αφού η γιορτή των αρχαίων Ανθεστηρίων ήταν και γιορτή αφιερωμένη τις ψυχές των νεκρών και τον εξορκισμό των κακών πνευμάτων. Η γιορτή αυτή της άνοιξης και των λουλουδιών άρχισε να γιορτάζεται και στην Κύπρο στα νεότερα χρόνια.
Για την ονοματοδοσία του μηνός Μαϊου λέγεται ότι πήρε τ’ όνομά του από την ρωμαϊκή θεότητα Maja [3] – προφέρεται «μάγια» – και έχει ρίζα στην Ελληνική Μαία = Τροφός = Μητέρα.Τότε, αυτός ο μήνας ταυτίστηκε με τον μήνα Θαργηλίωνα και η γιορτή Ανθεοφόρια  με την γιορτή των ρωμαίων «ροσύλλια«. Η γιορτή αυτή έφτασε μέχρι και την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Το πρωτομαγιάτικο στεφάνι είναι ένα από τα έθιμα των αρχαίων Ελλήνων που έφτασε ως τις μέρες μας. Το μάζεμα των λουλουδιών συμβολίζει την επαφή και την σύνδεση του Ανθρώπου με την Φύση. Το πλέξιμο των στεφανιών γινόταν από ευλύγιστο κλαδί (π.χ. κλήματος) και στολιζόταν με λουλούδια και κλαδακια καρποφόρων δέντρων, όπως π.χ. αμυγδαλιάς, συκιάς, ροδιάς ακόμη και ζέας, κρεμμυδιού και σκόρδου. Μια δέσμη, επίσης, από χλωρά κλαδιά ελιάς , συκιάς ή άλλων οπωροφόρων ήταν αρκετό.
2.
 
 
«Pόδον, άνθος των ερώτων
αναμίξωμεν τω Bάκχω
ρόδον, ω+ ωραίον άνθος
ενθέντες τοις κροτάφοις
ευθυμήσωμεν εν τούτοις».
Ανακραίων [4]
«Φοίνικος έρνος οπότ΄οιχθέντος Ωράν θαλάμου.
Εύοδμον επαιωσιν έαρ, φυτά νεκτάρεα.
Τότε βάλλεται , τότ΄επ΄αμβρόταν χέρσον εραταί
ίων φόβαι ρόδα τε κόμαισι μίγνυται,
αχεί τ΄ομφαί μελέων συν αυλοίς,
αχεί τε Σεμέλαν ελικάμπυκα χοροί».
Πίνδαρος
( μτφ: Το βλαστάρι του φοίνικα, των Ωρών σαν ανοίξει ο θάλαμος
και τα μυρωδάτα φυτά μυριστούν την εύοσμη άνοιξη,
τότε πετιέται, τότε στη γη των αθανάτων σωρός
χαριτωμένοι μενεξέδες και τριαντάφυλλα
με τα μαλλιά ανακατεύεται
και ηχεί γλυκιά φωνή με λυρικούς αυλούς
και σέρνουνε χορούς για την ανθοστεφάνωτη Σεμέλη).
assets_LARGE_t_420_2505240
Σύμφωνα με τον ακαδημαϊκό Μιχάλη Τιβέριο, ο στολισμός των σπιτιών μας με το μαγιάτικο στεφάνι δεν αποτελεί τίποτα άλλο παρά μία όμορφη και ευωδιαστή σύνθεση και δεν αποσκοπεί, πλέον, σε κανέναν συμβολισμό. Οπως και να λέγεται, ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς έχει τις ρίζες της σε μια αρχαιοτάτη ελληνική εορτή, συνεχίστηκε στο πέρασμα των αιώνων και αν και έχει στις μέρες μας αλλοιωθεί η μορφή της σε κάποιο βαθμό, σηματοδοτεί την νίκη του Θανάτου από την Ζωή, την γονιμότητα των Ανθρώπων και κατ’ επέκταση του πνεύματος.
Μαίρη Τόρη
Βιβλιογραφία

*[1] Γενικού Επιτελείου Στρατού
*[2]el.wikipedia
*[3]el.wikipedia
*[4]poetry.gr
Βιβλιοθήκη ΕΟΕ «Ιούλιος Βερν”

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.