ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΛΕΑΣ ζωγράφος (1879-1928)

 

Ο Κωνσταντίνος Μαλέας γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη μακριά από τα εικαστικά πράγματα της εποχής του. Έτσι, δεν γνώρισε την ακαδημαϊκή αντίληψη που είχε επιβάλει τότε στην Αθήνα η Σχολή του Μονάχου. Σπούδασε στην Μεγάλη του Γένους Σχολή και έφυγε απευθείας για το Παρίσι το 1901 σε ηλικία 23 χρόνων  για να σπουδάσει αρχικά αρχιτεκτονική. Στο Παρίσι έμεινε μέχρι το 1908 και σπούδασε ζωγραφική κοντά στον Ανρί Μαρτέν.

Το 1913 εγκαταστάθηκε στην Θεσσαλονίκη για να μετακομίσει στην Αθήνα το 1917. Τότε έγινε μέλος της «Ομάδας Τέχνης», που έφερε την πιο σύγχρονη ευρωπαϊκή ζωγραφική στην Ελλάδα. Έκανε πολλά ταξίδια ανά την Ελλάδα- Μυτιλήνη, Αιτωλοακαρνανία, Πελοπόννησος και νησιά- στην Δυτική Ευρώπη, την Παλαιστίνη και την Αίγυπτο, για να δημιουργήσει μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές τοπιογραφίες του.

Το έργο του Μαλέα χαρακτηρίζεται για την έμφαση στην εκφραστικότητα της δομής της γραμμής, του φωτός και του χρώματος. Η υπογράμμιση αυτών των βασικών συνθετικών στοιχείων του πίνακα, απαλλαγμένη από την κυριαρχία της θεματικής και φιλολογικής σημασίας, περιγράφουν τον χώρο και το αντικείμενο σαν μια συγκεκριμένη οντότητα, μεταφερμένη όμως σε ένα αφηρημένο επίπεδο. Αυτή η μεταφορά δεν είναι ξένη για τον Μαλέα ο οποίος ήταν γαλουχημένος με την εικόνα της βυζαντινής τέχνης, από την μια πλευρά, και από την άλλη, εκτεθειμένο στη φυσική πραγματικότητα του ελληνικού τοπίου, όπου το φως μετατρέπει τον όγκο σε σχήμα.

Εκτός από την ζωγραφική, ο Μαλέας πήρε μέρος και στις κοινωνικοπολιτικές συζητήσεις της εποχής εκείνης υπερασπιζόμενος τις μεταρρυθμίσεις που υπόσχονταν η κυβέρνηση Βενιζέλου.

Αρθρογράφησε στον Νουμά, στο Ελεύθερο Βήμα και σε περιοδικά τέχνης. Ήταν φίλος του Γληνού, του Δελμούζου και του Τριανταφυλλίδη και εικονογράφησε το πρώτο αλφαβητάριο που γράφτηκε στην δημοτική, το περίφημο Το αλφαβητάρι με τον ήλιο.

Η αξία του έργου αναγνωρίστηκε από νωρίς και τιμήθηκε αναλόγως. Το 1923 έλαβε το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών. Δυστυχώς πέθανε νέος προτού προλάβει να δώσει περισσότερα.

Λέγεται ότι ο Μαλέας επηρεάστηκε κυρίως από τους τρεις μεγάλους μετα-ιμπρεσιονιστές Σεζάν, Γκωγκέν και Βαν Γκονγκ καθώς και από τους συμβολιστές και φωβιστές. Αναμφισβήτητα οι πίνακες του που διακρίνονται για τα πολύ φωτεινά χρώματα και τις πλατιές πινελιές, έφεραν επανάσταση στα τότε στάσιμα νερά της ακαδημαϊκής αθηναϊκής ζωγραφικής.

Οι συντηρητικοί κριτικοί της εποχής  του, κατηγόρησαν τα έργα του ως «τα ιδιοτροπότερα εις χρώμα και σχέδιο». Μόνο ο Φώτος Πολίτης αναγνώρισε αμέσως την αξία των έργων του Μαλέα συνιστώντας στους νεαρούς ζωγράφους « να αφήσουν προς στιγμήν τους δασκάλους τους και να σπεύσουν να πάρουν μαθήματα από τον καλλιτέχνη».

Σήμερα, το έργο του Μαλέα θεωρείται πάντα επίκαιρο, «ως θεμέλιο και σημείο αναφοράς για την αποφασιστική στροφή της ελληνικής ζωγραφικής προς την μοντέρνα τέχνη».

ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΩΝ ΕΟΕ

ΣΟΦΙΑ ΜΑΓΟΥΛΙΩΤΗ

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων.