Ο Νίκος Καζαντζάκης γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης στις 18 Φεβρουαρίου 1883 εποχή κατά την οποία το νησί αποτελούσε ακόμα μέρος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Φοίτησε στη Νομική Αθηνών και άρχισε τη συγγραφή των πολυάριθμων βιβλίων του. Ο θάνατος τον βρήκε στις 26 Οκτωβρίου 1957 σε ηλικία 74 ετών σε νοσοκομείο της Γερμανίας, αιτία η λευχαιμία. Η Χριστιανική κηδεία του όπως άλλωστε και η ζωή ,οι ιδέες και το έργο του βρήκαν αντίθετη την εκκλησία.
Τα έργα του «ο Τελευταίος Πειρασμός», «ο Χριστός ξανασταυρώνεται» και «Καπετάν Μιχάλης», έγιναν αφορμή ώστε η ιερά σύνοδος με έγγραφό της, να ζητήσει από την κυβέρνηση την απαγόρευσή τους.

KAZANTZAKHS_FEB.15.1955

Ο Καζαντζάκης κατηγορήθηκε ως ιερόσυλος και τα έργα του θεωρήθηκαν προσβολή για τα χρηστά ήθη. Στον «τελευταίο πειρασμό» ο συγγραφέας παρουσίαζε το Χριστό με ανθρώπινες αδυναμίες, ενώ στο έργο του «ο Χριστός ξανασταυρώνεται» έδειχνε τις αμαρτωλές αδυναμίες των ιερέων. Ο «Καπετάν Μιχάλης» χαρακτηρίστηκε «αντιχριστιανικόν και αντιεθνικόν έργον», που εξευτελίζει τα ιερά και τα όσια του έθνους καθώς και τον αγώνα του κρητικού λαού. Ήταν λογικό λοιπόν τα όσα έλεγε και έγραφε να μην αρέσουν στους κύκλους της εκκλησίας και να αποτελούν απειλή για την τελευταία, καθώς ο Καζαντζάκης ήταν αγαπητός από τον λαό και τα έργα του διαβάζονταν κατά πολύ.
Ο Καζαντζάκης θεωρούσε τον εαυτό του πολίτη του κόσμου και ως τέτοιος στοχαζόταν μακριά από τον συντηρητισμό και τη στενομυαλιά της ελληνικής κοινωνίας. Επιπλέον, εκτός του ότι είχε δεχθεί την επίδραση ανατολίτικων θρησκειών και κυρίως του Βουδισμού, ο Καζαντζάκης ήταν και μέλος της Τεκτονικής Στοάς των Αθηνών. Μια προσωπικότητα λοιπόν που αν μη τι άλλο, ενοχλούσε την εκκλησιαστική ηγεσία της εποχής. Απαντώντας στις απειλές της εκκλησίας για τον αφορισμό του, έγραψε σε επιστολή του:
‘’ Μου δώσατε μια κατάρα, Άγιοι Πατέρες, σας δίνω μια ευχή: Σας εύχομαι να ‘ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή όσο η δική μου και να ‘στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ. ‘’
Όταν το ιερατείο ζητά τον αφορισμό του από το Φανάρι, η τύχη ήθελε στον Οικουμενικό θρόνο του Πατριαρχείου να βρίσκεται ο Αθηναγόρας, ο ιεράρχης που εκτιμούσε ιδιαίτερα την προσωπικότητα του Ν.Καζαντζάκη και το έργο του. Τελικά ούτε αφορισμός υπήρξε και ούτε τα βιβλία του απαγορεύτηκαν, γιατί ο Ν.Καζαντζάκης είχε ένθερμους υποστηρικτές.
Δεν αφορίστηκε ποτέ. Ήταν απλά επιθυμία της Ιεράς Συνόδου, η οποία ζήτησε από τον Πατριάρχη Αθηναγόρα να επικυρώσει τον αφορισμό. Ο Πατριάρχης ποτέ δεν υπέγραψε και άρα αυτό δεν ίσχυσε ποτέ!

ÊÁÆÁÍÔÆÁÊÇÓ ÐÅÍÇÍÔÁ ×ÑÏÍÉÁ ÁÐÏ ÔÏ ÈÁÍÁÔÏ ÔÏÕ
Μετά την εναντίωση της εκκλησίας στα έργα του και στο περιεχόμενο τους καθώς και την ‘’ήττα’’ της με την μη ισχύ του αφορισμού, έχουμε και την άρνηση της στην ταφή του. Η σορός του μεταφέρθηκε στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Η Ελένη Καζαντζάκη ζήτησε από την Εκκλησία της Ελλάδος να τεθεί η σορός του σε λαϊκό προσκύνημα, επιθυμία την οποία ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Θεόκλητος απέρριψε. Έτσι, η σορός του συγγραφέα μεταφέρθηκε στο Ηράκλειο. Έπειτα από μεγάλη λειτουργία στον Ναό του Αγίου Μηνά, παρουσία του Αρχιεπισκόπου Κρήτης Ευγενίου και 17 ακόμη ιερέων, έγινε η ταφή του Νίκου Καζαντζάκη, στην οποία όμως εκείνοι δεν συμμετείχαν κατόπιν απαγόρευσης του Αρχιεπισκόπου. Η ταφή έγινε στην Τάπια Μαρτινέγκο, πάνω στα βενετσιάνικα τείχη τού Ηρακλείου, διότι η ταφή του σε νεκροταφείο απαγορεύτηκε από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος. Τη σορό συνόδευσαν ο τότε υπουργός Παιδείας Αχιλλέας Κ. Γεροκωστόπουλος και ο ιερέας Σταύρος Καρπαθιωτάκης, ο οποίος αργότερα τιμωρήθηκε.

“Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβάμαι τίποτα, είμαι λέφτερος.”

Αυτά είναι τα λόγια του Νίκου Καζαντζάκη, που βρίσκονται στον τάφο του στα Βενετσιάνικα τείχη. Λόγια που εκφράζουν τη φιλοσοφία της ζωής του. Από τους σύγχρονους Έλληνες λόγιους και ποιητές, ο θρησκευτικότερος όλων είναι ο Καζαντζάκης. Χωρίς να είναι αυτό που λένε θρησκευόμενος, είναι ο μόνος που παλεύοντας αδιάκοπα με το θρησκευτικό πρόβλημα, αγωνιά να βρει τον Θεό.
Είναι γεγονός πως στη συνείδηση των πολλών, ο συγγραφέας έμεινε αφορισμένος της εκκλησίας για το έργο και τις ιδέες του. Το ιερατείο, τουλάχιστον το προσπάθησε, αλλά παρά τις φιλότιμες προσπάθειές του, δεν το πέτυχε.

Αλεξίου Τάνια

Υπεύθυνη εκδοτικού οίκου Σκέψις ΕΟΕ

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.