WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

ΣΗΜΑΔΙΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ

Share Button

Το 327 π.Χ. έγινε ο γάμος του Αλέξανδρου με την Ρωξάνη. Την ίδια εποχή περίπου ένας Έλληνας ζωγράφος και γλύπτης της εποχής, ο Αετίων, αποτύπωσε το γεγονός σε έναν μεγαλόπρεπο ζωγραφικό πίνακα.

Ο Αετίων ήταν Αμφιπολίτης, αλλά έζησε και δούλεψε στην Μίλητο και στις Συρακούσες.

Ο Λουκιανός και ο Πλίνιος θεωρούν ότι ήταν ένας από τους μεγαλύτερους ζωγράφους της αρχαιότητας,  αναφέρουν μάλιστα –και περιγράφουν– ως καλύτερο το έργο του «Οι γάμοι του Αλεξάνδρου και της Ρωξάνης».

Τον πίνακα αυτόν ο Αετίων εξέθεσε στην Ολυμπία και το γεγονός ήταν σταθμός και για την προσωπική του ζωή, αφού έγινε η αιτία να νυμφευθεί και ο ίδιος την κόρη του ελλανοδίκη Προξενίδα.

Τρεις αιώνες αργότερα ο Λουκιανός είχε την ευκαιρία να θαυμάσει τον πίνακα του Αετίωνος στην Ιταλία και να τον περιγράψει σε έναν λόγο του, με την ονομασία «Ηρόδοτος ή Αετίων».

Το σωζόμενο απόσπασμα είναι μια σύνοψη του λόγου που είχε εκφωνηθεί από τον Λουκιανό στην Ολυμπία και στη συνέχεια εκφωνήθηκε ως προλαλιά (προοίμιο) στη Αρχαία Μακεδονία, μπροστά σε ακροατήριο αποτελούμενο από Μακεδόνες.

Ο συγγραφέας αρχίζει επαινώντας τον Ηρόδοτο που αναδείχτηκε και δοξάστηκε απαγγέλλοντας την ιστορία για τους περσικούς πολέμους στα Ολύμπια, όπως και άλλοι πολλοί. Και ο ζωγράφος Αετίων εκεί έδειξε τον περίφημο πίνακά του με το γάμο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και της Ρωξάνης.  « Έτσι κι εγώ», λέει ο Λουκιανός, «για να γίνω γνωστός σε όλη τη Μακεδονία προτίμησα να κάμω την επίδειξή μου στην παμμακεδονική αυτή γιορτή της «αρίστης πόλεως».

Η προλαλιά είναι μέρος ρητορικού λόγου που διαβάστηκε στη Θεσσαλονίκη, όταν ο Λουκιανός παρουσίαζε την εργασία του, ως ρήτωρ, και σε άλλες πόλεις.

Ιδού η περιγραφή που παρέθεσε για τον πίνακα του Αετίωνος.

«ἔστιν ἡ εἰκὼν ἐν Ἰταλίᾳ, κἀγὼ εἶδον ὥστε καὶ σοὶ ἂν εἰπεῖν ἔχοιμι. θάλαμός ἐστι περικαλλὴς καὶ κλίνη νυμφική, καὶ ἡ Ρωξάνη κάθηται πάγκαλόν τι χρῆμα παρθένου ἐς γῆν ὁρῶσα, αἰδουμένη ἑστῶτα τὸν λέξανδρον. Ἔρωτες δέ τινες μειδιῶντες· ὁ μὲν κατόπιν ἐφεστὼς ἀπάγει τῆς κεφαλῆς τὴν καλύπτραν καὶ δείκνυσι τῷ νυμφίῳ τὴν Ρωξάνην, ὁ δέ τις μάλα δουλικῶς ἀφαιρεῖ τὸ σανδάλιον ἐκ τοῦ ποδὸς ὡς κατακλίνοιτο ἤδη, ἄλλος τῆς χλανίδος τοῦ Ἀλεξάνδρου ἐπειλημμένος, Ἔρως καὶ οὗτος, ἕλκει αὐτὸν πρὸς τὴν Ρωξάνην πάνυ βιαίως ἐπισπώμενος. ὁ βασιλεὺς δὲ αὐτὸς μὲν στέφανόν τινα ὀρέγει τῇ παιδί, πάροχος δὲ καὶ νυμφαγωγὸς Ἡφαιστίων συμπάρεστι δᾷδα καιομένην ἔχων, μειρακίῳ πάνυ ὡραίῳ ἐπερειδόμενος-Ὑμέναιος οἶμαί ἐστιν (οὐ γὰρ ἐπεγέγραπτο τοὔνομα). ἑτέρωθι δὲ τῆς εἰκόνος ἄλλοι Ἔρωτες παίζουσιν ἐν τοῖς ὅπλοις τοῦ Ἀλεξάνδρου. Λουκιανός, Ηρόδοτης ή Αετίων 5 3-19

«Ο πίνακας βρίσκεται στην Ιταλία, εγώ τον είδα και μπορώ έτσι να σου μιλήσω γι αυτόν. Δείχνει πανέμορφο δωμάτιο και νυφικό κρεβάτι· η Ρωξάνη ωραιότατη κόρη, κάθεται, με χαμηλωμένο βλέμμα, γιατί ντρέπεται τον Αλέξανδρο που στέκεται μπροστά της. Υπάρχουν ακόμα χαμογελαστοί έρωτες· ο ένας στέκεται πίσω της, τραβάει το πέπλο και δείχνει στον γαμπρό τη Ρωξάνη. Κάποιος άλλος, σαν πραγματικός δούλος, της βγάζει το σανδάλι από το πόδι για να ξαπλώσει πια, Ένας τρίτος, Έρωτας και αυτός, έχει πιάσει τη χλαμύδα του Αλεξάνδρου και τον σέρνει προς το μέρος της Ρωξάνης, τραβώντας τον με πολλή βία. Ο ίδιος ο βασιλιάς πάλι προσφέρει στην κόρη στεφάνι· μαζί τους είναι και ο Ηφαιστίωνας, βοηθός και συνοδός της νύφης, που κρατάει λαμπάδα αναμμένη και ακουμπάει πάνω σε όμορφο παλικαράκι, που νομίζω πως είναι ο Υμέναιος (γιατί δεν είναι γραμμένο το όνομά του). Σε άλλη μεριά του πίνακα, άλλοι έρωτες παίζουν με τα όπλα του Αλεξάνδρου…μετφρ. Φιλολογική ομάδα Κάκτου.

Η περιγραφή του πίνακα του Αετίωνος από τον Λουκιανό ενέπνευσε δύο μεγάλους ζωγράφους της Αναγέννησης, τον Ραφαήλ και τον Σοντόμα, οι οποίοι ζωγράφισαν του «Γάμους του Μεγάλου Αλεξάνδρου».  Μεταγενέστερα ενέπνευσε και τον Ρούμπενς.

Ο πίνακας του Τζοβάνι Αντόνιο Μπάτσι, του επονομαζόμενου Σοντόμα, βασίστηκε σε σχέδιο του Ραφαήλ και φιλοτεχνήθηκε το 1517 για να διακοσμήσει την βίλλα Φαρνέζε που βρίσκεται στη Ρώμη, δίπλα στον Τίβερη. Είναι μια μεγάλη τοιχογραφία στην αίθουσα με τον τίτλο «Η αίθουσα των γάμων του Αλεξάνδρου και της Ρωξάνης», η οποία είναι αφιερωμένη σε σκηνές από τη ζωή του Αλέξανδρου.

Ιδού ο πίνακας του Σοντόμα :

10677110_857797937605407_728715519_o

Μετά από έναν αιώνα περίπου, το 1600, καταφθάνει στη Ρώμη από την Φλάνδρα ο μέγιστος ζωγράφος Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς, νεαρός τότε και μόλις προσηλυτισθείς από τους παπικούς, για να γνωρίσει την αναγεννησιακή τέχνη.

Φαίνεται ότι εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ από τον πίνακα του Σοντόμα, ίσως και από την περιγραφή του Λουκιανού, ώστε δοκίμασε και ο ίδιος να αποδώσει με τον τρόπο του το θέμα.

Ιδού ο πίνακας του Ρούμπενς :

1488523_857797767605424_1830488988_n

Ωστόσο, ο Ρούμπενς δεν αρκέστηκε σε έναν μόνο πίνακα. Φιλοτέχνησε και δεύτερο με το ίδιο θέμα, αλλά με κάποιες πολύ αξιόλογες διαφορές. (Γενικά ο Ρούμπενς συνήθιζε να παρουσιάζει πολλαπλές εκδοχές του ίδιου θέματος.)

Ιδού και ο δεύτερος πίνακας, ο οποίος διετίθετο προς πώληση στη Νέα Υόρκη το 2010:

 10723113_857798140938720_830372103_n

Για να δούμε τις λεπτομέρειες :

Αν και η σύνθεση είναι η ίδια, διακρίνονται αρκετές διαφορές στην απόδοση, στα χρώματα, αλλά και στο σχέδιο. Οι πιο ενδιαφέρουσες είναι «κρυμμένες» μπροστά στα μάτια μας. Μία μόνο μας τραβάει αμέσως την προσοχή : το βέλος κάτω δεξιά δεν είναι βέβαια το ποδαράκι του επίπλου, αλλά ένα βέλος που δείχνει προ το πάτωμα, πάνω στο χαλί. Τι να δείχνει άραγε; Μήπως την κοίτη ενός «ποταμού»; Μήπως του Στρυμόνα; Και οι δύο σφίγγες; Τι γυρεύουν κάτω από το τραπεζάκι, δίπλα στο «ποτάμι». Και πάνω στην κουρτίνα; Αχνοφαίνεται κάτι σαν οχτάφυλλος ρόδακας; Μήπως υπάρχουν και άλλα στοιχεία «κρυμμένα» σε άλλα σημεία;

Κάποιο μήνυμα προφανώς θέλει να μεταφέρει ο ζωγράφος. Εξάλλου, ο Ρούμπενς διακρίνεται και για την αγάπη του στις αλληγορίες

Το πιο απλό που θα μπορούσε να υποθέσει κανείς είναι ότι σε αυτόν τον δεύτερο πίνακα έβαλε κάποιο σημάδι ως αναγνωριστικό στοιχείο του Αετίωνα, για να θυμίσει στο ενημερωμένο κοινό την προέλευση της αρχικής ιδέας του πίνακα.

Το δεύτερο λιγότερο απλό και πολύ ανατριχιαστικό είναι μήπως δεν είδε μόνο τον πίνακα στη βίλλα Φαρνέζε αλλά και τον αυθεντικό πίνακα κάπου στα υπόγεια του Βατικανού…

 Αυτό κάνει τη σκέψη μας να οργιάζει, βέβαια. Μήπως εκεί είδε και κάτι άλλο; Μήπως έμαθε κάτι που δεν του επιτρεπόταν να το φανερώσει και γι’ αυτό το «εξέθεσε» στον πίνακα;

Σήμερα, με αυτές τις τρομερές ανακαλύψεις που έφερε στην επιφάνεια ως τώρα, και αναμένεται να φέρει, η ανασκαφή του τάφου στην Αμφίπολη, δικαιούμαστε πλέον να υποθέσουμε πολλά.

Μάλιστα μπορεί και η πιο «τρελή» φαντασία να μην αγγίζει καν την πραγματικότητα.

Τα σημάδια των καιρών πυκνώνουν.

10715757_857798527605348_443859690_n

Οι αριθμοί μιλάνε!

 

ΑΑΑΤΟΣ

 

 

Leave a Reply