ΦΙΛΟΠΟΙΜΗΝ ΦΙΝΟΣ (1908-1977)

 

Ο Φιλοποίμην Φίνος γεννήθηκε στην Κάτω Τιθωρέα του νομού Λοκρίδας το 1908. Ο πατέρας του ήταν γιατρός, λάτρης του κινηματογράφου, ενώ η οικογένεια του ανήκε στην λεγόμενη «καλή κοινωνία» της εποχής. Κάποια στιγμή μετακομίζουν στην Αθήνα και ο πατέρας του από τα πρώτα πράγματα που έκανε ήταν να ανοίξει την δική του κινηματογραφική αίθουσα το «Αλκαζάρ» στο σταθμό Λαρίσης. Εκεί μεγαλώνει ο Φιλοποίμην περνώντας ατελείωτες ώρες βλέποντας ταινίες. Ήταν φυσικό και επόμενο να λατρέψει τον κινηματογράφο. Ο Φιλοποίμην, όπως και ο πολύ καλός του φίλος Α. Σακελλάριος, σπούδασε νομική, παρόλα αυτά ποτέ δεν εξάσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου. Προτίμησε να ακολουθήσει το παιδικό του όνειρο να ασχοληθεί, δηλαδή, με τον κινηματογράφο. Αναλαμβάνει την διαχείριση της κινηματογραφικής αίθουσας και αφήνει το στίγμα του ως ο πρώτος αιθουσάρχης θερινού σινεμά στον κόσμο που παίζει ταινία του νεότευκτου ομιλούντος κινηματογράφου (1930).

Υπήρξε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς του Ελληνικού κινηματογράφου, ο σημαντικότερος κινηματογραφικός παραγωγός ο οποίος είχε ένα μεγάλο όραμα για  τον ελληνικό  κινηματογράφο: για τέσσερις ολόκληρες δεκαετίες, από το ’40 μέχρι και το ’70, έβαλε τα θεμέλια της εθνικής εμπορικής κινηματογραφίας κάνοντας τον κινηματογράφος το νούμερο ένα μέσο ψυχαγωγίας και διασκέδασης στην συνείδηση του κοινού. Αυτό που κατάφερε να κάνει ο Φίνος ήταν να χτίσει έναν ολόκληρο κόσμο από την αρχή, τον κόσμο του θεάματος, αναδεικνύοντας σεναριογράφους, σκηνοθέτες, ηθοποιούς και τα έκανε όλα μόνος του με ότι χρήματα μπορούσε να εξασφαλίσει.

Όλα ξεκίνησαν το 1939 λίγο μετά τα 30 του παίρνει το μεγάλο ρίσκο και πουλάει όλα τα περιουσιακά του στοιχεία προκειμένου να ιδρύσει στο Καλαμάκι τα «Ελληνικά Κινηματογραφικά Στούντιο». Εργάστηκε ακούραστα, πρωτοπόρος της τεχνικής, μελετούσε συνεχώς τις εξελίξεις, πειραματιζόταν με τα νέα μέσα, επιδιόρθωνε ο ίδιος με τα κατσαβίδια του τις κάμερες, κατασκεύασε την πρώτη μηχανή ηχοληψίας στην Ελλάδα, αλλά είναι και αυτός που εισήγαγε το χρώμα στις ταινίες καθώς και τον στερεοφωνικό ήχο. Είχε καταλάβει πόσο σημαντική ήταν η συμβολή της πρωτότυπης μουσικής στις ταινίες και γι’ αυτό το σκοπό είχε συνεργαστεί με κορυφαίους μουσικούς της εποχής οι οποίοι είχαν αναλάβει ακριβώς αυτό να γράφουν μουσική για τις ταινίες του. Μερικοί από αυτούς ήταν ο Μουζάκης, ο Σουγιούλ, ο Καπνίσης, ο Ξαρχάκος, ο Κατσαρός, ο Χατζιδάκις, ο Λοΐζος, ο Πλέσσας ο οποίος μάλιστα υπογράφει την μουσική σε 112 ταινίες του Φίνου. Το 1940 κάνει το ντεμπούτο του με την ταινία «Το τραγούδι του χωρισμού» με πρωταγωνιστή τον Λάμπρο Κωνσταντάρα και την Λυδία Μιράντα, τότε είναι που κατασκευάζει την πρώτη μηχανή ηχογράφησης για να γίνει η επεξεργασία του ήχου αποκλειστικά σε ελληνικά στούντιο.

Τα χρόνια που ακολουθούν είναι πολύ δύσκολα για τον Φίνο. Είναι η περίοδος της γερμανικής κατοχής και οι Γερμανοί εκτελούν τον πατέρα του, ο ίδιος συλλαμβάνεται και ολόκληρος ο εξοπλισμός του λεηλατείται και υλικό από την δουλειά του καταστρέφεται. Βρίσκει όμως, την δύναμη και το πείσμα να συνεχίσει το έργο του και έτσι τον Μάρτιο του 1943 ιδρύει την «Φίνος Φιλμ» στην οδό Στουρνάρα και το ’57 στην οδό Χίου όπου θα είναι η μόνιμη διεύθυνση των κινηματογραφικών στούντιο του. Η πρώτη ταινία της Finos Films είναι «Η φωνή της καρδιάς» (1943) με τον κορυφαίο ηθοποιό Αιμίλο Βεάκη. Το ’44 συλλαμβάνεται από τους Γερμανούς με την κατηγορία ότι συμμετείχε στην Αντίσταση, φυλακίζεται για τέσσερις μήνες  και αφού αφέθηκε ελεύθερο γυρίζει την ταινία «Η βίλα με τα νούφαρα». Το 1957 ο Φίνος αλλάζει την έδρα της εταιρίας και προγραμματίζει πολύ φιλόδοξες παραγωγές. Αυτή την περίοδο γυρίζει σπουδαίες ταινίες από τις πιο γνωστές του όπως «Η ωραία των Αθηνών», «Λατέρνα φτώχεια και φιλότιμο», «Λατέρνα φτώχεια και γαρύφαλλο» το πρώτο σίκουελ του ελληνικού κινηματογράφου, «Μια ζωή την έχουμε» και πολλές άλλες. Το κοινό απολαμβάνει τις ασπρόμαυρες ταινίες του Φίνου φανατικά.

Το 1964 παράγει το έργο «Κορίτσια για φίλημα» που είναι η πρώτη ελληνική ταινία με στερεοφωνικό ήχο. Το 1971 εγκαινιάζει στην Παιανία τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά στούντιο των Βαλκανίων.

Κατά την διάρκεια όλης του της πορείας παρήγαγε τις μεγαλύτερες επιτυχίες του Ελληνικού κινηματογράφου, 175 στο σύνολο τους, με μοναδική επιτυχία, με τεράστιες εισπράξεις και η μία ταινία να γυρίζεται μετά την άλλη. Πάντα, όμως, τον κριτικάρανε εξαιτίας της έλλειψης ποιότητας σε κάποιες από αυτές παραβλέποντας την ουσία ότι δηλαδή ο ελληνικός κινηματογράφος, ο εμπορικός έστω, γνωρίζει μοναδικές μέρες άνθισης. Βέβαια, ο ορισμός της ποιότητας είναι κάτι πολύ σχετικό, ποιότητα όπως την είχαν ορίσει οι κριτικοί κινηματογράφου της εποχής εκείνης. Από την άλλη πλευρά ταινίες του όπως «Η Αγνή του λιμανιού»(1952), «Η Αλίκη στο ναυτικό» (1961), «Μανταλένα» (1960), «Οι κυρίες της αυλής» (1966), «Η Στεφανία»(1966), «Λατέρνα, φτώχεια και γαρύφαλλο»(1958), «Η θεία από το Σικάγο»(1957) και πολλές ακόμη θεωρούνται κλασικές ταινίες όπου αποτυπώνεται η μεσαία τάξη της εποχής του ’50 και του’60. Παρήγαγε πολλές ταινίες και ανέδειξε σπουδαία ονόματα του κινηματογράφου όπως η Αλίκη Βουγιουκλάκη, την Ρένα Βλαχοπούλου, τον Αλέκο Αλεξανδράκη, τη Τζένη Καρέζη, τον Δημήτρης Παπαμιχαήλ, τον Ντίνο Ηλιόπουλο, τη Γεωργία Βασιλειάδου, την Ειρήνη Παπά, όμως είχε απορρίψει την Μελίνα Μερκούρη εξαιτίας του μεγάλου στόματος της. Έκανε μόνο μια προσπάθεια για να κάνει την Φίνος Φιλμ διεθνή κινηματογραφική εταιρεία με την ταινία «Χτυποκάρδια στα θρανία» (1962) με την Αλίκη Βουγιουκλάκη στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η ταινία γυρίστηκε στα τούρκικα με την Αλίκη να γυρίσει εις διπλού τις σκηνές μία στα ελληνικά και μία στα τούρκικα. Ενώ την θέση του Παπαμιχαήλ πήρε ο Ρούντολφ Ματέ. Ο Φίνος συνεργάστηκε με πλήθος δημιουργών όπως ο Τσιφόρος, ο Σακελλάριος, ο Φώσκολος, ο Δαλιανίδης, ο Δημόπουλος και τόσους άλλους.

Από τις αρχές τις δεκαετία του ’60 ο Φίνος εφαρμόζει ένα μοντέλο μαζικής παραγωγής ταινιών, δεκαπέντε ταινίες τον χρόνο, εγκαθιδρύοντας την μοναδική βιομηχανία κινηματογράφου που υπήρξε ποτέ για τα ελληνικά δεδομένα. Γυρίζει πυρετωδώς δράματα, κωμωδίες, μιούζικαλ, κάνει συμπαραγωγές και είναι πάντα παρόν στα γυρίσματα όπου έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο.

Τα πράγματα παίρνουν μια εντελώς διαφορετική πορεία την δεκαετία του ’70. Είναι η περίοδος της Χούντας και της λογοκρισίας, τα ψηλά κασέ των ηθοποιών και γενικότερα το κλίμα της εποχής που δίνει τέλος στην μεγάλη άνοιξη που έφερε ο Φίνος. Η μαζική παραγωγή δεν φέρνει πλέον τα αποτελέσματα που έφερνε. Έρχεται και η Μεταπολίτευση όπου ο Φίνος φαίνεται να είναι το σύμβολο του παλιού και του εμπορικού. Η είσοδος της τηλεόρασης στην ελληνική κοινωνία γκρεμίζει τον Φίνο και ολόκληρο τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο. Η τελευταία του ταινία παράχθηκε το 1976-77 και σηματοδοτεί το τέλος της καριέρας του Φίνου. Πρωταγωνιστή ο Διονύση Παπαγιαννόπουλο σε μια ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη «Ο κυρ Γιώργος εκπαιδεύεται» (1977) που αποτέλεσε την τελευταία παραγωγή της ήδη καταχρωμένης και πτωχευμένης Φίνος Φιλμ.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του δεν κατάφερε να κερδίσει την εκτίμηση των κριτικών καθώς και την αγάπη και την δημοφιλία από το ελληνικό κοινό.

Δεν δούλεψε ποτέ στην τηλεόραση ένα μέσο που δεν εκτιμούσε καθόλου και δεν αποδέχτηκε κάτι πολύ φυσιολογικό μιας που η εμφάνιση της τηλεόρασης στην ελληνική κοινωνία ήταν ο αργός θάνατος του λαϊκού κινηματογράφου τον οποίο υπηρετούσε ο Φίνος.

Τα επίκαιρα της εποχής μεταδίδουν: « Ο πρωτοπόρος του ελληνικού κινηματογράφου ή καλύτερα ο ιδρυτής του ελληνικού κινηματογράφου πέθανε έπειτα από μακροχρόνια ασθένεια και κηδεύτηκε μέσα σε γενική αγάπη, εκτίμηση και συμπάθεια των ανθρώπων της τέχνης και των γραμμάτων. Η Φίνος Φιλμ η εταιρία την οποία ίδρυσε και οι ταινίες της οποίας γνώριζαν πάντα επιτυχία στάθηκε για τους περισσότερους από τους σημερινούς καλλιτέχνες μας το λίκνο της καλλιτεχνικής τους δημιουργίας γι’ αυτό και όλοι θρήνησαν τον χαμό του Φίνου που κηδελυτηκε στο πρώτο νεκροταφείο» Ο Καζάκος ο Κούρκουλος ο Παπαμιχαήλ είναι ανάμεσα σε αυτούς που κουβαλούν στους ώμους τους το φέρετρο του Φίνου. Λαοθάλασσα έχει δημιουργηθεί στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών χαρακτηριστικό της αγάπης του κόσμου για τον μεγάλο αυτόν άνθρωπο της 7ης τέχνης.

Ο Φιλοποίμην Φίνος έμεινε στην ιστορία του Ελληνικού κινηματογράφου ως ο παραγωγός των δημοφιλέστερων ταινιών κάτι που δεν κατάφερε ποτέ ο μετέπειτα κινηματογράφος να επαναλάβει.

ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΩΝ ΕΟΕ

ΣΟΦΙΑ ΜΑΓΟΥΛΙΩΤΗ

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.