Αποχαιρετιστήρια επιστολή

Είναι καιρός να φανερώσω την τραγωδία μου. Το μεγαλύτερό μου ελάττωμα στάθηκε η αχαλίνωτη περιέργειά μου, η νοσηρή φαντασία και η προσπάθειά μου να πληροφορηθώ για όλες τις συγκινήσεις, χωρίς, τις περσότερες, να μπορώ να τις αισθανθώ. [Τη χυδαία όμως πράξη που μου αποδίδεται τη μισώ. Εζήτησα μόνο την ιδεατή ατμόσφαιρά της, την έσχατη πικρία. Ούτε είμαι ο κατάλληλος άνθρωπος για το επάγγελμα εκείνο. Ολόκληρο το παρελθόν μου πείθει γι’ αυτό.] Κάθε πραγματικότης μου ήταν αποκρουστική. Είχα τον ίλιγγο του κινδύνου. Και τον κίνδυνο που ήρθε τον δέχομαι με πρόθυμη καρδιά. Πληρώνω για όσους, καθώς εγώ, δεν έβλεπαν κανένα ιδανικό στη ζωή τους, έμειναν πάντα έρμαια των δισταγμών τους, ή εθεώρησαν την ύπαρξη τους παιχνίδι χωρίς ουσία. Τους βλέπω να έρχονται ολοένα περσότεροι, μαζύ με τους αιώνες. Σ’ αυτούς απευθύνομαι. Αφού εδοκίμασα όλες τις χαρές!!! είμαι έτοιμος για έναν ατιμωτικό θάνατο. Λυπούμαι τους δυστυχισμένους γονείς μου, λυπούμαι τ’ αδέλφια μου. Αλλά φεύγω με το μέτωπο ψηλά. [Ημουν άρρωστος.] Σας παρακαλώ να τηλεγραφήσετε, για να προδιαθέσει την οικογένειά μου, στο θείο μου Δημοσθένη Καρυωτάκη, οδός Μονής Προδρόμου, πάροδος Αριστοτέλους, Αθήνας. Κ.Γ.Κ.

Και για ν’ αλλάξουμε τόνο. Συμβουλεύω όσους ξέρουν κολύμπι να μην  επιχειρήσουνε ποτέ να αυτοκτονήσουν δια θαλάσσης. Ολη νύχτα απόψε, επί δέκα ώρες, εδερνόμουν με τα κύματα. Ηπια άφθονο νερό, αλλά κάθε τόσο, χωρίς να καταλάβω πώς, το στόμα μου ανέβαινε στην επιφάνεια. Ωρισμένως, κάποτε, όταν μου δοθεί ευκαιρία, θα γράψω τις εντυπώσεις ενός πνιγομένου. Κ.Γ.Κ.

276123-karyotakis20net1

Το παραπάνω κείμενο αποτελεί το σημείωμα αυτοκτονίας που βρέθηκε από την αστυνομία στην τσέπη του Κωνσταντίνου Καρυωτάκη, αυτοκτονίας που ακόμα και στις μέρες μας αποτελεί μυστήριο για τους λόγους της και τις αφορμές της. Η απόφαση είχε παρθεί και είχε δουλευθεί στο μυαλό του ποιητή, μετά από μια αποτυχημένη απόπειρα, όπως μαρτυράτε και στο σημείωμα, όπου πάλευε 10 ώρες με τα κύματα προκειμένου να προκαλέσει πνιγμό, στις 21 Ιουλίου, ακριβώς την επόμενη της προσπάθειας του, αγοράζει ένα περίστροφο και στην παραλία του Αγ. Σπυρίδωνα δίνει τέλος στην ζωή του. Ξάπλωσε κάτω από έναν ευκάλυπτο και πυροβόλησε στο σημείο της καρδιάς. Ήταν 4:30 το απόγευμα και ο Καρυωτάκης ήταν 32 ετών.  Η τότε χωροφυλακή τράβηξε φωτογραφία του πτώματος, η οποία έχει δημοσιευθεί και τον δείχνει κουστουμαρισμένο, με ψαθάκι και με το χέρι με το πιστόλι στο στήθος.

αρχείο λήψης

Η μελαγχολία του ποιητή και η καταθλιπτική του διάθεση λόγω της μετάθεσης του στην Πρέβεζα, την πόλη της αυτοκτονίας τους, έπαιξαν σίγουρα κατασταλτικό λόγο για την πράξη του αυτή. Οι νεώτεροι μελετητές προσπαθούν ακόμα να αποδομίσουν το σημείωμα αυτό μα και ολόκληρη την ζώη και το έργο του προκειμένου να ξεπλέξουν το κουβάρι και να βρούν την λύση.

Ο Γιώργος Μακρίδης, στη μελέτη του για τον Καρυωτάκη, διατυπώνει την άποψη ότι «ο ποιητής αυτοκτόνησε στην Πρέβεζα, όχι πιεζόμενος από τη μετάθεσή του εκεί, αλλά φοβούμενος να νοσηλευτεί σε ψυχιατρική κλινική, όπως συνέβαινε με όλους τους συφιλιδικούς στο τελικό στάδιο της νόσου την περίοδο εκείνη». Θέλοντας, μάλιστα, να ισχυροποιήσει το επιχείρημά του, τονίζει ότι«δεν είναι δυνατόν ένας βαριά καταθλιπτικός ασθενής να αστειεύεται στο επιθανάτιο γράμμα του». Ο πρώτος που έφερε στο φώς το ότι ο Καρυωτάκης έπασχε από σύφιλη ήταν ο καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπηστιμίου Θεσσαλονίκης, Γιώργος Σαββίδης, ο οποίος διέθετε το μεγαλύτερο αρχείο για τους Νεοέλληνες Λογοτέχνες, ερχόμενος σε επαφή με φίλους και συγγενείς του ποιητή,  μάλιστα, ο αδελφός του, Θανάσης Καρυωτάκης, θεωρούσε ότι η ασθένεια συνιστούσε προσβολή για την οικογένεια

Μια άλλη αντίληψη για την αυτοκτονία του όπως παρατηρεί ο καθηγητής της Ψυχιατρικής Πέτρος Χαρτοκόλλης, «ήταν περισσότερο η αδυναμία ν΄αγαπήσει η αιτία που τον ώθησε στην αυτοκτονία παρά η στέρηση της γυναικείας αγάπης» Και συνεχίζει, «Το πρόβλημα του Καρυωτάκη ήταν ότι δεν μπορούσε να αγαπήσει τις γυναίκες που μπορούσαν να τον αγαπήσουν. Έχοντας μια πολύ κακήν ιδέα για τον εαυτό του την προέβαλλε στους άλλους-πολύ εύκολο για την φθονερή πραγματικότητα μέσα στην οποία ζούσε-πλάθοντας για τον εαυτό του μια ψεύτικη εικόνα ανωτερότητας, που κατέρρεε όταν μια γυναίκα τον απέρριπτε, ενώ τον έκανε να χάνει την εκτίμησή του, για μια γυναίκα που, σαν την Πολυδούρη, μπορούσε να τον αγαπήσει».

28705-63652

 Ο Καρυωτάκης όπως είναι γνωστό διατηρούσε δεσμό με την επίσης ποιήτρια Μαρία Πολυδούρη, η ίδια μάλιστα του πρότεινε να παντρευτούν μα εκείνος αρνήθηκε και η Πολυδούρη απέδωσε αυτή του την άρνηση στην ασθένεια του. Σύμφωνα με το ημερολόγιο της Πολυδούρη οι δυο τους δεν είχαν ολοκληρωμένες σεξουαλικές σχέσεις, παρότι ο Καρυωτάκης ερχόταν σε επαφή με κοινές γυναίκες της εποχής του πράγμα που έθλιβε και στεναχωρούσε την ποιήτρια πράγμα που διαφαίνεται και από επιστολές της προς τον ίδιο Ω! αν ήξερες πόσο κακό μου κάνει να σκέπτομαι πως συ, το ευγενικό και εξιδανικευμένο πλάσμα με τη θεϊκή ψυχή, φέρεσαι έτσι από ανάγκη στις ελεεινές αυτές ακάθαρτες γυναίκες που σου χάλασαν την υγεία σου…πόσο κακό μου κάνει…πόσο κακό.

kariot1

Μετά τον θάνατο του ο Καρυωτακισμός έγινε μόδα και τα ποιήματα του αποτέλεσαν πρότυπα. Η ποίηση του Καρυωτάκη βέβαια δεν έχει ίχνος φιλολογίας, αισθηματισμού και φιλαρέσκειας, που υπάρχει σε αφθονία στους παλιότερους ποιητές. Αποπνέει την αίσθηση του μάταιου, του χαμένου, η στάση του είναι αντιηρωική και αντιδανική. Ο Καρυωτάκης γράφει ποιήματα για το άδοξο, το ασήμαντο, ακόμα και το γελοίο, ως διαμαρτυρία, που φθάνει στο σαρκασμό και φυσικά στην αυτοκτονία του.

Αλεξίου Τάνια

Υπεύθυνη εκδοτικού οίκου Σκέψις ΕΟΕ

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου