WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΕΡΝΕΣΤ ΕΜΠΡΑΡ

Share Button

Ο Έρνεστ Εμπράρ ήταν Γάλλος αρχιτέκτονας, αρχαιολόγος και πολεοδόμος ο οποίος άφησε το στίγμα του στην Θεσσαλονίκης καθώς με τα σχέδια του έδωσε έναν μοναδικό χαρακτήρα στην πόλη σε μια περίοδο όπου διαμορφωνόταν ο νέος της χαρακτήρας ένα πολύ μεγάλο μέρος του οποίου διασώζεται μέχρι και τις μέρες μας.

Αρχικά ο Εμπράρ πριν φτάσει στην Ελλάδα με τα γαλλικά στρατεύματα, εργάστηκε στην Ιταλία όπου και τιμήθηκε με το «Μεγάλο Βραβείο Ρώμης» για τις εκεί εργασίες ανάδειξης του ρωμαϊκού μνημειακού πλούτου. Αυτά συνέβησαν πριν το Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, από εκεί και πέρα γίνεται μέλος της γαλλικής αποστολής στην κατεχόμενη τότε από την Αντάντ Ελλάδας . Εγκαθιστάτε στην Θεσσαλονίκη όπου αφιερώνει τον χρόνο του στην αποτύπωση των ρωμαϊκών μνημείων της πόλης.

Είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στον ανασχεδιασμό της Θεσσαλονίκης μετά την Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917. Η τύχη θέλησε ο Εμπράρ να βρεθεί στην πόλη ως στρατιώτης της Γαλλικής Στρατιάς.

Ο Έρνεστ Εμπράρ πήρε εντολή από την κυβέρνηση Βενιζέλου να ηγηθεί της «Επιτροπής Σχεδίου Πόλεως Θεσσαλονίκης» μια επιτροπή που είχε συσταθεί αποκλειστικά για τον νέο σχεδιασμό της πόλης και σε συνεργασία με τον αρμόδιο Υπουργό Συγκοινωνιών, Αλέξανδρο Παπαναστασίου σχεδίασε με διορατικότητα τη φυσιογνωμία της νεότερης Θεσσαλονίκης καθώς και γενικότερα συνέβαλε στα πολεοδομικά τεκενόμενα της Ελλάδας. Η εντολή του Βενιζέλου ήταν ξεκάθαρη: δεν θα επέτρεπε την αυθαίρετη ανοικοδόμηση, αλλά μόνο στην βάση ενός νέου πολεοδομικού σχεδίου. Η συγκυρία της παρουσίας του Εμπράρ στην πόλη δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερη για την πραγματοποίηση αυτού του σχεδίου.

ebrar

Ακόμη από την εποχή που σπούδαζε στο Παρίσι ο Εμπράρ έπαιξε ηγετικό ρόλο στην διαμόρφωση των νέων αντιλήψεων για την αναδιοργάνωση των πόλεων. Έτσι, όταν στην διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου βρέθηκε στην Θεσσαλονίκη με τη στρατιά της Ανατολής, προσφέρθηκε να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση μιας πόλης που είχε προλάβει να εκτιμήσει για την ομορφιά της, το ιστορικό της υπόβαθρο. Ξεκινώντας από τις αρχαιολογικές έρευνες που του ανέθεσε η ελληνική κυβέρνηση στη Ροτόντα την άνοιξη του 1917 ο Εμπράρ βοήθησε στην κατανόηση και ανακάλυψη της ιστορίας της πόλης την οποία και θα πρόβαλε στα νέα σχέδια.

Στο γνωστό «έργο Εμπράρ» της Θεσσαλονίκης ήταν ένα έργο που ο Εμπράρ σχεδίασε με την βοήθεια των Ελλήνων αρχιτεκτόνων Α. Γκίνη, Αριστοτέλη Ζάχου και Κωνσταντίνου Κιτσίκη. Το σχέδιο αυτό παραδόθηκε στη Γενική Διοίκηση Μακεδονίας το 1918 και μπορεί κανείς να διακρίνει μία παρέμβαση που χαρακτηρίζεται από μία διάθεση να αναδειχθεί μία σχέση δυναμικής συνύπαρξης παλιού και καινούργιου. Το σχέδιο μπορεί να μην εφαρμόστηκε έτσι όπως ακριβώς παραδόθηκε καθώς μεσολάβησαν παρεμβάσεις μεγαλοϊδιοκτητών παρόλα αυτά όμως επέφερε μεγάλες βελτιώσεις στην πόλη. Ο Έρνεστ Εμπράρ προσπάθησε να κάνει την Θεσσαλονίκη μια σύγχρονη πόλη αναδεικνύοντας το έντονο ιστορικό παρελθόν της. Η Θεσσαλονίκη που σχεδιάστηκε μετά το 1917 και μέχρι το 1950, ήταν μια μοντέρνα, λειτουργική πόλη, της οποίας η μορφή και η οργάνωση ελάχιστη σχέση είχαν με ότι ίσχυε στο παρελθόν. Πλέον η πόλη είχε μπει σε νέα τροχιά όπου όλα έχουν πάρει μια νέα μορφή και μια πνοή ανανέωσης και αναγέννησης.

Ο νέος σχεδιασμός εστιάζει στην ανάγκη να επικοινωνούν οι εσωτερικού συνοικισμοί με την θάλασσα με μεγάλους διαμπερείς άξονες για την κίνηση πεζών και αυτοκινήτων. Οι πιο σημαντικοί από αυτούς τους άξονες είναι η οδός Αριστοτέλους με διάφορες πλατείες και ελεύθερους χώρους κατά μήκος της καθώς και ο πεζόδρομος της Δημητρίου Γούναρη, που συνδέει την θάλασσα με το αρχαίο παρελθόν και τη Ροτόντα.

Επίσης, υποδείχθηκαν χώροι για όλα τα σημαντικά δημόσια κτήρια, ενώ αναδείχθηκαν οι ιστορικές βυζαντινές εκκλησίες και προστατεύθηκαν με ιδιαίτερη επιμονή οθωμανικά μνημεία της πόλης αντλώντας έμπνευση από τις αρχαιολογικές γνώσεις της εποχής του. Η Άνω Πόλη ορίστηκε διατηρητέα και εκπονήθηκαν ιδιαίτερα πρωτοποριακά για την εποχή σχέδια για την ίδρυση της Πανεπιστημιούπολης όπου και βρίσκετε σήμερα.

Στο ίδιο τον Εμπράρ οφείλετε η επέκταση του λιμανιού προς τα δυτικά και όχι προς τον Λευκό Πύργο μια επιλογή που επέτρεψε στο ιστορικό κέντρο να ανοιχθεί προς την θάλασσα. Μολονότι μια από της σπουδαιότερες ιδέες του νέου σχεδίου της Θεσσαλονίκης για τη δημιουργία ενός πολιτικού κέντρου με μνημειακό χαρακτήρα (Δημαρχείο, Δικαστικό Μέγαρο κ.α.) δεν πραγματοποιήθηκε ωστόσο πολλά από τα νέα κτήρια της εποχής φέρουν την υπογραφή του Ε. Εμπράρ. Το «στυλ Εμπράρ» συνδύαζε επιρροές από διάφορα αρχιτεκτονικά ρεύματα και διακρινόταν για την φινέτσα του.

Τα χαρακτηριστικά που έδωσε στην Θεσσαλονίκη ο Έρνεστ Εμπράρ σημάδεψαν την εξέλιξη της και παραμένουν ανάγλυφα μέχρι σήμερα. Πρόκειται για την μεγαλύτερη πολεοδομική εξέλιξη που έγινε στην Ελλάδα και παρότι οι ιδέες που διατυπώθηκαν τότε δεν υλοποιήθηκαν όλες χάρη σε εκείνον τον σχεδιασμό η Θεσσαλονίκη απέκτησε την όψη σύγχρονης ευρωπαϊκής πόλης.

Όμως, όπως όλα τα ωραία πράγματα κάποια στιγμή Εμπράρ αναγκαστικά επέστρεψε στο Παρίσι το 1930 καθώς αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας. Τρία χρόνια αργότερα αφήνει την τελευταία του πνοή στην πόλη όπου γεννήθηκε σε ηλικία μόλις 52 χρόνων και θα είχε ακόμη να προσφέρει πολλά. Το έργο του όμως, παραμένει ακόμη και σήμερα ζωντανό.

ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΩΝ ΕΟΕ

ΣΟΦΙΑ ΜΑΓΟΥΛΙΩΤΗ

Leave a Reply