Κατά τον Αριστοτέλη σε κάθε πράγμα υπάρχει η ουσία και τα συμβεβηκότα. Ως συμβεβηκότα ορίζονται όλες οι δευτερεύουσες ιδιότητες ενός πράγματος που η αλλαγή τους δεν επηρεάζει την ύπαρξη του ενώ ως ουσία ορίζεται το βασικό χαρακτηριστικό ενός πράγματος που αν αλλάξει ή χαθεί παύει να υπάρχει και η ουσία και το πράγμα. Η ουσία είναι εκείνο το χαρακτηριστικό που κάνει ένα πράγμα να υπάρχει. Άρα η δυνατότητα ενός πράγματος να υπάρχει δεν οφείλεται σε κάτι έξω από αυτό, όπως πίστευε ο Πλάτωνας με την θεωρία των ιδεών του, αλλά υπαγορεύεται από την ουσία του. Επομένως, η πραγματικότητα θα ήταν αδύνατη χωρίς την ύπαρξη των αισθητών πραγμάτων γιατί πολύ απλά είναι ενσωματωμένη σε αυτά.

Screen Shot 2015-02-18 at 17.20.45

Και η ουσία αυτή, λοιπόν, δεν είναι κάτι δεδομένο ,κάτι έτοιμο, κάτι που προϋπάρχει του πράγματος αλλά είναι κάτι που κάθε όν την αποκτά μέσα από μια σύνθετη διαδικασία, η οποία καθορίζεται από τέσσερις αιτίες, την ύλη, την μορφή, την ενέργεια και τον σκοπό.

Και για να γίνουμε πιο κατανοητοί θα αποδώσουμε την θεωρία αυτή του Αριστοτέλη μέσα από ένα παράδειγμα και το παράδειγμα έχει να κάνει με την δημιουργία ενός μαρμάρινου αγάλματος.

Screen Shot 2015-02-18 at 17.21.34

Η πρωταρχική αιτία ,λοιπόν, για την δημιουργία ενός αγάλματος είναι η ύλη, και η ακατέργαστη αυτή ύλη επειδή έχει την δυνατότητα να πάρει πολλές μορφές και να γίνει ό,τι επιθυμεί ο τεχνίτης ονομάζεται δυνάμει ον. Στην προκειμένη περίπτωση το μάρμαρο είναι ‘’εν δυνάμει άγαλμα’’  .

Screen Shot 2015-02-18 at 17.22.29

Όταν όμως στο τέλος θα πάρει την τελική μορφή του και θα γίνει άγαλμα τότε θα περάσει στην κατάσταση του ‘’ενεργεία όντος’’, η δυνατότητα δηλαδή θα γίνει πραγματικότητα. Και φυσικά για να συντελεστούν όλα αυτά ο τεχνίτης θα πρέπει να καταβάλλει ενέργεια και να υλοποιήσει έτσι έναν σκοπό.

Screen Shot 2015-02-18 at 17.23.08

Όταν τελικά το άγαλμα θα είναι έτοιμο, θα περάσει στην σφαίρα της πραγματικότητας και θα αποκτήσει ουσία ή αλλιώς εντελέχεια .Και η εντελέχεια αυτή δεν είναι τίποτα άλλο παρά η μετάβαση της άμορφης ύλης από την περιοχή της δυνατότητας στην περιοχή της πραγματικότητας.

Screen Shot 2015-02-18 at 17.23.21

 

Φυσικά, για τον Αριστοτέλη η σημαντικότερη από τις τέσσερις αυτές αιτίες είναι ο σκοπός, καθώς η αντίληψη του για τον κόσμο είναι τελεολογική. Τίποτα δεν γίνεται τυχαία, όλα υπαγορεύονται από έναν σκοπό, για να εξηγήσουμε κάτι χρειάζεται απλά να ξέρουμε τον σκοπό του.

Υπεύθυνη εκδοτικού οίκου Σκέψις

Αλεξίου Τάνια

Κάνουμε like στην σελίδα του Εκδοτικού Οίκου Σκέψις στο facebook για περισσότερα τέτοια άρθρα από ΕΔΩ

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου