WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΓΗ

Share Button

Η Γη είναι ο πλανήτης στον οποίον κατοικούν οι άνθρωποι, καθώς καί εκατομμύρια άλλα είδη, καί ο μοναδικός πλανήτης στον οποίο γνωρίζουμε ότι υπάρχει «ζωή». Είναι ο τρίτος, σε απόσταση, πλανήτης από τον Ήλιο, ο πέμπτος μεγαλύτερος, σε μάζα, από τούς πλανήτες τού ηλιακού μας συστήματος,  καί ο μεγαλύτερος, μεταξύ τών τεσσάρων πλανητών, που διαθέτουν στερεό φλοιό. Ο πλανήτης σχηματίστηκε πριν από 4,5 δισεκατομμύρια (4,5•109) έτη, καί έχει έναν φυσικό δορυφόρο: την Σελήνη.

Ο αστρονομικός συμβολισμός τής Γής αποτελείται από έναν περικυκλωμένο σταυρό, αναπαριστώντας έναν μεσημβρινό καί έναν παράλληλο ` μία παραλλαγή, τοποθετεί τον σταυρό επάνω από τον κύκλο (Unicode: ⊕, ή: ♁).

Η λέξη: «Γη», προέρχεται από το όνομα τής αρχαιοελληνικής θεάς, με το όνομα: «Γαία».

πυρηνας-της-Γης-500x300

Δομή.

Το εσωτερικό τής Γης είναι διαχωρισμένο σε έναν πυριτικό εξωτερικό φλοιό, ο οποίος είναι συμπαγής, έναν ημίρρευστο μανδύα, έναν ρευστό εξωτερικό πυρήνα, ο οποίος είναι αρκετά πιό ιξώδης από τον μανδύα, καθώς καί έναν στερεό εσωτερικό πυρήνα. Ο ρευστός εξωτερικός πυρήνας δημιουργεί ένα ασθενές μαγνητικό πεδίο, λόγω τής θερμικής μεταφοράς τού ηλεκτρικά αγωγίμου υλικού του. Οι θερμοκρασίες στο εσωτερικό τής Γης φθάνουν ως τούς: 5.650 ±600 βαθμούς K. Η εσωτερική θέρμανση τού πλανήτη είχε, ως έναρξη, την διαδικασία τής συσσωμάτωσής του. Έπειτα, συνεχίστηκε μέσω τής διάσπασης τών ραδιενεργών στοιχείων, όπως: τού ουρανίου, τού θορίου, καί: τού κάλιου. Η ροή θερμότητας, από το εσωτερικό τού πλανήτη προς την επιφάνεια, είναι μόνον το 1/20.000 (0,005%) τής ενεργείας που λαμβάνεται από τον Ήλιο. Παρ’ όλ’ αυτά, αυτή, η εσωτερική θερμότητα, είναι αρκετή ώστε να λυώσει το υλικό, το οποίο αναβλύζει, συνεχώς, πρός την επιφάνεια τής Γης, από το εσωτερικό της, με την βοήθεια τών ηφαιστείων, καί τών ρωγμών στις μεσοωκεάνειες ράχες, με την μορφή μάγματος. Το μεγαλύτερο μέρος τού γηίνου φλοιού δεν είναι γηραιότερο από 100 εκατομμύρια (1•108) έτη. Τα αρχαιότερα τμήματα τού φλοιού είναι περί τα 4,4 δισεκατομμύρια (4,4•109) έτη.

Η δομή τού πλανήτη, στο εσωτερικό, κατά βάθος, είναι:

  • 0–60 km – Λιθόσφαιρα (τοπικά, κυμαίνεται από: 5, έως: 200 km)
  • 0-30/35 km – Φλοιός (τοπικά, κυμαίνεται από: 5, έως: 70 km)
  • 35–60 km – Άνω τμήμα τού μανδύα
  • 35-2.890 km – Μανδύας
  • 100–700 km – Ασθενόσφαιρα
  • 2.890-5.100 km – Εξωτερικός πυρήνας
  • 5.100-6.378 km – Εσωτερικός πυρήνας

Πυρήνας.

Η μέση πυκνότητα τής Γης είναι: 5.515 kg/m3, κατατάσσοντάς την ως τον πυκνότερο πλανήτη τού ηλιακού συστήματος. Αφού η μέση πυκνότητα τών επιφανειακών υλικών είναι περί τα: 3.000 kg/m3, συμπεραίνεται πως, η πυκνότητα, πρέπει να είναι, ιδιαίτερα, αυξημένη, στον πυρήνα. Στα πρώτα στάδια τής δημιουργίας τού πλανήτη, πριν 4,5 δισεκατομμύρια (4,5•109) χρόνια, η Γη ήταν, ολοσχερώς, σε ρευστή κατάσταση, λόγω, δε, τής βαρύτητας, πυκνότερα υλικά έρρευσαν προς το κέντρο, κατά την διάρκεια μιάς διαδικασίας που καλείται: πλανητική διαφοροποίηση, ενώ, τα λιγότερο πυκνά υλικά, έμειναν στην επιφάνεια. Ως αποτέλεσμα αυτού, ο πυρήνας αποτελείται, κυρίως, από σίδηρο (80%), καθώς καί νικέλιο, καί πυρίτιο. Ωστόσο, άλλα πυκνά (πυκνότερα, μάλιστα) υλικά, όπως: το ουράνιο, καί: ο μόλυβδος, είναι, είτε σπάνια, γιά να αποτελούν σημαντικό ποσοστό τού πυρήνα, είτε έχουν την ιδιότητα να προσκολλώνται σε ελαφρύτερα υλικά, καί, γι’ αυτό, απαντώνται, κυρίως, στον φλοιό.

Ο πυρήνας χωρίζεται σε δύο μέρη: έναν στερεό εσωτερικό πυρήνα, με μία ακτίνα γύρω στα 1.250 χλμ., καί: έναν ρευστό εξωτερικό πυρήνα, με μία ακτίνα γύρω στα 3.500 χλμ. Ο εσωτερικός πυρήνας πιστεύεται πως είναι στερεός, καί πως αποτελείται, κυρίως, από σίδηρο καί νικέλιο. Ορισμένοι συμφωνούν πως, ο εσωτερικός πυρήνας, είναι στην μορφή τού «μονοκρυσταλλικού σιδήρου». Ο εξωτερικός πυρήνας, που περιβάλλει τον εσωτερικό, εκτιμάται πως αποτελείται από ρευστό σίδηρο, αναμεμειγμένο με ρευστό νικέλιο καί ίχνη ελαφρυτέρων στοιχείων. Είναι, γενικά, παραδεκτό, πως, η θερμική μεταφορά στον εξωτερικό πυρήνα, σε συνδυασμό με την διέγερση από την περιστροφή τής Γης, προκαλεί το γήϊνο μαγνητικό πεδίο, μέσω μιάς διεργασίας, γνωστής ως: η Θεωρία τού Ντυναμό. Ο στερεός εσωτερικός πυρήνας είναι αρκετά θερμός, ώστε να διατηρεί ένα, μόνιμο, μαγνητικό πεδίο, πιθανόν είναι, όμως, να δρα ως «σταθεροποιητής», προς το μαγνητικό πεδίο που γεννάται από τον εξωτερικό πυρήνα.

Κατά μία άλλη θεωρία, ο γήϊνος πυρήνας αποτελείται από: υδρογόνο, καί: ήλιο, τα οποία βρίσκονται στην ίδια κατάσταση με αυτήν τού Ηλίου. Στον πυρήνα, συμβαίνουν παρόμοιες πυρηνικές αντιδράσεις, όπως στον Ήλιο, γι’ αυτό καί παραμένει σε ρευστή κατάσταση, χωρίς να έχει ψυχθεί.

Σύμφωνα με πρόσφατες ενδείξεις, εικάζεται πως, ο εσωτερικός πυρήνας τής Γης, ίσως περιστρέφεται ελαφρώς ταχύτερα, από τον υπόλοιπο πλανήτη, πιθανώς κατά: 2° ανά έτος.

Είναι εμφανές ότι, καί οι δύο, ανωτέρω, θεωρίες, προσπαθούν να εξηγήσουν τα φαινόμενα που παρατηρούνται στην γήϊνη επιφάνεια, ωστόσο, παραμένουν στο επίπεδο τής θεωρίας, χωρίς να έχει υπάρξει απτή απόδειξη, γιά καμμία από αυτές.

Μανδύας.

Ο μανδύας τής Γης εκτείνεται σε βάθος: 2.890 χλμ. Η πίεση, στην βάση τού μανδύα, είναι ~1,4 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη τής ατμοσφαιρικής πιέσεως (~140 GPa). Αποτελείται, κατά μεγάλο μέρος, από υλικά πλούσια σε σίδηρο καί μαγνήσιο. Το «σημείο τήξεως» ενός υλικού, εξαρτάται από την πίεση. Εφ’ όσον η πίεση αυξάνει αρκετά, κατά βάθος τού μανδύα, το χαμηλότερο τμήμα είναι σχεδόν στερεό, ενώ, το ανώτερο τμήμα, είναι πλαστικό (ημιτηγμένο). Το ιξώδες τού ανωτέρου μανδύα κυμαίνεται μεταξύ: 1021 καί: 1024 Pa·s, ανάλογα με το βάθος. Έτσι, ο ανώτερος μανδύας μπορεί να ρεύσει αρκετά αργά.

Η εξήγηση τού γεγονότος πως: ενώ ο εξωτερικός πυρήνας είναι ρευστός, ο κατώτερος μανδύας είναι στερεός/πλαστικός, βρίσκεται στο ανώτερο «σημείο τήξεως» τών πλουσίων, σε σίδηρο, κραμάτων τού μανδύα, από τον, σχεδόν καθαρό, σίδηρο, τού πυρήνα. Ο, δε, εσωτερικός πυρήνας, είναι στερεός, λόγω τής εξαιρετικά μεγάλης πίεσης, κοντά στο κέντρο τού πλανήτη. Ο μανδύας αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος τού όγκου τής Γης (83%). Αποτελείται από πολύ θερμά πυκνόρρευστα υλικά.

Φλοιός.

Ο φλοιός κυμαίνεται μεταξύ: 5, καί: 70 km, σε βάθος. Τα λεπτά τμήματα τού φλοιού είναι κάτω από τούς ωκεανούς (ωκεάνιος φλοιός) καί αποτελούνται από πυκνά πετρώματα: μαγνησίου, σιδήρου, καί: πυριτίου. Τα παχύτερα τμήματα τού φλοιού είναι τα ηπειρωτικά, τα οποία είναι λιγότερο πυκνά από τα ωκεάνια, καί αποτελούνται από πετρώματα πλούσια σε: νάτριο, αλουμίνιο, καί: πυρίτιο. Το όριο μεταξύ τού φλοιού καί τού μανδύα παρουσιάζεται σε δύο διαφορετικές φάσεις: αρχικά, μέσω μίας «ασυνέχειας», στην ταχύτητα τών σεισμικών κυμάτων, γνωστή ως: «ασυνέχεια τού Mohorovicic» (Mohorovičić discontinuity), ή, απλά: «Moho». Η αιτία τού «Moho» φαίνεται να οφείλεται στην αλλαγή τής σύστασης τών πετρωμάτων. Η δεύτερη φάση, είναι μία χημική ασυνέχεια, η οποία έχει παρατηρηθεί σε βαθιά τμήματα τού ωκεανείου φλοιού, τα οποία έχουν εισχωρήσει στον ηπειρωτικό φλοιό, καί παρατηρούνται ως: «οφιολιθικές ακολουθίες».

Ο φλοιός τής Γης είναι πλούσιος σε φυσικούς πόρους. Περιέχει μεγάλες ποσότητες καυσίμων (κοιτάσματα): άνθρακας, πετρέλαιο, φυσικό αέριο, μεθάνιο. Αυτά, τα κοιτάσματα, χρησιμοποιούνται γιά την παραγωγή ενέργειας, καθώς καί γιά την δημιουργία συνθετικών υλικών. Κατά τις τεκτονικές διαδικασίες στον γήϊνο φλοιό, σχηματίστηκαν μεταλλευτικά κοιτάσματα. Τα κοιτάσματα, αυτά, μάς παρέχουν μέταλλα, καθώς καί άλλα, χρήσιμα, χημικά στοιχεία (όπως: το ορυκτό αλάτι). Σε αυτά, μπορεί να συνυπολογιστεί καί: η βιομάζα, η οποία παρέχει: ξυλεία, καί: τροφή.

Γιά κάποιους, από τούς παραπάνω πόρους, όπως: τα καύσιμα, η διαδικασία αποδέσμευσής τους, σε μικρή χρονική κλίμακα, είναι δύσκολη, ονομάζονται, δε: μη ανανεώσιμοι πόροι. Η χρήσις τών «μη ανανεωσίμων πόρων», εν γένει (όπως: οι μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας), αποτελεί ένα από τα μείζονα περιβαλλοντικά θέματα, στο οποίο αναφέρονται όλες οι οικολογικές οργανώσεις.

εικόνα της Γης από δορυφόρο

Η Γη στο ηλιακό σύστημα.

Η περίοδος περιστροφής τής Γης, περί τον άξονά της, είναι: 23 ώρες, 56 λεπτά, καί: 4.09 δευτερόλεπτα (μία «αστρική ημέρα»). Έτσι, παρατηρώντας, από την Γη, τα ουράνια σώματα, η κύρια, φαινομένη, κίνησή τους, είναι: από τα ανατολικά προς τα δυτικά, με μία ταχύτητα: 15°/ώρα = 15’/λεπτό (λ.χ.: μία ηλιακή, ή σεληνιακή, διάμετρο, ανά δύο λεπτά).

Η περιφορά τής Γης γύρω από τον Ήλιο διαρκεί: 365,2564 «μέσες ηλιακές ημέρες» (ή: ένα «αστρικό έτος»). Παρατηρώντας, από τη Γη, είναι μία «φαινομένη» κίνηση τού Ήλιου, ως προς τα αστέρια ~1°/ημέρα, ή, μία ηλιακή, ή σεληνιακή διάμετρος, κάθε 12 ώρες, σε αντίθετη κατεύθυνση από την κύρια φαινομένη κίνηση (λόγω περιστροφής).

Η Γη έχει έναν φυσικό δορυφόρο: την Σελήνη, η οποία περιφέρεται, γύρω από την Γη, κάθε: 27,3 ημέρες («αστρικός μήνας»). Παρατηρώντας, από την Γη, την κίνηση, φαίνεται να κινείται με: 12°/ημέρα (μία σεληνιακή διάμετρο, την ώρα), σε αντίθετη κατεύθυνση από την κύρια φαινομένη κίνηση. Λόγω τής συνδυασμένης περιφοράς γύρω από τον Ήλιο, ο χρόνος που μεσολαβεί, μεταξύ δύο, ιδίων, φάσεων τής Σελήνης (π.χ.: από πανσέληνο σε πανσέληνο), διαρκεί λίγο περισσότερο (γιά την ακρίβεια: 29,54 ημέρες), η περίοδος, δε, αυτή, ονομάζεται: «συνοδικός μήνας» (χονδρικά: 30 ημέρες, ή, ένας ημερολογιακός μήνας).

Με σημείο αναφοράς τον Βόρειο Πόλο τής Γης, η κίνηση τής Γης, τής Σελήνης, καί τής αξονικής περιστροφής, είναι, όλες, αντίθετα στην φορά τών δεικτών τού ρολογιού.

Τα τροχιακά, καί αξονικά, επίπεδα, δεν είναι ακριβώς ευθυγραμμισμένα: το τροχιακό επίπεδο: Γης-Ηλίου, ή, αλλιώς: Εκλειπτική (σχεδόν: 23,5°, καί, η κλίση αυτή, είναι η αιτία τών εποχών τού έτους), καί το τροχιακό επίπεδο: Γης-Σελήνης, σχηματίζουν γωνία ~5° (αν ήταν απόλυτα ευθυγραμμισμένα, θα είχαμε μία έκλειψη Ηλίου, ή Σελήνης, κάθε μήνα).

Η «Σφαίρα τού Hill» τής Γης έχει μία ακτίνα: 1,5Gm, μέσα στην οποία, ο μόνος φυσικός δορυφόρος, μπορεί καί περιφέρεται.

Το μέλλον τής Γης.

Το βιολογικό, καί γεωλογικό, μέλλον τής Γης μπορεί να προβλεφθεί με βάση τις εκτιμώμενες επιπτώσεις από διάφορες, μακροπρόθεσμες, επιδράσεις. Αυτές, περιλαμβάνουν την χημεία στην επιφάνεια τής Γης, τον ρυθμό ψύξης τού εσωτερικού τού πλανήτη, τις βαρυτικές αλληλεπιδράσεις, με άλλα αντικείμενα τού Ηλιακού Συστήματος, καί μία, σταθερή, αύξηση στην φωτεινότητα τού Ήλιου. Ένα, αβέβαιο, στοιχείο, σε αυτή την πρόβλεψη, είναι η συνεχιζόμενη επιρροή τής Τεχνολογίας, που έχει εισαχθεί από τον άνθρωπο, όπως: η γεωμηχανική, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στον πλανήτη. Η, τρέχουσα, βιοτική κρίση, που προκαλείται από την Τεχνολογία, καί τα αποτελέσματά της, μπορεί να διαρκέσει έως καί πέντε εκατομμύρια χρόνια. Με τη σειρά της, η Τεχνολογία, μπορεί να οδηγήσει στην εξαφάνιση τής ανθρωπότητας, αφήνοντας τον πλανήτη να επανέλθει, σταδιακά, σε έναν αργό ρυθμό εξέλιξης, που εξαρτάται, μόνον, από, μακροπρόθεσμες, φυσικές διεργασίες.

Κατά διαστήματα εκατοντάδων εκατομμυρίων ετών, τυχαία ουράνια γεγονότα θέτουν έναν παγκόσμιο κίνδυνο γιά την βιόσφαιρα, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε μαζικές εξαφανίσεις.

Αυτά, περιλαμβάνουν: τις προσκρούσεις κομητών, ή αστεροειδών, με διάμετρο: 5-10 χιλιόμετρα, ή μεγαλύτερη, καί την δυνατότητα μιάς μεγάλης αστρικής έκρηξης, που ονομάζεται: «υπερκαινοφανής» («σουπερνόβα»), μέσα σε μία ακτίνα 100 ετών φωτός. Άλλα, μεγάλης κλίμακας, γεωλογικά γεγονότα, είναι πιό προβλέψιμα. Αν δεν ληφθούν υπ’ όψιν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τής υπερθέρμανσης τού πλανήτη, η «θεωρία Μιλάνκοβιτς» προβλέπει ότι, ο πλανήτης, θα συνεχίσει να παρουσιάζει περιόδους παγετώνων, τουλάχιστον μέχρι η περίοδος τών τεταρτογενών παγετώνων να φτάσει στο τέλος της. Αυτές οι περίοδοι, προκαλούνται από την εκκεντρότητα, την κλίση τού άξονα περιστροφής, καί την μετάπτωση τής τροχιάς τής Γης. Στα πλαίσια τών κύκλων σχηματισμών υπερ-ηπείρων, οι τεκτονικές πλάκες πιθανότατα θα οδηγήσουν σε μια υπερ-ήπειρο, σε: 250, έως: 350.000.000 χρόνια. Κάποια στιγμή, στα επόμενα: 1,5, με: 4,5 δις χρόνια, η ​​αξονική κλίση τής Γης μπορεί να υποστεί χαοτικές μεταβολές, με αλλαγές στην κλίση τού άξονα περιστροφής έως καί: 90°.

Κατά την διάρκεια τών επόμενων τεσσάρων δισεκατομμυρίων χρόνων, η φωτεινότητα τού Ήλιου θα αυξηθεί σταθερά, με αποτέλεσμα την αύξηση τής ηλιακής ακτινοβολίας που φτάνει στη Γη. Αυτή, θα προκαλέσει υψηλότερο ποσοστό διαβρώσεως τών πυριτικών ορυκτών, το οποίο θα προκαλέσει μία μείωση στα επίπεδα τού διοξειδίου τού άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Σε, περίπου, 600 εκατομμύρια χρόνια, το επίπεδο τών εκπομπών CO2 θα πέσει κάτω από το επίπεδο που απαιτείται γιά την διατήρηση τής φωτοσύνθεσης C3, που χρησιμοποιείται από τα δέντρα. Μερικά φυτά χρησιμοποιούν την μέθοδο: C4 σταθεροποίησης τού άνθρακα, που τούς επιτρέπει να επιζούν σε συγκεντρώσεις CO2 τόσο χαμηλές, όπως: 10 μέρη ανά εκατομμύριο (10 ppm). Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη τάση γιά τό μέλλον τών φυτών, είναι να εξαφανιστούν εντελώς. Η επακόλουθη απώλεια τού μηχανισμού αναπλήρωσης τού οξυγόνου, θα προκαλέσει την εξαφάνιση τής πανίδας, μερικά εκατομμύρια χρόνια αργότερα.

Σε, περίπου, 1,1 δισεκατομμύρια χρόνια, η ηλιακή φωτεινότητα θα είναι 10% υψηλότερη από ό,τι σήμερα. Αυτό, θα προκαλέσει την ατμόσφαιρα να γίνει ένα «υγρό θερμοκήπιο», με αποτέλεσμα: την εξάτμιση τών ωκεανών. Ως πιθανή συνέπεια, η «τεκτονική τών πλακών» θα σταματήσει. Μετά από αυτό το γεγονός, το μαγνητικό ντυναμό τού πλανήτη θα εξαφανιστεί, με αποτέλεσμα: η φθορά τής μαγνητόσφαιρας να οδηγήσει σε μία ταχεία απώλεια τών πτητικών ουσιών από την εξωτερική ατμόσφαιρα. Σε τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια, από τώρα, η αύξηση τής θερμοκρασίας, στην επιφάνεια τής Γης, θα προκαλέσει ένα ανεξέλεγκτο «φαινόμενο τού θερμοκηπίου». Από εκείνο το σημείο, οι περισσότεροι, αν όχι όλοι οι οργανισμοί, στην επιφάνεια, θα έχουν εξαφανιστεί. Η πιο πιθανή «μοίρα» τού πλανήτη είναι: η απορρόφηση από τον Ήλιο, σε περίπου 7,5 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν το αστέρι θα έχει εισέλθει στην φάση τού «ερυθρού γίγαντα», καί επεκταθεί, τόσο, ώστε να «καταπιεί» την τροχιά τού πλανήτη, μαζί τον πλανήτη, με αποτέλεσμα την καταστροφή του.

Υπεύθυνος Τομέα Διαστήματος και Τεχνολογίας: Κωνσταντίνος Καμπάκης

Leave a Reply