WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

ΣΤΙΣ 22 OKTΩΒΡΙΟΥ 1943, ΤΟ ΑΝΤΙΤΟΡΠΙΛΙΚΟ «ΑΔΡΙΑΣ», ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΔΡΕΙΟΙ ΤΟΥ, ΔΟΞΑΣΑΝ ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ!

Share Button

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα τής 21ης Οκτωβρίου 1943, ο «Αδρίας» (κυβερνήτης: αντιπλοίαρχος I. Τούμπας), καί τα βρετανικά αντιτορπιλικά: «Jervis», «Pathfinder», καί: «Hurworth», αποπλέουν από την Αλεξάνδρεια, υπό την διοίκηση τού «Captain D14», επί τού «Jervis», γιά να μεταφέρουν πυρομαχικά, καί εφόδια, γιά τα στρατεύματα τής Λέρου.

Το σχέδιο προέβλεπε τα πλοία, ανά ζεύγη, να εκφορτώσουν το φορτίο τους στη Λέρο, ενώ, το άλλο ζεύγος, θα εκτελούσε «επιχείρηση αντιπερισπασμού» στην Κάλυμνο, γιά να προσελκύσουν την προσοχή τού εχθρού, ώστε η εκφόρτωση να γίνει ανενόχλητα.

Το πρώτο ζεύγος αντιπερισπασμού αποτελούν: ο «Αδρίας», καί: το «Hurworth», τα οποία, με μικρή ταχύτητα, το βράδυ τής 22ας, παραπλέουν τις ακτές τής Καλύμνου, προς εντοπισμόν τεσσάρων εχθρικών εμπορικών πλοίων, που, κατά πληροφορίες, υπήρχαν στην περιοχή. Μετά από δίωρη, άκαρπη, έρευνα, τα πλοία αποχωρούν από την περιοχή, γιά να συναντηθούν με το άλλο ζεύγος τών αντιτορπιλικών, όταν, ξαφνικά, περί τις: 03:00’, δέχονται σειρά επιθέσεων, με βόμβες καί πολυβολισμούς, από σμήνος «Στούκας», τα οποία άρχισαν τις «βυθίσεις», βοηθούμενα καί από άλλα αεροσκάφη, που έριχναν άφθονα φωτιστικά, κάνοντας τη νύχτα «μέρα»! Οι βόμβες «περικυκλώνουν» τα πλοία, τα οποία, με συνεχείς ελιγμούς, με μεγάλη ταχύτητα, καταφέρνουν να τις αποφύγουν, πλέοντας προς το στενό τής Καλύμνου. Μερικές, όμως, πέφτουν τόσο κοντά, ώστε, μιά δέσμη εκ τριών, εξ αυτών, προκαλεί μερικές βλάβες στις πρωραίες υπερκατασκευές τού «Αδρία», καί τα θραύσματα τραυματίζουν, ελαφρά, πέντε άντρες τού πληρώματος. Τελικά, τα πλοία καταπλέουν στις 06:00’, τής 22ας, στον μαγευτικό όρμο: «Γιέντι – Ατάλα», τής Μικρασιατικής Ακτής, όπου παρέμειναν όλη την ημέρα, χωρίς καμμία άλλη ενόχληση, μαζί με τα άλλα δύο αντιτορπιλικά τής ομάδας.

Με το σούρουπο, αποπλέουν καί τα τέσσερα πλοία. Τα, μεν: «Jervis», καί: «Pathfinder», κατευθύνονται πρός την Λέρο, γιά να εκφορτώσουν εφόδια, τα, δε: «Αδρίας», καί: «Hurworth», καί πάλι, προς την Κάλυμνο, γιά επιχείρηση αντιπερισπασμού, βομβαρδίζοντας τούς όρμους: «Βαθύ», καί: «Ακτή», γιά παραπλάνηση τού εχθρού.

Στιγμιότυπο 2015-08-07, 12.09.15 μ.μ.

Τα: «Hurworth», καί: «Αδρίας», πλέουν σε «γραμμή παραγωγής» («στήλης»), με πρωτόπλου το βρετανικό, καί με ταχύτητα: 15 κόμβων. Ξαφνικά, στις 21:56’, ακριβώς, ισχυρότατη, διπλή, δόνηση, συγκλονίζει τον «Αδρία»! Επακολουθεί τρομερή έκρηξη, καί σκληροί κρότοι θραυσμένων σιδήρων! Ο αντιπλοίαρχος Τούμπας, ευρισκόμενος στη γέφυρα, τινάζεται ψηλά, καί πέφτει βαρύς, ενώ καταπλακώνεται από διάφορα συντρίμμια! Μολονότι τραυματίστηκε, δεν έχασε τις αισθήσεις του!

Ο «Αδρίας» είχε προσκρούσει σε νάρκη! Η πλώρη του είχε κοπεί! Νεκροί, καί τραυματίες, κείτονταν γύρω από την γέφυρα. Πυρκαϊά είχε σημειωθεί, από βραχυκύκλωμα! Ακατάσχετη διαρροή υπήρχε στον «μεσόδομο» τών αξιωματικών! Το πλοίο είχε κλίση 10°-12°, προς τα δεξιά! Εικόνα χαλασμού! Ευτυχώς οι λέβητες, καί οι μηχανές, δεν είχαν πάθει τίποτα!

Ο «Captain D14», αντιπλοίαρχος Ράϊτ, επί τού «Hurworth», αντιλαμβανόμενος την δραματική θέση τού «Αδρία», πλησιάζει γιά βοήθεια, γιά να παραλάβει το πλήρωμα, καί δίνει εντολή: το πλοίο να βυθιστεί! Ο Τούμπας, σε μία υπερτάτη στιγμή ευθύνης, καί προσήλωσης στο καθήκον, αρνείται να βυθίσει το πλοίο του, παρά τις επανειλημμένες εντολές τού διοικητού! Ζητά, μόνον, το «Hurworth» να παραλάβει τούς μη απαραιτήτους, γιά την κίνηση τού «Αδρία», που σκόπευε να τον προσαράξει στην γειτονική, τουρκική, ακτή. Καί, ενώ το βρετανικό αντιτορπιλικό πλησιάζει, στις 22:10’, ακριβώς, σε απόσταση, περίπου, 200 γυαρδών, δεξιά τού «Αδρία», τρομακτική έκρηξη, από πρόσκρουση σε νάρκη, σημειώνεται καί στο «Hurworth», που τινάζεται στον αέρα, καί, αστραπιαία, βυθίζεται! Φαίνεται ότι, τα πλοία, είχαν πέσει σε ναρκοπέδιο, το οποίο, προφανώς, είχαν «ποντίσει» οι Γερμανοί, πριν από λίγες ώρες, διότι, την προηγουμένη νύχτα, είχαν, κυριολεκτικά, «οργώσει» την περιοχή, χωρίς να συμβεί τίποτα!

Ο «Αδρίας», παρά την τραγική του κατάσταση, με κόπο, πλησιάζει την περιοχή τού ναυαγίου, γιά να περισυλλέξει ναυαγούς, παρά το γεγονός ότι, εξ αιτίας τής τρομερής έκρηξης, θα ήταν αδύνατον να υπάρχουν επιζώντες! Η έρευνα αποβαίνει άκαρπη, καί, επειδή η κλίση τού πλοίου μεγάλωνε συνεχώς, ο κυβερνήτης αποφασίζει να πλεύσει, το ταχύτερο δυνατόν, στις τουρκικές ακτές, αφού, προηγουμένως, ρίχνει μερικά σωσίβια στην περιοχή βύθισης. Χωρίς χάρτη, χωρίς πυξίδα, με οδηγό τον «πολικό αστέρα», καί τα ψηλά βουνά τής Καλύμνου, ο αντιπλοίαρχος Τούμπας, αιμορραγών από τα τραύματά του, καταφέρνει, ύστερα από 2 ώρες καί 50 λεπτά, διανύοντας απόσταση 16 μιλίων, να προσαράξει το πλοίο του, μέ ασφάλεια, στις 00:50’, τής 23ης Οκτωβρίου, στον όρμο «Γκιουμουσλούκ», τής αρχαίας Μύνδου.

Στην διάρκεια αυτού τού πλου, ο γιατρός τού «Αδρία»: ανθυποπλοίαρχος Καποδίστριας, επίδενε τα τραύματα τών τραυματιών, υπό πρωτόγονες συνθήκες! Το ηθικό τών ανδρών, ήταν εξαιρετικά υψηλό! Μοναδικό παράδειγμα θάρρους, υψηλού πνεύματος, καί θυσίας, ήταν η περίπτωση τού δίοπος μηχανικού: Παπαφραντζέσκου, ο οποίος είχε τραυματιστεί, σοβαρότατα, στο αριστερό χέρι του, καί ο γιατρός ήταν υποχρεωμένος να το κόψει, κάτω από τον αγκώνα, χωρίς αναισθητικό! Όταν ο τραυματίας Παπαφραντζέσκος αντιλήφθηκε τον κυβερνήτη να εισέρχεται στον χώρο τής χειρουργικής επεμβάσεως, γυρνάει καί λέει στον κυβερνήτη του, γιά να τού δώσει θάρρος:

«Μη στεναχωριέστε, κύριε κυβερνήτα! Καλά είμαι! Τι είναι, ένα χέρι, γιά την Πατρίδα; Τίποτα!».

Κυβερνήτης: αντιπλοίαρχος I. Τούμπας.

Κυβερνήτης: αντιπλοίαρχος I. Τούμπας.

Το ίδιο, εκείνο, πρωί, φθάνουν στο Γκιουμουσλούκ επιζώντες ναυαγοί τού «Hurworth», μεταξύ τών οποίων, καί ο κυβερνήτης του: αντιπλοίαρχος Ράϊτ, καθώς καί ναυαγοί τού «Eclipse», οι οποίοι περιθάλπονται στον «Αδρία». Οι απώλειες τού προσωπικού τού «Αδρία» ανέρχονται σε: 18 νεκρούς, 3 εξαφανισθέντες, καί: 24 τραυματίες! Ο κυβερνήτης τού «Hurworth»: Ράϊτ, διηγείται πώς διασώθηκε από τον δίοπο πυροβολητή: Σαββάκη, τού «Αδρία», ναυαγός, καί αυτός, ο οποίος κωπηλάτησε επί 18 ώρες, ‘πάνω σε μία μικρή βάρκα, στην οποία επιβίβασε καί τον Ράϊτ! Όταν η βάρκα καταστράφηκε, παρά την εξάντλησή του, κολύμπησε σε γειτονικό νησί, βρήκε μικρό ιστιοφόρο, καί ολοκλήρωσε την διάσωσή του! Ο Ράϊτ, στην συνέχεια, πρότεινε γιά παράσημο: τον κυβερνήτη Τούμπα, τον ιατρό Καποδίστρια, τον δίοπο Σαββάκη, καί: τον ναύτη – τηλεγραφητή Λατουσάκη.

Η αρχική απειλή τών τοπικών τουρκικών αρχών, γιά αφοπλισμό τού «Αδρία», μετά την «εκπνοή» 24 ωρών, παρακάμφθηκε, φαίνεται, με κατάλληλες ενέργειες, καί αποφασίστηκε: το πλοίο να επισκευαστεί, καί: να πλεύσει προς Αλεξάνδρεια, όπως επέμενε ο κυβερνήτης του.

Στις 21:00’, τής 01ης Δεκεμβρίου 1943, μετά από πρόχειρες επισκευές, που έκαναν το πλοίο πλεύσιμο, ο «Αδρίας» ξεκολλά, ομαλά, με κινήσεις «ανάποδα», από την ακτή, καί ανοίγεται στο πέλαγος.

Αμέσως, διαπιστώνεται ότι είναι αδύνατον να κυβερνηθεί, με την πρύμη, καί τις μηχανές κινούμενες ανάποδα, όπως είχε σχεδιαστεί! Ο κυβερνήτης αποφασίζει να πλεύσει «με πρόσω», έστω καί με κομμένη την πλώρη, την οποίαν είχαν τσιμεντώσει, παρ’ όλο που, με τον τρόπο αυτόν, το πλοίο γινόταν «έμπρωρο», είχε ελαφρά κλίση δεξιά, καί υπήρχε μικρή διαρροή! Με την συνοδεία, αρχικά, τριών βρετανικών κανονιοφόρων, στις οποίες, τα ξημερώματα τής 03ης Δεκεμβρίου, προστέθηκαν τα αντιτορπιλικά: «Jervis», «Penn», καί: τα δύο «M-L», ο «Αδρίας» κατορθώνει να φθάσει στην Αλεξάνδρεια, την 06η Δεκεμβρίου, ανήμερα τού Αγίου Νικολάου, μετά από πλου 730 ολόκληρων μιλίων!

Στις 2, το μεσημέρι, μπαίνει στο λιμάνι, κάτω από ενθουσιώδεις ζητωκραυγές καί σφυρίγματα, από όλα τα πλοία που βρίσκονταν εκεί: βρετανικά, γαλλικά, πολωνικά, ολλανδικά, ελληνικά! Είναι ένας άθλος, σπάνιος, στην Ναυτική Ιστορία, μάλιστα, κάτω από πολεμικές συνθήκες! Ο κυβερνήτης, καί το πλήρωμα, δέχονται τα συγχαρητήρια τών ελληνικών πολιτικών, καί στρατιωτικών, αρχών, καθώς καί τών Λόρδων τού Ναυαρχείου, γιά την τόλμη, καί την επιδεξιότητα, να φθάσει, το πλοίο, με ασφάλεια, στην Αλεξάνδρεια…!

Ο βρετανός ναύαρχος τής Ανατολικής Μεσογείου εξέπεμψε, ακολούθως, το παρακάτω «σήμα», προς το πλήρωμα τού «Αδρία»:

«Επιθυμώ να εκφράσω, εκ μέρους τού Βρετανικού Β. Ν., τον θαυμασμό μας, καί την εκτίμησή μας, προς τούς Έλληνες αξιωματικούς καί ναύτες! Οι πράξεις τους ήσαν σύμφωνες με τις ανώτερες παραδόσεις τού Ναυτικού, καί θα διατηρηθούν, γιά πάρα πολύν καιρό, στη μνήμη μας!».

A. V. WILLIS.

Αντιναύαρχος.

Τέλος, ο βρετανός «Αρχηγός Στόλου τής Μεσογείου», στο σχετικό «σήμα» του, μεταξύ άλλων, υπογράμμιζε τα εξής:

«Παρακολούθησα, με θαυμασμό, τον γεμάτο αποφασιστικότητα τρόπο, με τον οποίο, ο κυβερνήτης τού πλοίου, κατέστησε, το κατεστραμμένο πλοίο του, ικανό να πλεύσει, καί το επανέφερε, επί τόσα μίλια, καί με τόσες δυσκολίες! Ελπίζω ότι, οι γενναίοι αξιωματικοί, καί άνδρες του, θα βρούν, γρήγορα, κάποιο άλλο πλοίο, με το οποίο θα συνεχίσουν τον αγώνα, καί ότι, ο «Αδρίας», θα είναι, καί πάλι, μιά μέρα, έτοιμος γιά υπηρεσία στο Β. Ν.!».

ΟΙ 21 ΝΕΚΡΟΙ ΤΟΥ «ΑΔΡΙΑ» ΕΙΝΑΙ:

  • Κελευστής Αρμ. Γ. ΓΑΛΑΝΗΣ.
  • Υποκελευστής Β. Μηχ. Γ. ΚΟΥΡΤΕΣΗΣ.
  • Δίοπος Πυρ. Ν. ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ.
  • Δίοπος Πυρ. Γ. ΕΥΔΑΙΜΩΝ.
  • Δίοπος Πυρ. Ι. ΡΕΝΤΟΥΜΗΣ.
  • Δίοπος Πυρ. Ε. ΤΖΙΩΤΗΣ.
  • Δίοπος Πυρ. Μ. ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ.
  • Δίοπος Πυρ. Α. ΘΕΟΧΑΡΗΣ.
  • Δίοπος Πυρ. Α. ΠΑΠΑΜΑΚΑΡΙΟΣ.
  • Δίοπος Πυρ. Γ. ΠΑΠΠΟΣ.
  • Δίοπος Πυρ. Α. ΣΑΜΑΡΑΣ.
  • Δίοπος Πυρ. Π. ΠΑΓΟΥΔΗΣ.
  • Δίοπος Μηχ. Β. ΚΡΙΤΣΙΝΗΣ.
  • Δίοπος Μηχ. Α. ΤΣΑΚΑΛΙΔΗΣ.
  • Δίοπος Νοσ. Σ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ.
  • Δίοπος Εσχ. Ι. ΓΚΟΥΤΕΛΙΑΣ.
  • Ναύτης Μηχ. Ε. ΜΥΚΩΝΙΟΣ.
  • Ναύτης Μηχ. Π. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ.
  • Ναύτης Μηχ. Ι. ΝΙΣΗΡΙΟΣ.
  • Ναύτης Μηχ. Θ. ΣΤΟΥΠΑΚΗΣ.

Για τον Τομέα Έρευνας ΕΟΕ

Leave a Reply