WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑ: ΤΟ «ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟ» ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΕΩΝ!

Share Button

30 Μαίου 1903: η ημέρα που «στιγμάτισε» το νησάκι, που κλείνει, από τα βόρεια, τον κόλπο τής Ελούντας, στην επαρχία Μιραμπέλλου, τού νομού Λασιθίου τής Κρήτης, μετατρέποντάς το σε λεπροκομείο!

Ένας τόπος που υποδεχόταν όλες τις βασανισμένες ψυχές, που ο υπόλοιπος κόσμος, εκείνη την εποχή, θεωρούσε «δαιμονισμένες». Όσους, δηλαδή, έπασχαν από την «Νόσο Χάνσεν», γνωστή, από την αρχαιότητα, ως: «λέπρα»! Η ονομασία τής νόσου προήλθε από τον Νορβηγό επιστήμονα: Αρμάουερ Χάνσεν (Gerhard Henrik Armauer Hansen).

Τα συναισθήματα που επροκαλούντο στο άκουσμα τής νόσου; Τρόμος και πανικός! Ιδιαίτερα, αν ερχόντουσαν σε επαφή με πάσχοντες λεπρούς, εξ αιτίας τού φόβου τής μεταδόσεως.

Οι λεπροί υπεχρεούντο να φορούν κουδουνάκια, ως «σημάδι προειδοποίησης» πρός τούς υγιείς, ώστε να τούς ειδοποιούν γιά την επερχομένη παρουσία τους, και, αυτοί, να αποχωρούν εγκαίρως!

Η κοινωνία τούς απομόνωσε σε περιοχές έξω από την πόλη, οι οποίες απεκαλούντο: «μεσκινιές» (Σημ.: Η λέξη: «μεσκίνης» είναι, μάλλον, τουρκική, και σημαίνει: τον λεπρό, τον άθλιο). Εκεί, ζούσαν από την ελεημοσύνη τών περαστικών. Σήμερα, τέτοια τοπωνύμια, υπάρχουν, ακόμη: στο Ρέθυμνο, και: στο Ηράκλειο. Οι «κολασμένες ψυχές» οδηγούντο στην Σπιναλόγκα (Σημ.: Σπίνα-λόνγκα = ακάνθα-μακρά) με βάρκα, και, τις περισσότερες φορές, μετά βίας, διότι εγνώριζαν πως δεν υπήρχε περίπτωση γυρισμού! Γι’ αυτό τον λόγο, στην είσοδο τού λεπροκομείου, υπήρχε η επιγραφή: «Ο εισερχόμενος να αποθέσει κάθε ελπίδα.»!

spinalogka11

Οι πρώτοι, που πάτησαν το πόδι τους στο νησί, ήσαν 250 Κρητικοί, οι οποίοι οδηγήθηκαν εκεί, με σκοπό να πεθάνουν! Στο νησί, επίσης, μεταφέρονταν κάποιοι κάτοικοι, οι οποίοι δεν ήσαν ασθενείς, λόγω συνομοσιών εναντίον τους, λόγω πολιτικών, ή προσωπικών, διαφορών!

Η Σπιναλόγκα ήταν άριστα οχυρωμένη, και ξεχώριζε γιά την αισθητική τού τοπίου, και την αρχιτεκτονική της κατασκευή. Ένα ισχυρό φρούριο, που είχε ως μόνη επικοινωνία, με τον «έξω κόσμο», την θάλασσα.

Η οχύρωσή της έγινε το 1574, όταν οι Τούρκοι απειλούσαν την Ενετική κυριαρχία, καθώς είχαν καταλάβει την Κύπρο, και επροετοιμάζοντο γιά την Κρήτη! Παρ’ όλα αυτά, οι Ενετοί «κράτησαν» την Σπιναλόγκα γιά άλλα 65 χρόνια, μετά την κατάκτηση τής Κρήτης. Όταν έφυγαν και οι τελευταίοι Τούρκοι από το νησί, κατά το έτος 1902, που, μέχρι τότε, είχε πληθυσμό: 1200 κατοίκους, άφησαν ‘πίσω τα σπίτια τους, και τα υπάρχοντά τους, τα οποία, αργότερα, το 1905, απετέλεσαν «χώρους υποδοχής», και «διαβίωσης» τών λεπρών!

Το λεπροκομείο διέθετε γιατρό, και νοσηλευτικό προσωπικό. Παρ’ όλ’ αυτά, οι συνθήκες διαβίωσης, στο νησί, ήσαν άθλιες! Ένα, μικρό, μηνιαίο επίδομα, που τούς χορηγούσε η Πολιτεία, ήταν ανεπαρκές γιά να καλύψει τις βασικές τους ανάγκες. Όσοι είχαν δυνάμεις, προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν την τροφή τους, είτε καλλιεργώντας κηπευτικά, είτε ασχολούμενοι με το ψάρεμα. Δεν ήσαν λίγες οι περιπτώσεις που, οι ασθενείς, δραπέτευαν από το νησί, γιά να πάνε στα κοντινά χωριά, προς αναζήτηση τροφής. Μετά από κάποιο διάστημα, και επανειλημμένες προσπάθειες κάποιων, μορφωμένων, «χανσενικών», που δεν ήθελαν να περιμένουν, άπραγοι, την ώρα που θα πεθάνουν, έγιναν κάποιες ενέργειες, γιά να αποκτήσουν «ενδιαφέροντα» οι κάτοικοί του. Έτσι, το νησί «απέκτησε»: θέατρο, κινηματογράφο, καφενεία, και κουρείο, ενώ ετοποθετήθησαν και μεγάφωνα, στούς δρόμους, που έπαιζαν κλασσική μουσική! Άρχισαν να ασκούνται επαγγέλματα, να λειτουργεί εμπόριο, δημιουργήθηκε σχολείο, ενώ είναι χαρακτηριστικό, μάλιστα, ότι άρχισε να εκδίδεται και σατιρικό έντυπο!

Σήμερα, μετά από πολλά χρόνια εγκατάλειψης, έχει χαρακτηριστεί ως: «αρχαιολογικός χώρος», και: «διατηρητεό μνημείο», και δέχεται επισκέπτες, και τουρίστες, απ’ όλον τον κόσμο, αφού είναι γνωστό, σε όλον τον κόσμο, μέσα από ταινίες, και βιβλία, που «μιλούν» γιά την ιστορία τού νησίου, που: οι τοίχοι, τα σοκκάκια, και: η, κάθε, μικρή του γωνίτσα, «φυλάει» «μυστικά», καλά κρυμμένα, που φανερώνονται μόνον εάν έχεις ευαίσθητη ψυχή!

«Περπατώντας στον δρόμο τής Σπιναλόγκας, σταμάτησε, και κράτησε την αναπνοή σου. Από κάποιο χαμόσπιτο, τριγύρω σου, θα ακούσεις τον «απόηχο» από κάποιο μοιρολόγι μιάς μάνας, μιάς αδελφής, ή, τον αναστεναγμό ενός άνδρα. Άφησε δύο δάκρυα, από τα μάτια σου, και θα δεις να «λαμπυρίζουν» εκατομμύρια δάκρυα, που «πότισαν» αυτόν τον δρόμο…».

Επαμεινώνδας Ρεμουνδάκης («χανσενικός» κάτοικος τής Σπιναλόγκα).

Για τον ΕΟΕ

Εύη Λαζάρου, δημοσιόγραφος

Leave a Reply