WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

Η ΑΠΙΣΤΕΥΤΑ ΕΠΙΔΡΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΤΑΤΟΥΑΖ

Share Button

Πες μου τι φοράς για να σου πω ποιός είσαι ή ποιός θα ήθελες να είσαι… Πόσο μάλλον για την περίεργη σχέση του σώματος με τα τατουάζ, που τα τελευταία χρόνια έχουν λάβει πρωτόγνωρες διαστάσεις, και κυριαρχούν σε μεγάλο βαθμό απενεχοποιημένα από την όχι και τόσο παλαιότερη αντίληψη που τα ταύτιζε με το περιθώριο και την υποκουλτούρα. Τα ζωγραφισμένα με τατουάζ σώματα μέσα σε μια δεκαετία, από το 1990 εώς το 2000 έγιναν μόδα και συνδυάστηκαν με την τέχνη.

Η λέξη tattoo (τατουάζ) προέρχεται από την πολυνησιακή λέξη <<ta>> που σημαίνει κάτι το εντυπωσιακό και την ταϊτινή λέξη <<tatau>>, που σημαίνει <<για να σηματοδοτήσει κάτι >>. Τα τατουάζ συνυπάρχουν με τον άνθρωπο περίπου από το 6000 π.Χ. ως μορφή έκφρασης και για να σηματοδοτήσουν την ένταξη του κατόχου τους σε ομάδες.

Ο πρώτος άνθρωπος που ξέρουμε ότι είχε τατουάζ είναι ο <<Otzi, ο άνθρωπος πάγος>>. Το 1991 βρέθηκε η σορός ενός κατεψυγμένου σώματος στην κοιλάδα των Άλπεων μεταξύ Αυστρίας και Ιταλίας. Το δέρμα του φέρει 57 τατουάζ, απλές τελείες και γραμμές στη σπονδυλική στήλη, ένα σταυρό στο εσωτερικό του αριστερού γονάτου, έξι ευθείες γραμμές 15 εκατοστών πολύ πάνω από τα νεφρά και πολλές παράλληλες γραμμές στους αστραγάλους. Υπολογίζεται ότι έζησε γύρω στο 3300 π.Χ. Παραμένει άγνωστο μέχρι σήμερα, τι συμβόλιζαν για τον κάτοχο τους. Οι τεχνικές δημιουργίας τατουάζ διαφέρουν μεταξύ τους ανάλογα με την εποχή που χρονολογούνται. Από τα απόμακρα βούνα του Αλτάι της Δυτικής και Νότιας Σιβηρίας όπου κατοικούσαν οι Σκύθες εώς το Περού, η ιστορία μας δείχνει ότι ήταν συνοδοιπόρος του ανθρώπου από πολύ παλιά.

Screen-shot-2012-03-30-at-5.30.01-PM

Τατουάζ

Το τατουάζ πρωτοεμφανίστηκε στην Ιαπώνια της Παλαιολιθικής εποχής, γύρω στην 8η χιλιετία π.Χ. Πολλοί άλλοι πολιτισμοί το υιοθέτησαν αργότερα σε όλες τις ηπείρους, κυρίως όμως στην Ασία και την Ωκεάνια. Επίσης, παρουσιάζεται σε αιγυπτιακές μούμιες αλλά και σε ευρωπαϊκές φύλες, όπως οι Κέλτες, οι Γαλάτες και οι Γερμανοί. Οι ναυτικοί του Captain Cook και των υπόλοιπων εξερευνητών της εποχής (18ος αιώνας), ήταν αυτοί που ήρθαν πρώτοι σε επαφή με τους Πολυνήσιους και άλλες φύλες του Ειρηνικού. Εντυπωσιάστηκαν τόσο πολύ από τη φιλοσοφία και την τέχνη των τατουάζ, ώστε τα υιοθέτησαν και επιστρέφοντας στην Ευρώπη, έφεραν μαζί τους τοπικούς τεχνίτες για να παρουσιάσουν-κυρίως στην Αγγλία-τις παραδοσιακές μεθόδους χτυπήματος σχεδιών στο ανθρώπινο σώμα.

Αφρική

Στην Αφρική λόγω δέρματος, οι άνθρωποι δεν εφάρμοζαν τατουάζ, αλλά ανέπτυξαν ένα άλλο είδο στίξης: χάραζαν το δέρμα τους με ξυράφι σε διάφορα σχήματα, ώστε με την επούλωση να σχηματίζονται σχέδια που έμοιαζαν με την ανάγλυφη γραφή Braille. Η τεχνική αυτή φυσικά εφαρμόζεται μέχρι και σήμερα σε φυλές της Αφρικής.

Αρχαία Ελλάδα και Ρώμη

Οι Έλληνες έμαθαν από τους Πέρσες και οι Ρωμαίοι από τους Έλληνες. Ρωμαίοι συγγραφείς, όπως ο Σενέκας, ο Βιργίλιος και ο Γαληνός αναφέρουν ότι πολλοί σκλάβοι είχαν τατουάζ στο σώμα τους. Τόσο οι Έλληνες όσο και οι Ρωμαίοι τα εφάρμοζαν ως τιμωρία.

Κέλτες

Η κουλτούρα των Κελτών, ήταν πλούσια σε τατουάζ. Οι σπείρες και τα γνωστά κέλτικα μοτίβα ήταν πολύ διαδεδομένα σαν σχέδια και συμβόλιζαν τις διαφορετικές πορείες που δύναται να ακολουθήσει ένας άνθρωπος στη ζωή του.

Κεντρική και Νότια Αμερική

Στο Περού έχουν βρεθεί μούμιες του 11ου αιώνα με τατουάζ. Πληροφορίες από τον 16ο αιώνα σχετικές με τα τατουάζ των Μάγια στο Μεξικό και στην Κεντρική Αμερική, αναφέρουν ότι αποτελούσαν ένδειξη θάρρους στον φέροντα. Ισπανοί ιστορικοί του 16ου αιώνα αναφέρουν ότι η τέχνη ήταν πάρα πολύ διαδεδομένη στην Κεντρική Αμερική. Μάλιστα, όταν το 1519 ο Κορτέζ και οι κονκισταδόροι του πάτησαν στα εδάφη αυτά, τρομοκρατημένοι ανέφεραν ότι οι ντόπιοι, όχι μόνο, επιδίδονταν στη λατρεία του διαβόλου με αγαλματίδια και είδωλα, αλλά χάραζαν και στο δέρμα τους ανάλογες παραστάσεις.

Μέση Ανατολή

Ιδίως στους χρόνους της Παλαιάς Διαθήκης η τέχνη του τατουάζ ήταν πολύ διαδεδομένη στον παγανιστικό κόσμο (Χαναανιτική θρησκεία και επιρροές από Αίγυπτο) και αποτελούσε μέρος της λατρείας των ντόπιων θεοτήτων. Σε ένα χωρίο του Λευιτικού της Παλαιάς Διαθήκης (19,28) διαβάζουμε: <<δεν θα ξαναχαράξεις το δέρμα σου για τους νεκρούς, ούτε θα ξαναφτιάξεις ζωγραφιές σε αυτό>>. Αυτό αποτελεί απόδειξη ότι τα τατουάζ εκεί χρησιμοποιούνταν στη νεκρολατρεία και προγονολατρεία.

Βίκινγκς

Σε ένα κείμενο του 1.100 μ.Χ. περιγράφεται η συνάντηση ενός Άραβα με μια ομάδα Βίκινγκς, οι οποίοι χαρακτηρίζονται ως <<αγενείς, βρώμικοι και καλλυμένοι με ζωγραφιές>>.

Αγγλία και Γαλλία

Εξερευνητές, έμποροι και ναυτικοί επέστρεφαν από τα ταξίδια τους πάντα με σημάδια στα σώματα τους, αποτέλεσμα των συναναστροφών τους με λαούς της Πολυνησίας και του νότιου Ειρηνικού.

8680798.t

Στη σύγχρονη εποχή

Από τότε όμως, μέχρι και το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα, το τατουάζ περισσότερο από ο,τιδήποτε άλλο, έγινε συνώνυμο του στίγματος και <<προνόμιο>> περιθωριακών ομάδων, όπως οι ναυτικοί, οι κατάδικοι κλπ. Ανάλογη χρήση έκαναν και οι ναζί, σημαδεύοντας τους Εβραίους και τους λοιπούς φυλακισμένους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στα μέσα της δεκαετίας του1960 το τατουάζ εμφανίστηκε σε μουσικούς της ροκ αλλά και σε ηθοποιούς. Το 1963 Ο Μπρούνο ντε Πιγκάλ άνοιξε στο Παρίσι το πρώτο στούντιο τατουάζ. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ζωντανής διαφήμισης του τατουάζ υπήρξε ο Μάρλον Μπράντον ως <<στιγματισμένος>> μηχανόβιος στις ταινίες του, ενώ αργότερα, στο τέλος της δεκαετίας του ’80, η δημοτικότητα του τατουάζ εκτινάχθηκε στα ύψη με τα σούπερ μόντελ Στέφανι Σέιμουρ και Κάρε Ότις. Παράλληλα, μεγάλοι ηθοποιοί του Χόλιγουντ ( Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Τζούλια Ρόμπερτς, Τζόνι Φόστερ, Σον Κόνερι, Νίκολας Κέιτζ, Τζίνα Ντέιβις, Σον Πεν, Αντζελίνα Τζολί, Σαρλίζ Θέρον, Μίκι Ρουρκ) το υιοθέτησαν και έτσι δημιούργησαν καινούριες συνθήκες αποδοχής και ανάπτυξης των tattoo σε Αμερική και Ευρώπη. Η προκατάληψη σχετικά με τα tattoo άρχισε να μειώνεται σταδιακά τα τελευταία χρόνια σε βαθμό που στις μέρες μας αποτελεί μέρος της δυτικής κουλτούρας και κοινωνίας, για πολλούς και διαφορετικούς λόγους όπως: μόδα, αισθητική, καλλωπισμός, ομαδοποίηση, περιθωριοποιήση, αναφορά σε αγαπημένα πρόσωπα, θαυμασμός σε κάποια άλλα, ερωτισμός αφου κυριώς οι γυναίκες το θεωρούν σέξι και οι άνδρες το εκλαμβάνουν ως σημάδι δύναμης. Όλα αυτά και πολλά ακόμα συνυπάρχουν χωρίς πρόβλημα γι’ αυτό ίσως και το τατουάζ πλέον αποτελεί διαταξικό φαινόμενο σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Για τον Τομέα Έρευνας ΕΟΕ,

Στέλλα Ταμπάκη, δημοσιογράφος

Leave a Reply