WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 28ΗΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

Share Button

<< …και μια νύχτα με φεγγάρι, την Ελλάδα πάει να πάρει, βρε, το φουκαρά!… >>

Μία ημέρα, που γράφτηκε στην ιστορία για το ηρωϊκό <<ΟΧΙ>> της Ελλάδας στον Benito Mussolini. Μία ημέρα που πολλοί γιορτάζουν, αλλά λίγοι γνωρίζουν. Άραγε η νεότερη γενιά γνωρίζει τον πραγματικό λόγο που την εορτάζουμε ;

28h

Η ΙΣΤΟΡΙΑ

Ήταν περίπου 3 τα ξημερώματα της 28 Οκτωβρίου του 1940, όταν ο Benito Mussolini απέστειλε στην Ελλάδα τελεσίγραφο με το οποίο και απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του Ιταλικού στρατού από την Ελληνοαλβανική μεθόριο, προκειμένου στη συνέχεια να καταλάβει κάποια στρατηγικά στοιχεία της Ελλάδος , (λιμένες, αεροδρόμια κλπ.), για ανάγκες ανεφοδιασμού και άλλων διευκολύσεών του, στη μετέπειτα προώθησή του στην Αφρική.

Το τελεσίγραφο δόθηκε ιδιόχειρα στον Ιωάννη Μεταξά και μάλιστα στην οικία του στην Κηφισιά, από τον Ιταλό Πρέσβη στην Αθήνα, Emanuele Grazzi.

Μετά την ανάγνωση του κειμένου, ο Μεταξάς έστρεψε το βλέμμα του στον Ιταλό Πρέσβη και του απάντησε στα γαλλικά την ιστορική φράση: <<Alors, c’est la guerre>> (δηλαδη στα ελληνικά <<Λοιπόν, αυτό σημαίνει πόλεμο>>), εκδηλώνοντας έτσι την αρνητική θέση επί των ιταμών ιταλικών αιτημάτων.

Ο Grazzi στα απομνημονεύματα του, που κυκλοφόρησαν το 1945, περιγράφει τη σκηνή: <<Έχω εντολή κ.πρωθυπουργέ να σας κάνω μία ανακοίνωση και του έδωσα το έγγραφο. Παρακολούθησα την συγκίνηση εις τα χέρια και εις τα μάτια του. Με σταθερή φωνή και βλέποντάς με κατάματα ο Μεταξάς μου είπε: αυτό σημαίνει πόλεμο. Του απάντησα οτί αυτό θα μπορούσε να αποφευχθεί. Μου απάντησε ΟΧΙ. Του πρόσθεσα ότι αν ο στρατηγός Παπάγος…, ο Μεταξάς με διέκοψε και μου είπε: ΟΧΙ! Έφυγα υποκλινόμενος με τον βαθύτερο σεβασμό, προ του γέροντος αυτού, που προτίμησε την θυσία αντί της υποδουλώσεως.>>

Ο Μεταξάς εκείνη τη στιγμή είχε εκφράσει το ελληνικό λαϊκό συναίσθημα, την άρνηση της υποταγής, και αυτή η άρνηση πέρασε στον τότε ελληνικό δημοσιογραφικό τύπο με την λέξη <<ΟΧΙ>>. Σημειώνεται πως αυτούσια η λέξη <<ΟΧΙ>> παρουσιάσθηκε για πρώτη φορά ως τίτλος στο κύριο άρθρο της εφημερίδας <<Ελληνικό Μέλλον>> του Ν. Π. Ευστρατίου στις 30 Οκτωβρίου του 1940.

Συνέπεια της άρνησης αυτής ήταν η είσοδος της χώρας μας στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και η έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου του 1940.

281014080649_9169

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ

Δύο ώρες μετά την παραπάνω επίδοση, ξεκίνησε ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος με εισβολή των ιταλικών στρατευμάτων στην Ήπειρο, οπότε η Ελλάδα αμυνόμενη ενεπλάκη στον πόλεμο.

Ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος του 1940-41 ήταν η πολεμική σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας, Ιταλίας και Αλβανίας, η οποία διήρκεσε από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 31 Μαϊου 1941, όταν και ολοκληρώθηκε η κατάληψη της χώρας από τις Γερμανικές δυνάμεις, οι οποίες επιτέθηκαν στην Ελλάδα στις 6 Απριλίου 1941. Τη στιγμή της γερμανικής εισβολής, ο Ελληνικός στρατός είχε προελάσει στα Αλβανικά εδάφη, ως αποτέλεσμα της μέχρι τότε αποτελεσματικής αντιμετώπισης των Ιταλο-Αλβανικών δυνάμεων. Κατά την έναρξη του πολέμου, η Ιταλία ζήτησε από την Ελλάδα να επιτρέψει την εγκατάσταση Ιταλικών δυνάμεων στα εδάφη της.

Ο πόλεμος αυτός ήταν προϊον της επεκτατικής πολιτικής του φασιστικού καθεστώτος του Benito Mussolini, που είχε εγκαθιδρύσει στην Ιταλία και που άρχισε να εκδηλώνεται με την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και ειδικότερα μετά τη συνομολόγηση του Χαλύβδινου Συμφώνου. Στα μέσα του 1940, ο Benito Mussolini, έχοντας ως πρότυπο τις κατακτήσεις του Adolf Hitler, θέλησε να αποδείξει στους Γερμανούς συμμάχους του Άξονα ότι μπορεί και ο ίδιος να οδηγήσει την Ιταλία σε ανάλογες στρατιωτικές επιτυχίες. Η Ιταλία είχε ήδη κατακτήσει την Αλβανία από την άνοιξη του 1939, καθώς και πολλές βρετανικές βάσεις στην Αφρική, όπως τη Somaliland, το καλοκαίρι του 1940, αλλά αυτές δεν ήταν επιτυχίες ανάλογες αυτών της ναζιστικής Γερμανίας. Ταυτόχρονα, ο Mussolini επιθυμούσε να ισχυροποιήσει τα συμφέροντα της Ιταλίας στα Βαλκάνια, που ένοιωθε ότι απειλούνταν από τη γερμανική πολιτική από την στιγμή που η Ρουμανία είχε δεχθεί την γερμανική προστασία για τα πετρελαϊκά της κοιτάσματα.

AFISES_28_OKTOVRIOU_2

Το λεγόμενο <<Έπος του Σαράντα>>, το οποίο ακολούθησε, και οι μεγάλες νίκες που ο ελληνικός στρατός κατέκτησε, εις βάρος των Ιταλών, καθιερώθηκε να γιορτάζονται κάθε χρόνο στις 28 Οκτωβρίου, την ημέρα τηε επίδοσης του ιταλικού τελεσιγράφου και της άρνησης του Ιωάννη Μεταξά να συναινέσει.

Η Εκκλησία της Ελλάδος αποφάσισε, το 1952, η γιορτή της Αγίας Σκέπης από την 1η Οκτωβρίου να μεταφερθεί στις 28 Οκτωβρίου, με την αιτιολογία ότι η Παναγία βοήθησε τον Ελληνικό Στρατό στον πόλεμο της Αλβανίας.

Η ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ

Η επέτειος του <<ΟΧΙ>> εορτάστηκε για πρώτη φορά στα χρόνια της Κατοχής. Στο κεντρικό κτίριο και στον προαύλιο χώρο του Πανεπιστημίου Αθηνών πραγματοποιήθηκε ο πρώτος εορτασμός στις 28 Οκτωβρίου 1941.

Πραγματοποιήθηκαν ομιλίες από τους φοιτητές, ενώ την παραμονή της επετείου, μίλησε και ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσάτσος, ο οποίος αρνήθηκε να κάνει μάθημα την ημέρα της επετείου, με αποτέλεσμα να απολυθεί από το Πανεπιστήμιο.

Στην δεύτερη επέτειο στις 28 Οκτωβρίου 1942, ο εορτασμός παραγματοποιήθηκε στην Πλατεία Συντάγματος με πρωτοβουλία των οργανώσεων ΠΕΑΝ και ΕΠΟΝ. Υπήρχε ανησυχία για το πως θα αντιδράσουν οι ιταλικές δυνάμεις κατοχής, οι οποίες όμως δεν παρενέβησαν. Εκδηλώσεις και διαδηλώσεις εκείνη την ημέρα έγιναν και σε άλλες πόλεις.

Γκέτο-της-Βαρσοβίας-1943

Δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες για το τι διαδραματίστηκε στις 28 Οκτωβρίου 1943. Σύμφωνα με τον Ηλία Βενέζη, η επέτειος εορτάστηκε στο κτίριο της Εθνικής Τράπεζας, στην πλατεία Κοτζιά.

Κατέφθασαν όμως οι Γερμανοί, οι οποίοι είχαν την ευθύνη της αστυνόμευσης πλέον, υποχρέωσαν όσους συμμετείχαν να σταθούν με τα χέρια ψηλά μέχρι το βράδυ, ενώ έστειλαν και είκοσι περίπου από αυτά τα άτομα σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Κάποια δεν επέστρεψαν ποτέ.

Επίσημα για πρώτη φορά, η επέτειος εορτάστηκε στις 28 Οκτωβρίου 1944, με παρέλαση ενώπιον του τότε πρωθυπουργού, Γεωργίου Παπανδρέου.

Ουσιαστικά, την 28η Οκτωβρίου η Ελλάδα γιορτάζει την είσοδο της στον πόλεμο, ενώ οι περισσότερες άλλες χώρες γιορτάζουν την ημερομηνία λήξης του πολέμου.

Κάθε χρόνο αυτή τη μεγάλη ημέρα, πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη η στρατιωτική παρέλαση, με την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας και άλλων επισήμων, η οποία συμπίπτει με τον εορτασμό της απελευθέρωσης της πόλης κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο και τη μνήμη του πολιούχου της, Αγίου Δημητρίου.

Για τον Τομέα Έρευνας ΕΟΕ,

Στέλλα Ταμπάκη, δημοσιογράφος

Leave a Reply