WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

GRAFFITI KAI STREET ART: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗΣ Η ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΦΙΛΟΔΟΞΙΑ;

Share Button

 

Η λέξη Graffiti, εμφανίστηκε ως όρος στα μέσα του 19ου αιώνα και προέρχεται από την ιταλική λέξη “graffiato”, δηλαδή γρατζουνισμένος. Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από αρχαιολόγους, όπως ο Raffaele Garucci, κατά την ανακάλυψη των επιγραφών και των φιγούρων στα ερείπια των κατακόμβων της Ρώμης και της Πομπηίας, προσπαθώντας έτσι να ξεχωρίσει το φαινόμενο αυτό από τα υπόλοιπα είδη Τέχνης.
Το 1933 ο Γάλλος φωτογράφος Brassai γράφει σε ένα δοκίμιο του για το Graffiti: “The Bastard art of ill-famed streets” (Η μπάσταρδη Τέχνη των αρρωστημένων-διάσημων δρόμων). Το Graffiti συνδέεται σε αρκετές περιπτώσεις με τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της περιόδου. Ένα καλό παράδειγμα θα μπορούσε να είναι αυτό στην δεκαετία του 1960 κατά την διάρκεια της επανάστασης των μαθητών στην Αμερική, που με το σλόγκαν ”The Wall Will Have their say”, οι τοίχοι των σχολείων της χώρας γέμισαν με ποίηση και πολιτικά μηνύματα. Την δεκαετία του 1970 πλέον το graffiti είχε αποκτήσει νέες τεχνικές και είχε κατακλύσει το μετρό της Νέας Υόρκης.
Το ”tagging” (υπογραφή) εξαπλώνεται ταχύτατα με τη έντονη επιρροή της Hip Hop κουλτούρας και οι μαρκαδόροι αντικαθιστώνται από τα αποδοτικότερα spray παίζοντας με όγκους και χρώματα και δημιουργώντας την ψευδαίσθηση του βάθους. Οι όροι ”Bombing” και ”piecing” εισάγονται αυτήν την περίοδο με το πρώτο να δίνει βαρύτητα στην ποσότητα των Tag και το δεύτερο στην ποιότητα τους. Τότε ακριβώς ήταν που επίσημα απαγορεύτηκε το graffiti και βέβαια οι πόλεις έγιναν σχεδόν αυτόματα πεδίο μάχης ανάμεσα στους ατίθασους ”νεαρούς επαναστάτες” και τις αρχές.

4
Το 1972, ο φοιτητής κοινωνιολογίας Hugo Martinez, ιδρύει την United Graffiti Association, σε μία προσπάθεια να αναγνωριστεί το graffiti ως μορφή τέχνης αλλά παρόλο που η οργάνωση έκανε απόπειρες να εκθέσει σε gallery, ο καλλιτεχνικός κόσμος έμεινε αδιάφορος. Μερικά χρόνια αργότερα παρόλα αυτά, κάποιες gallery της Νέας Υόρκης αποφάσισαν να εκθέσουν έργα και μερικοί συλλέκτες και μουσεία αγόρασαν έναν πολύ μικρό αριθμό. Αυτή ακριβώς η περίοδος δημιούργησε έναν έντονο προβληματισμό, που κρατάει μέχρι και σήμερα. Μπορεί να εκτεθεί η Graffiti σε αίθουσες Τέχνης; Μήπως αντί να αναγνωριστεί ως μορφή Τέχνης, κυριαρχεί η πλήρης ισοπέδωση του βασικότερου χαρακτηριστικού της, αυτό δηλαδή της απόλυτης ελευθερίας και έκθεσης σε δημόσιους χώρους;
Στη δεκαετία του 1980 το graffiti εξελίσσεται με την χρήση πολύχρωμων γραμμάτων, την απεικόνιση φανταστικών προσώπων ή χαρακτήρων από comics, όπως και φανταστικών τοπίων, με την υιοθέτηση δαιφορετικού στυλ από τον κάθε δημιουργό, δηλώνοντας έτσι μια πολιτιστική και καλλιτεχνική φιλοδοξία. Αυτή την περίοδο έκαναν την εμφάνιση τους στην αγορά ανεξάρτητα περιοδικά για το graffiti, όπως και ταινίες/ντοκιμαντέρ που το παρουσίασαν στο ευρύτερο κοινό.
Πολλοί νεαροί καλλιτέχνες, όπως ο James de la Vega , βλέποντας την πόλη ως μια απέραντη gallery, όπου θα μπορούσαν να εκτεθούν έργα τους σε ευρύ κοινό , χωρίς να χρειάζεται να τους αποδεχτεί πρώτα το καλλιτεχνικό κατεστημένο, άρχισαν να ασχολούνται ενεργά με το graffiti.

fe220afc1d1c371a3548ffdce3257df3
Έτσι δημιουργήθηκε η street art, ονομασία που εμφανίστηκε σύμφωνα με τον Cedar Lewisohn, στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και καθιερώθηκε το 1985, στο ομότιτλο βιβλίο του Allan Schwartzman, σύμφωνα με τον οποίο, οι street artists (ή αλλιώς urban artists, guerilla artists, graffiti artists) είναι αυτοί που έχουν ακαδημαϊκή καλλιτεχνική εκπαίδευση και επιλέγουν να εξασκούν την τέχνη τους στο δρόμο.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, μερικοί street artists άρχισαν να πειραματίζονται με άλλες τεχνικές, εκτός του spray. Ένα καλό παράδειγμα είναι ο Shepard Fairey, τότε φοιτητής γραφιστικής στο Rhode Island School of Design που δημιούργησε τη μεγαλύτερη street art καμπάνια με τα stickers που έφτιαχνε.
Τις τελευταίες 2 δεκαετίες οι δημιουργοί και τα παραδείγματα έχουν γίνει χιλιάδες ενώ χρησιμοποιούν τις κλασσικές τεχνικές ή επινοούν ακόμα και νέες για να επικοινωνήσουν μαζικά με το κοινό. Ένας καλλιτέχνης που έχει γράψει την δική του ιστορία είναι ο Bansky, και η αναγνώριση του από την παγκόσμια καλλιτεχνική κοινότητα είναι πλέον δεδομένη, αφού είναι ένας από τους κορυφαίους εκπροσώπους της Street Art σήμερα.

Για τον Τομέα Έρευνας ΕΟΕ,

Στέλλα Ταμπάκη, δημοσιογράφος

Leave a Reply