WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

ΑΣ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ…

Share Button

Οι αποστάσεις στο ευρύτερο σύμπαν όπως όλοι γνωρίζουμε είναι χαοτικές! Το πρώτο πράγμα που παρατηρούμε σηκώνοντας το κεφάλι προς τον ουρανό είναι η πηγής της ζωής μας: Ο Ήλιος! Πόσο μακριά από μας είναι όμως; Το φως που ταξιδεύει με 300.000 χλμ το δευτερόλεπτο κάνει περίπου οκτώ λεπτά να ρθει στον πλανήτη μας! Οι αποστάσεις ανάμεσα στους πλανήτες της δικής μας γειτονιάς, του Ηλιακού μας συστήματος είναι τεράστιες όχι όμως και απαγορευτικές. Τι γίνεται όμως με το διάστημα έξω απ’ αυτό;

Ας δούμε για αρχή τι είναι το «Έτος Φωτός»:

Το έτος φωτός είναι μονάδα μέτρησης μήκους – απόστασης (και όχι χρόνου). Ορίζεται ως η απόσταση που θα ταξιδέψει ένα φωτόνιο, κινούμενο στο κενό, μακριά από μάζες και ηλεκτρομαγνητικά πεδία, σε ένα Ιουλιανό έτος (365,25 ημέρες με 86.400 δευτερόλεπτα η καθεμιά). Το σύμβολό του είναι το ly (από το αγγλικό light year).

Όσο για την απόσταση η ταχύτητα του φωτός στο κενό είναι 299.792.458 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, επομένως το έτος φωτός ισοδυναμεί με 9.460.730.472.580.800 m ή περίπου εννιάμισι τετράκις εκατομμύρια χιλιόμετρα. Για να πάρουμε μια ιδέα του πόσο τεράστια είναι αυτή η απόσταση, αν τα χίλια χιλιόμετρα είχαν μήκος ενός χιλιοστού του μέτρου, το έτος φωτός θα ισοδυναμούσε με την απόσταση ανάμεσα στην Αθήνα και το Τόκιο. Το έτος φωτός χρησιμοποιείται για τη μέτρηση αποστάσεων μεταξύ άστρων, ενώ για μεγαλύτερες αποστάσεις χρησιμοποιείται το παρσέκ. Σε εκλαϊκευτικά βιβλία για την αστρονομία πάντως χρησιμοποιείται το έτος φωτός, επειδή είναι πιο εύκολο να εξηγηθεί σαν έννοια.

Μικρότερες υποδιαιρέσεις είναι οι ημέρες φωτός, ώρες φωτός, λεπτά φωτός και δευτερόλεπτα φωτός, που είναι η απόσταση που θα ταξιδέψει το φως σε μια μέρα, μια ώρα, ένα λεπτό και ένα δευτερόλεπτο αντίστοιχα. Οι υποδιαιρέσεις αυτές δεν έχουν το χαρακτήρα που έχουν οι αντίστοιχες ημερολογιακές, απλά χρησιμοποιούνται μερικές φορές προκειμένου να περιγράψουν μικρότερες αποστάσεις. Δηλαδή:

Ημέρα φωτός: 25.902.068.371.200 μέτρα

Ώρα φωτός: 1.079.252.848.800 μέτρα

Λεπτό φωτός: 17.987.547.480 μέτρα

Δευτερόλεπτο φωτός: 299.792.458 μέτρα

Για να δούμε και μερικά παραδείγματα με αποστάσεις σε έτη φωτός:

Το φως χρειάζεται 8,3 λεπτά να φτάσει από τον Ήλιο στη Γη (απόσταση που είναι περίπου δεκάξι εκατομμυριοστά του έτους φωτός).

Η απόσταση Γης-Σελήνης είναι ένα δευτερόλεπτο και 25 εκατοστά φωτός.

Ο Βόγιατζερ 1 το Σεπτέμβρη του 2004 βρισκόταν 13 ώρες φωτός μακριά από τη Γη (περίπου ενάμισι χιλιοστό του έτους φωτός) και χρειάστηκε 27 χρόνια για να διανύσει αυτή την απόσταση.

Το κοντινότερο σε μας αστέρι, ο Εγγύτατος Κενταύρου, βρίσκεται σε απόσταση 4,22 ετών φωτός.

Το κέντρο του Γαλαξία μας απέχει περίπου 28.000 έτη φωτός.

Η διάμετρος του Γαλαξία μας είναι περίπου 100.000 έτη φωτός.

Ο κοντινότερος σε μας γαλαξίας, ο Γαλαξίας της Ανδρομέδας, απέχει από τον δικό μας περίπου 2,5 εκατομμύρια έτη φωτός.

Η διάμετρος του παρατηρήσιμου Σύμπαντος είναι περίπου 91 δισεκατομμύρια έτη φωτός. Το φως όμως από τους πιο μακρινούς γαλαξίες που μπορούμε να παρατηρήσουμε έφυγε από εκεί πριν από 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια. Οι δυο αριθμοί διαφέρουν γιατί σε αυτά τα 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια η απόσταση ανάμεσα σε μας και τους γαλαξίες αυτούς μεγάλωσε λόγω της διαστολής του Σύμπαντος.

Ο Kepler 186f απέχει 490 έτη φωτός από την γη.

Άλλη μονάδα μέτρησης είναι το Παρσέκ:

Το παρσέκ (parsec) είναι μονάδα μέτρησης μήκους (αποστάσεων) στην αστρονομία. Αντιστοιχεί σε περίπου 3,26 έτη φωτός, το οποίο είναι περίπου 30,9 τρισεκατομμύρια (3,09 × 1013 ) χιλιόμετρα.

Η απόσταση του ενός παρσέκ είναι σχετικά μεγάλη για τις αποστάσεις των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος από τη Γη και σ’ αυτήν την περίπτωση χρησιμοποιείται η αστρονομική μονάδα (1 AU). Όλοι οι γνωστοί αστέρες απέχουν απόσταση μεγαλύτερη του ενός παρσέκ από τη Γη. Για παράδειγμα ο κοντινότερος αστέρας στη Γη μετά τον Ήλιο, ο Εγγύτατος του Κενταύρου, απέχει από τη Γη περίπου 1,29 pc, ενώ οι περισσότεροι αστέρες που φαίνονται με το γυμνό μάτι είναι κοντύτερα των 500 pc. Για τις αποστάσεις των αστέρων του γαλαξία μας χρησιμοποιείται συνήθως το 1 pc και το 1 kpc (1 kpc = 103 pc), ενώ για τις αποστάσεις των άλλων γαλαξιών από τη Γη το 1 Mpc (1 Mpc = 106 pc). Για παράδειγμα η διάμετρος του γαλαξία μας είναι 30 kpc.

Τέλος η αστρονομική μονάδα (AU):

Η Αστρονομική Μονάδα (α.μ.) είναι ίση με 149.597.870.700 μέτρα. Παλιότερα η Αστρονομική μονάδα οριζόταν ως η μέση απόσταση της Γης από τον Ήλιο. Χρησιμοποιείται για τη μέτρηση αποστάσεων μέσα στο Ηλιακό Σύστημα (π.χ. της απόστασης κάποιου σώματος από τον Ήλιο). Το διεθνές σύμβολό της είναι το AU (από το αγγλικό Astronomical Unit) και στην ελληνική α.μ.

Η πρώτη μέτρηση της απόστασης αυτής έγινε από τον Ερατοσθένη περίπου το 200 π.Χ.. Μελετώντας τις εκλείψεις της Σελήνης εκτίμησε την απόσταση από τον Ήλιο στα 804 εκατομμύρια στάδια, δηλαδή περίπου 150 εκατομμύρια χιλιόμετρα, τιμή πολύ κοντά στην πραγματική. Η πρώτη εκτίμηση της τιμής της στους νεότερους χρόνους έγινε από τον Ζαν Ρισέ και τον Τζιοβάνι Ντομένικο Κασίνι το 1672, με βάση τη μελέτη της παράλλαξης του Άρη από δυο διαφορετικές τοποθεσίες πάνω στη Γη. Το δικό τους αποτέλεσμα ήταν γύρω στα 140 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Πιο ακριβείς μετρήσεις έγιναν από τον Έντμουντ

 

Για τον Τομέα Διαστήματος και Τεχνολογίας,

Κωνσταντίνος Kαμπάκης, Υπεύθυνος Τομέα Διαστήματος και Τεχνολογίας

Leave a Reply