WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

SOLOMON BURKE : Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ROCK N’ SOUL

Share Button

Ο Solomon Burke γεννήθηκε στις 21 Μαρτίου του 1940 ήταν αφροαμερικανός μουσικός και ερμηνευτής που διαμόρφωσε τον ήχο του rhythm ‘n’ blues και αποτέλεσε έναν από τους θεμελιωτές της soul μουσικής την δεκαετία του ’60. Υπήρξε για πάνω από 50 χρόνια ο βασιλιάς του gospel, της soul, των Blues και των R&B. Είναι ο συνθέτης και πρώτος ερμηνευτής του τραγουδιού «Everybody needs somebody»(1964) που το τραγούδησαν επίσης οι Rolling Stones αλλά και οι Blues Brothers στην γνωστή ταινία του 1980.

Ο Burke είχε τα προσωνύμια King Solomon, King of Rock n’ Soul, Bishop of Soul και Muhammad Ali of Soul. Εξαιτίας της μικρής επιτυχίας που είχε στα charts συγκριτικά με άλλου μεγάλους μουσικούς της soul όπως ο James Brown, o Wilson Pickett και o Ottis Redding  χαρακτηρίστηκε ως ένας αδικημένος στο είδος του μουσικός αν και υπήρξε ο σπουδαιότερος τραγουδιστής της soul.

Ο Burke ήταν ένας τραγουδιστής του οποίου η ομαλή, ισχυρή άρθρωση και το ανακάτεμα ιερών και βέβηλων θεμάτων βοήθησε να οριστεί η soul Μουσική στις αρχές του 1960.

Βιογραφία

Ο James Solomon McDonald, όπως ήταν ολόκληρο το όνομα του, γεννήθηκε στις 21 Μαρτίου του 1940 στο σπίτι της γιαγιάς του Eleanor Moore στη δυτική Φιλαδέλφεια της Πενσυλβάνιας. Η μητέρα του ήταν η Josephine More νοσοκόμα και δασκάλα, τραγουδίστρια και πάστορας στην εκκλησία του ίδρυσαν οικογενειακός. Ο Burke καθαγιάστηκε επίσκοπος μόλις γεννήθηκε από την γιαγιά του στον Ναό του Σολομώντα, ένα εκκλησίασμα του United House of Prayer for All People που ίδρυσαν στο σπίτι τους . Όταν ο Burke έγινε εννιά χρόνων η μητέρα του παντρεύτηκε έναν ραβίνο και χασάπη τον Vincent Burke  και άλλαξε το όνομα του σε Solomon Vincent McDonald Burke. Η οικογένεια και οι φίλοι του τον αποκαλούσαν απλά Sol.

Ο Burke θεωρούσε την γιαγιά του το πρόσωπο εκείνο που τον ενέπνευσε περισσότερο από το καθένα πνευματικά και μουσικά. Έμαθε να τραγουδάει όλα τα είδη της μουσικής από την ίδια που τον έβαζε να ακούει ραδιόφωνο. Σε ηλικία μόλις 7 ετών έμαθε πώς να κυρήττει τον λόγω του Θεού στον Ναό του Σολομώντα. Σε ηλικία 12 ετών έγινε πάστορας στο εκκλησίασμα, εμφανίστηκε στον ραδιοφωνικό σταθμό WDAS και αργότερα είχε μια εκπομπή με gospel μουσική στον σταθμό WHAT-AM όπου είχε αναμείξει τραγούδια και κυρήγματα σε απευθείας σύνδεση με τον Ναό του Σολομώντα. Τα Σαββατοκύριακα ταξίδευε με ένα φορτηγάκι και μια σκηνή στο Maryland, στη Virginia και στην Carolina για να συνεχίσει την πνευματική σταυροφορία της εκκλησίας του.

Είχε άλλα 6 αδέλφια και έπρεπε να βοηθήσει στην οικογένεια του οικονομικά. Από νεαρή ηλικία εργαζόταν για να συμπληρώσει το οικογενειακό εισόδημα παραδίδοντας τρόφιμα με ένα μικρό φορτηγάκι, πουλώντας εφημερίδες, έπλενε αυτοκίνητα για 99 σεντς και έκανε και άλλες πολλές μικρές δουλειές. Τελικά, παρά τις δυσκολίες στην ζωή του κατάφερε να αποφοιτήσει από το John Bartram High School και έγινε για πρώτη φορά πατέρας μόλις στα 14 του.

Στα σχολικά του χρόνια δημιούργησε το πρώτο του συγκρότημα τους The Gospel Cavaliers και την πρώτη του κιθάρα του την έκανε δώρο η γιαγιά του κάποια Χριστούγεννα. Έτσι έγραψε το πρώτο του τραγούδι «Christmas Presents». Η πρώτη αναγνώριση του ταλέντου του προέκυψε από ένα διαγωνισμό όπου συμμετείχε ως σόλο καλλιτέχνης και κέρδισε την πρώτη θέση ανάμεσα σε άλλους έντεκα. Σύντομα πολλές δισκογραφικές εταιρείες μεταξύ των οποίων η Apollo, η Vee-Jay Records και η Peacok πλησίασαν τον 15 χρόνων Burke. Όμως, πριν υπογράψει με οποιαδήποτε από αυτές χρειαζόταν ένα μάνατζερ τον ρόλο του οποίου ανέλαβε ο φίλος του dee-jay Kae Williams. Η πρώτη συμφωνία κλείστηκε με την Apollo Records αφού πριν ο Williams πρόσθεσε τέσσερα χρόνια στην ηλικία του Burke κάτι που προκάλεσε σύγχυση αργότερα στον τύπο.

Αυτό έγινε το 1955, τότε ήταν που ο ιδρυτής της εταιρείας Bess Berman και οι συνεργάτες του προσπάθησαν σύμφωνα με πληροφορίες να κάνουν τον Burke τον επόμενο Harry Belafonte.

Ο Burke ηχογράφησε εννέα singles κατά την διάρκεια της δίχρονης συνεργασίας του με την Apollo  κυκλοφορώντας το πρώτο του τραγούδι «Christmas Presents» την παραμονή της πρωτοχρονιάς του 1955. Ηχογραφούσε με μουσικούς όπως ο King Curtis και τον Lester Young  και σε αυτά τα πρώιμα χρόνια της καριέρας του ηχογράφησε τα τραγούδια “I’m in Love”, “I’m All Alone” και το “No Man walks alone”.

Μια παρεξήγηση και ένας μεγάλος καυγάς με τον μάνατζερ του θα τον οδηγήσει να αποχωρήσει από την Apollo κάτι που του δημιούργησε μεγάλες δυσκολίες και στο να ηχογραφήσει αλλά και στο να κλείσει κάποιες εμφανίσεις. Ακολουθεί και ένας καυγάς με την μητέρα του που τον αφήνει χωρίς σπίτι. Σαν σκηνή από ταινία, ο Burke πέφτει θύμα ενός αυτοκινητιστικού όπου το αυτοκίνητο της Ohella Thomson τον χτυπάει, η Thomson είναι αυτή που θα τον φιλοξενήσει το σπίτι της. Κατά την περίοδο της φιλοξενίας του εκεί ο Burke μελετάει την ισλαμική θρησκεία και παντρεύετε, αλλά αυτός ο γάμος τελικά ακυρώθηκε. Πολύ σύντομα παντρεύετε και πάλι την Delores Clark την ανιψιά της Thomson και αποκτούν επτά παιδιά. Καθώς η οικογένεια μεγάλωνε ο Burke έπρεπε να βρει έναν τρόπο να καλύψει τα έξοδα της και έτσι εξάσκησε για κάποιο διάστημα το επάγγελμα του νεκροθάφτη.

Το συμβόλαιο με την Apollo σύντομα έληξε και η συνεργασία του με την Atlantic Records δεν άργησε να ξεκινήσει. Το Νοέμβριο του 1960 υπογράφουν την συμφωνία τους, σημειώτεον ότι στην Atlantic ηχογραφούσε και ο Ray Charles. Ο Burke ηχογράφησε σπουδαία τραγούδια στην νέα δισκογραφική του εταιρία βοηθώντας και τον εαυτό του αλλά ακόμη περισσότερο την ίδια την εταιρεία που αντιμετώπιζε το πρόβλημα της πτώχευσης. Ο Burke ηχογράφησε 32 επιτυχίες που κατάφεραν όλες να μπουν στα charts της pop και της R & B. Το τραγούδι του “Just out of reach (of my two open arms)” ήταν το τραγούδι που πούλησε πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Το “Cry to me” Που κυκλοφόρησε το 1962 είναι το πρώτο τραγούδι που συνδυάζει την country με την R&B και την gospel μουσική. Μετά την κυκλοφορία αυτού του τραγουδιού ο Burke ήταν ο πρώτος καλλιτέχνης που αναφερόταν ως soul καλλιτέχνης.

Άλλες μεγάλες του επιτυχίες ήταν το « If you need me» του Wilson Pickett, το «Got To Get You Off My Mind», το “Tonight is the Night”, “You’re good for me”, το κλασσικό “Everybody Needs somebody to love” το μόνο νούμερο ένα single του, “Got to get you off my mind”.

Η μουσική του ταυτότητα

Αμέσως μόλις τραγούδησε στην Atlantic ο Wexler και ο  Burke συγκρούστηκαν για την μουσική ταυτότητα του καλλιτέχνη και για το τι είδος τραγουδιών θα έπρεπε να ερμηνεύει. Ο Burke έλεγε: «Η ιδέα τους ήταν, έχουμε ένα ακόμη άλλο παιδί που τραγουδάει gospel και θα τον βάλουμε στην Blues». Καθώς ο Burke πάλευε από νεαρή ηλικία με την έξη του στην κοσμική μουσική από την μια και από την άλλη με την υποταγή του στην εκκλησιαστική μουσική, όταν τραγουδούσε στην Atlantic αρνήθηκε να καταταγεί ως τραγουδιστής της Rhythm ‘n’ blues λόγω του στιγματισμού, της βλασφημίας από την εκκλησία και της φήμης που ακολουθούσε την R&B ως την μουσική του διαβόλου. Το 2005 ο Burke λέει «Τους είπα για το πνευματικό μου υπόβαθρο και αυτό που αισθανόμουν ήταν αναγκαίο και ότι ανησυχούσα να μην χαρακτηριστώ από την rhythm ‘n’ blues. Τι είδος τραγουδιών θα μου έδιναν να τραγουδήσω; Εξαιτίας της ηλικίας μου και της θέσης μου στην εκκλησία ανησυχούσα στο να μην πω πράγματα που δεν ήταν σωστά ή που θα έδιναν το λάθος μήνυμα. Αυτό εξόργισε τον Jerry Wexler, έλεγε είμαστε η μεγαλύτερη δισκογραφική εταιρεία blues στον κόσμο. Θα έπρεπε να νιώθεις ιδιαίτερη τιμή που είσαι σε αυτή την εταιρεία, θα κάνουμε ότι μπορούμε αλλά θα πρέπει να συνεργαστείς μαζί μας ». Για να κατευνάσουν τον Burke αποφασίστηκε θα τον προωθούσαν ως τραγουδιστή της soul μετά την συναίνεση των αδελφών του από την εκκλησία . Όταν ένας Dj από την Φιλαδέλφεια του είπε «Τραγουδάς από την ψυχή σου δεν θέλεις να είσαι ένας τραγουδιστής της R&B, τι είδος τραγουδιστής θα είσαι;» ο Burke απάντησε: «Θέλω να είμαι ένας τραγουδιστής της soul(ψυχή)» Ο Burke λέγεται ότι επινόησε τον όρο soul music.

Κατέληξε να πιστεύει τελικά ότι η κοσμική μουσική δεν ήταν αντίθετη με την εκκλησιαστική αλλά περισσότερο μια νέα οδός, μια νέα διάσταση προκειμένου να διαδοθεί η gospel.

Μετά από μια σειρά από μερικές δεκάδες επιτυχίες μέχρι τον Νοέμβριο του 1963 ο Burke είχε συμφωνήσει να στεφτεί ο «Βασιλιάς του Rock ‘n’ Soul» σε μια τελετή στο Royal Theatre στη Βαλτιμόρη από τον ντόπιο Deejay Fred Robinsin, γνωστός ως Rockin’ Robin που του έδωσε μια κάπα και ένα στέμμα που από τότε πάντα φορούσε επί σκηνής. Ο Burke αποδέχτηκε τον τίτλο δηλώνοντας ότι «χωρίς την soul δεν θα μπορούσε να υπάρχει το rock και χωρίς το rock δεν θα μπορούσε να υπάρχει η soul». Η «τελετή» επαναλαμβανόταν κάθε βράδυ κατά την παραμονή του Burke στην Βαλτιμόρη. Κάποια στιγμή ο ίδιος ο James Brown τον είχε καλέσει σε μια παράσταση του πληρώνοντας του 7500 δολάρια προκειμένου να του παραδώσει τον τίτλο του βασιλιά καθώς και το στέμμα με την κάπα του κάτι που ο Burke δεν αρνήθηκε. Ήταν η πρώτη φορά που πληρώθηκε τόσο καλά και δεν χρειάστηκε καν να ανοίξει το στόμα του. Τα show του Burke ήταν γνωστά για την τελετουργία τους κάτι που ο ίδιος είχε αναλάβει να επιμεληθεί και έφτασε να κερδίσει την φήμη που είχε ο James Brown για τα δικά του shows.

Καθώς αυξάνονταν το βάρος του όλο και περισσότερο ήταν βέβαιο ότι δεν θα μπορούσε να γίνει ένας χορευτής σαν τον James Brown. Κατά συνέπεια, όλα αυτά τα χρόνια οι παραστάσεις του Burke εξελίχθηκαν σε παραστάσεις που συχνά μπορούσαν να συγκριθούν με θρησκευτικές λειτουργίες ή συγκεντρώσεις. Ήταν μια τακτική που ακολούθησαν και άλλοι μαύροι καλλιτέχνες, όπως ο James Brown, η Aretha Franklin και ο Wilson Pickett. Ουσιαστικά επικεντρώθηκαν στο να εκστασιάζουν το κοινό τους μέσα από την μουσική, το πάθος που έφτανε στα όρια εκείνα της έκστασης, εκεί που πνευματικά οι άνθρωποι βρίσκονται σε άλλη διάσταση και γίνονται κοινωνοί μιας δυνατής κοινής μουσικής εμπειρίας.

Μετά το 1965 την πιο σημαντική χρονιά της καριέρα του ακολούθησε μια πτωτική πορεία των τραγουδιών του στα charts εξαιτίας της εμφάνισης νέων σημαντικών μουσικών ονομάτων, έτσι ο βασιλιάς έμεινε χωρίς βασίλειο. Η κορυφαία θέση του στην Atlantic και αυτή ακυρώθηκε μιας που την θέση του την πήραν άλλοι καλλιτέχνες. Τελικά θα εγκαταλείψει την εταιρεία που θεωρούσε μέχρι τότε σπίτι και οικογένεια του.

Τα τελευταία χρόνια των ηχογραφήσεων του τα πέρασε στην Bell Records με την οποία συνεργάστηκε για 18 μήνες. Σε αυτή την εταιρεία κυκλοφόρησε το «Proud Mary» για τον Ike και την Tina Turner καθώς και το «Generation of Revelation» που τραγούδησε αργότερα με επιτυχία ο Elvis Presley. Η συνεργασία του όμως με την Bell δεν συνεχίστηκε.

Οι πιο διάσημες ηχογραφήσεις του που καλύπτουν πέντε χρόνια στις αρχές του ’60, γεφύρωσαν το κενό μεταξύ της mainstream R& B και της grittier R & B. Εμπνεύστηκε από τις μουσικές του ρίζες που ήταν το gospel, η jazz, η country και τα Blues καθώς επίσης ανάπτυξε το δικό του ξεχωριστό ύφος όταν η R & B και το rock ήταν ακόμη στο ξεκίνημα τους. Έχει χαρακτηριστεί επίσης ως αθυρόστομος και πνευματικό αίνιγμα ίσως περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο καλλιτέχνη, η πληθωρική προσωπικότητα του Solomon Burke συμβόλιζε τους τρόπους που η πνευματικότητα και το εμπόριο, η έκσταση και η διασκέδαση, το σεξ και η σκλαβιά, η ατομικότητα και η αδελφικότητα μπορούν να αναμειχτούν στον κόσμο της soul του ’60.

Στην αυγή της νέα δεκαετίας του 1970 

Μεταξύ του 1979 και 1984 ηχογραφούσε στην Savoy Records, τότε προτάθηκε για το πρώτο του βραβείο Grammy στην κατηγορία Best Male Gospel Soul για το «Precious Lord Take my Hand”. Στη συνέχεια ηχογράφησε σε μικρές εταιρείες. Μπήκε στο Rock & Roll Hall of Fame στις 19 Μαρτίου του 2001 στην Νέα Υόρκη από την Mary J Blige μετά από 8 υποψηφιότητες από το 1986.

Ο Burke παντρεύτηκε τέσσερις φορές απέκτησε τουλάχιστον 14 παιδιά, εννιά κόρες και πέντε γιούς, και τουλάχιστον δύο εξώγαμα. Είχε επτά θετά παιδιά, 90 εγγόνια και 19 δισέγγονα μέχρι την στιγμή του θανάτου του. Στην κάθε άδεια γάμου ο Burke χρησιμοποιούσε διαφορετικό όνομα. O Burke παραδέχτηκε ότι κατά την διάρκεια της έγγαμης ζωής του είχε πολλές φορές απατήσει τις συζύγους του, έλεγε: «Ήμουν νέος. Κορίτσια έρχονταν από κάθε γωνιά. Δεν μπορούσα να τις αγαπήσω όλες αλλά προσπάθησα.». Και συνεχίζει: «Συνειδητοποίησα στα χρόνια που ακολούθησαν ότι τα χρήματα δεν λύνουν προβλήματα. Συνειδητοποίησα επίσης, πως ίσως ο λόγος που είχα προβλήματα στους γάμους μου ήταν επειδή δεν περνούσα αρκετό χρόνο με τα απιδιά μου, την οικογένεια μου. Σκεφτόμουν ότι ξοδεύοντας χρήματα για να αγοράσω σπίτια και όμορφα αμάξια καθώς και παραγγέλνοντας φαγητό εκατοντάδων δολαρίων κάθε μέρα θα κρατούσε την οικογένεια μου ενωμένη και τα παιδιά μου ευτυχισμένα…Με το να απουσιάζω 250 μέρες τον χρόνο ήταν υπερβολικό. Κέρδιζα θαυμαστές και έχανα τα παιδιά μου, την γυναίκα μου, την ερωτική μου ζωή…»

Για πολλά χρόνια ο Burke πάλευε για την υγεία του, με το βάρος του να είναι μεταξύ 136 και 181 κιλά το 2006. Έφτασε στο σημείο να μην μπορεί στο τέλος της καριέρας του να ανέβει στην σκηνή και τον πήγαινα με καροτσάκι στον θρόνο του. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του η αρθρίτιδα και το μεγάλο βάρος του περιόρισαν ακόμη περισσότερο την κινητικότητα του και πλέον καθηλώθηκε σε αναπηρικό καροτσάκι. Η αγάπη του για το φαγητό του κόστισε πολύ περισσότερα απ’ όσο πίστευε όμως ποτέ δεν παραδέχτηκε την διατροφική του δυσλειτουργία.

Τον Οκτώβριο του 2010 ο Burke πέθανε στο αεροδρόμιο του Άμστερνταμ όπου είχε φτάσει με πτήση από την Ουάσιγκτον. Η αιτία του θανάτου του δεν ήταν ξεκάθαρη από την αρχή για την οικογένεια του, αλλά τελικά ο Burke πέθανε από φυσικά αίτια

Κηδεύτηκε στην Καλιφόρνια στο κοιμητήριο Forest Lawn Memorial Park στο Hollywood Hills στις 22 Οκτωβρίου του 2010, η κηδεία του ήταν ανοιχτή στο κοινό. Η τελετή κράτησε δυόμιση ώρες με πολλά ευχολόγια και πολύ γκόσπελ τραγούδι. Η συγκίνηση ήταν μεγάλη από τον κόσμο που φώναζε και έκλαιγε.

Σύμφωνα με τον Tim Newby: «Παρά το γεγονός ότι ο Burke ακολουθούνταν από ένα πλήθος θαυμαστών, πάντα φαινόταν να είναι μπροστά ή ένα βήμα πίσω από τους σύγχρονους του καλλιτέχνες. Καθώς ήταν πάντα πρωτοπόρος του κινήματος της soul, ανοίγωντας τον δρόμο για τις επόμενες γενιές τραγουδιστών, ποτέ δεν είχε εκείνο το ένα και μοναδικό τραγούδι από το οποίο θα τον θυμόταν όλοι για πάντα, όπως τόσοι και τόσοι άλλοι καλλιτέχνες. Και καθώς ο Burke έφτασε πολύ κοντά σε αυτό ποτέ δεν βρήκε αυτό το ένα και μοναδικό τραγούδι. Έγινε περισσότερο γνωστός για την έμπνευση που έδωσε σε άλλους μουσικούς παρά για την ίδια του την μουσική.»

Ο Neil Portnow πρόεδρος και ιδρυτής της The Recording Academy βράβευσε το Burke λίγο μετά τον θάνατο του και δήλωσε για τον μεγάλο καλλιτέχνη ότι υπήρξε μία από τις σημαντικότερες και μεγαλύτερες φωνές της soul μουσικής και ένας πρωτοπόρος της γενιάς του. Ένας βαθιά πνευματικός άνθρωπος που η αγάπη του και το πάθος του για την δουλειά του τον έκανε να περιοδεύει και να ερμηνεύει την μουσική του μέχρι το τέλος της ζωής του. Λίγοι καλλιτέχνες είχαν ανάλογη πορεία και καριέρα με αυτήν του Burke. Άφησε μια μυθική παρακαταθήκη. Η μουσική βιομηχανία έχασε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές της.

Για τον Τομέα Βιογραφιών και Κουλτούρας Πολιτισμών

Σοφία Μαγουλιώτη, Υπεύθυνη Τομέα Βιογραφιών και Κουλτούρας Πολιτισμών

Leave a Reply