WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

ROSA PARKS: Η ΑΝΥΠΑΚΟΗ ΤΗΣ, ΚΙΝΗΤΡΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΛΕΤΙΚΟΥ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ

Share Button

Μια Αφροαμερικανή γυναίκα στην Alabama, δε δέχεται να παραχωρήσει τη θέση της σε έναν λευκό στο λεωφορείο. Ενώ ισχύουν νόμοι περί φυλετικού διαχωρισμού, αρνείται να σηκωθεί. Η πράξη της αυτή τελικά ξεσηκώνει τους Αφρομερικανούς, γονατίζει το σύστημα μεταφορών της πολιτείας και οδηγεί μετά από χρόνο στη δια νόμου κατάργηση του φυλετικού διαχωρισμού.

Στη 1 Δεκεμβρίου 1955, η 42χρονη Rosa Parks, όπως κάθε μέρα, σχολάει από τη δουλειά και παίρνει το λεωφορείο για το σπίτι. Αυτή όμως τη φορά, ετοιμάζεται να γράψει ιστορία χωρίς να το γνωρίζει. Όταν μετά από μερικές στάσεις, και ενώ οι θέσεις είχαν γεμίσει, μπαίνουν μέσα στο λεωφορείο μερικοί λευκοί, ο οδηγός ζήτησε από όσους Αφροαμερικανούς κάθονταν, να παραχωρήσουν τις θέσεις τους. Οι τρεις εκ των τεσσάρων, όπως συνηθιζόταν άλλωστε, υπάκουσαν. Η Parks, θαρραλέα αρνήθηκε. Τελικά, ο οδηγός κάλεσε την αστυνομία, η οποία την κατέβασε σηκωτή και την οδήγησε στα κρατητήρια για παραβίαση των νόμων περί φυλετικού διαχωρισμού. Όταν η Parks ρώτησε γιατί πρέπει να συλληφθεί, ένας αστυνομικός της απάντησε <<δεν ξέρω, αλλά ο νόμος είναι νόμος>>. Το γεγονός ότι αφέθηκε ελεύθερη με εγγύηση πολύ σύντομα, λίγη σημασία έχει.

jb_modern_parks_1_e

Με το που διαδόθηκε η σύλληψη της, άρχισαν να οργανώνονται συγκεντρώσεις στήριξης της. Η ιδέα για μποϋκοτάζ των λεωφορείων από τους Αφροαμερικανούς του Montgomery, διαδόθηκε μέσα στις εκκλησίες. Τη μέρα της δίκης της, κατά την οποία της επιβλήθηκε πρόστιμο 14 δολαρίων, είχαν μοιραστεί χιλιάδες φυλλάδια που καλούσαν τους Αφροαμερικανούς να μην χρησιμοποιούν τα λεωφορεία. Μάλιστα, παρά το γεγονός ότι ήταν Δεκέμβριος, μήνας με κρύο και βροχές, κανένας Αφροαμερικανός δεν μπήκε σε λεωφορείο, ενώ μερικοί περπατούσαν πολλά χιλιόμετρα ώστε να πάνε στις δουλειές τους.

Rosa-Parks-1

Με αφορμή το περιστατικό αυτό, ένας 26χρονος πάστορας στάθηκε στο πλευρό της, μαζί με χιλιάδες συμπολίτες της. Ήταν ο Martin Luther King. Οι αρχές πίστεψαν ότι το μποϋκοτάζ δεν θα κρατούσε πολύ, ιδιαίτερα με τέτοιο κρύο. Αλλά έπεσαν έξω, καθώς κράτησε έναν ολόκληρο χρόνο (382 μέρες)  και επέφερε τεράστια οικονομική ζημιά στο σύστημα μεταφορών. Χαρακτηριστικά, η εταιρεία συγκοινωνιών της πόλης παραλίγο να χρεοκοπήσει, με αποτέλεσμα να κόψει πολλά δρομολόγια και να αυξήσει τις τιμές των δρομολογίων.

Όταν το ζήτημα έφτασε σε παναμερικανικό επίπεδο, οι Αφροαμερικανοί δέχονταν συνεχώς επιθέσεις και απειλές. Κατάφεραν όμως να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους, απέχοντας από πράξεις αντεκδίκησης. Η κατάσταση κόντευε να ξεφύγει μόνο όταν εξερράγη βόμβα στο σπίτι του King (Ιανουάριος 1956). Ακόμη και τότε, ο King ζήτησε από το εξαγριωμένο πλήθος που συγκεντρώθηκε σπίτι του να απέχει από πράξεις βίας και να μην προκαλέσει με κανέναν τρόπο τις αρχές ή τους λευκούς.

Rosa-Parks-1988-ax

Τελικά τον Νοέμβριο του 1956 ήρθε η δικαίωση, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε τον νόμο της Alabama για τον φυλετικό διαχωρισμό στα λεωφορεία ως αντισυνταγματικό. Στην αυτοβιογραφία της Parks (<<Η Ιστορία μου>>), έγραψε: <<Ο κόσμος λέει ότι δεν παραχώρησα την θέση μου, επειδή ήμουν κουρασμένη. Αυτό δεν είναι αλήθεια. Δεν ήμουν κουρασμένη σωματικά (…). Η μόνη κούραση που είχα ήταν να υποχωρώ>>.

Η Parks πέθανε το 2005 σε ηλικία 92 ετών. Προς τιμήν της, όλα τα λεωφορεία του Detroit (όπου είχε μετακομίσει) και του Montgomery, είχαν μαύρες κορδέλες στις 4 πρώτες θέσεις των καθισμάτων τους. Επίσης, ήταν η πρώτη γυναίκα της οποίας η σορός εξετέθη σε λαϊκό προσκύνημα.

rosa-parks-mugshot-december-1955

Η πρωτοφανής για την εποχή στάση της Parks, θα σημάδευε τον αγώνα των Αφροαμερικανών για ίσα δικαιώματα, αφού άνοιξε τον δρόμο για το τέλος του φυλετικού διαχωρισμού. Αν και δεν ήταν η πρώτη που αντέδρασε, οδήγησε το κίνημα κατά των φυλετικών διακρίσεων σε μία από τις πρώτες του μεγάλες νίκες. Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος της αντίδρασης της, αρκεί να αντιληφθεί πως οι Αφροαμερικανοί, εκτός του ότι έπρεπε να παραχωρούν την θέση τους στο λεωφορείο και να επιβιβάζονται μόνο από την πίσω πόρτα, μπορούσαν να φοιτήσουν μόνο σε μερικά, όχι πολύ καλά σχολεία ενώ τους επιτρεπόταν να πίνουν νερό μόνο από ειδικές βρύσες. Ήταν κυριολεκτικά και με το νόμο, πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Η Parks όμως, μαζί με το Κίνημα Πολιτικών Δικαιωμάτων και τον King, κατάφερε 385 ημέρες μετά το περιστατικό να καταργήσουν τους νόμους Jim Crow (φυλετικού διαχωρισμού). Παρόλο που η πράξη της μοιάζει φυσιολογική σήμερα, τότε, η αμφισβήτηση του φυλετικού διαχωρισμού δεν γινόταν αποδεκτή ακόμη και από μερικούς Αφροαμερικανούς.

SelmaMarch_65_35-005-33_Rosa-Parks_HEID_PP-L

Η Rosa Parks δεν κατείχε κανένα αξίωμα και καμία θέση. Δεν γεννήθηκε πλούσια. Ωστόσο, κατάφερε να αλλάξει την Αμερική. Η άρνηση της να εγκαταλείψει τη θέση της στο λεωφορείο ήταν η απλούστερη των χειρονομιών, αλλά η αξιοπρέπεια και η αντίσταση της στην αδικία, συνέβαλαν στο να <<ξεσπάσει>> και να εξαπλωθεί το Κίνημα των Πολιτικών Δικαιωμάτων.

Πολλοί ίσως δεν γνωρίζουν ότι αντιδρούσε στον διαχωρισμό από νεαρή ηλικία, αφού δεν άντεχε την υποτίμηση και καταπίεση των λευκών. Για την πράξη της αλλά και την μετέπειτα δράση της ως ακτιβίστρια, το 1996 η Parks τιμήθηκε με το προεδρικό μετάλλιο της ελευθερίας, ενώ το 1999 τιμήθηκε με το μετάλλιο του Κογκρέσου (την υψηλότερη τιμή των ΗΠΑ για άμαχους) για τον αγώνα της κατά του ρατσισμού.

Η μοναδική στιγμή θάρρους της, συνεχίζει να εμπνέει μέχρι σήμερα, υπενθυμίζοντας μας ότι υπάρχει πάντα κάτι που μπορούμε να κάνουμε για να βελτιώσουμε τον κόσμο, όσο μικρό και αν μοιάζει τελικά. Ο πρόεδρος Obama, σε ανακοίνωση του για την επέτειο του ιστορικού πλέον περιστατικού τόνισε: <<επειδή η Rosa Parks κράτησε την θέση της, χιλιάδες απλοί άνθρωποι μετακινούνταν περπατώντας. Επειδή περπάτησαν, αμέτρητοι άλλοι αφανείς ήρωες βάδισαν σε πορείες. Επειδή βάδισαν σε πορείες, οι ΗΠΑ είναι καλύτερες>>. Και ολόκληρος ο κόσμος θα συμπλήρωνα εγώ.

Για τον Τομέα Έρευνας

Στέλλα Ταμπάκη, Δημοσιογράφος

 

Leave a Reply