WEB TV-ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
  • ΔΕΣ ΤΟ WEB TV ΜΑΣ

  • ΔΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΓΝΑΤΙΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • ΔΕΣ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΑΣ

ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ ΖΩΩΝ ΣΕ ΜΥΘΟΥΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

Share Button

Οι εικόνες στα παραμύθια είναι παρόμοιες με τις εικόνες στα όνειρα, μάλιστα ο Φρόιντ παρατηρώντας τους συμβολισμούς συγκεκριμένων γνωστών παραμυθιών της τότε εποχής (π.χ. των αδελφών Grimm) πρόσεξε πως παρόμοιους συμβολισμούς χρησιμοποιούσαν και οι ασθενείς του στα όνειρά τους. Για τον Γιουνγκ τα παραμύθια ήταν μέρος και απόδειξη αυτού που αποκαλούσε “συλλογικό ασυνείδητο”. Με τον όρο αυτό ο Γιουνγκ αναφερόταν στις αρχέτυπες ιδέες που έχουν αποτυπωθεί από γενιά σε γενιά και τις οποίες κουβαλάμε όλοι μέσα μας, ανεξάρτητα από την κοινωνία στην οποία ερχόμαστε. Ιδέες όπως η τροφοδότης μητέρα-φύση, ο κύκλος της ζωής, το σκοτεινό και μαύρο άγνωστο ή το νερό ως έκφραση αναγέννησης, είναι μονάχα μερικές από τις αρχέτυπες ιδέες που υπάρχουν στις ιστορίες όλων των πολιτισμών.

Συχνά παρατηρούμε στα παραμύθια τα ζώα και τα φυτά να αποκτούν ανθρώπινες ιδιότητες και να συμπεριφέρονται σαν άνθρωποι, δηλαδή να μιλούν, να σκέφτονται, να βοηθούν, να είναι επίκουροι του καλού. Τα ζώα που μπορούν και μιλούν, που είναι χρήσιμα στον άνθρωπο, ή αυτά που έχουν μαγικές ιδιότητες, εμφανίζονται σε όλα τα παραμύθια του κόσμου και αυτό σχετίζεται με τον μύθο του Παράδεισου. Ο γάτος σε πολλά παραμύθια δεν είναι μόνο κολπατζής προκειμένου να πετύχει τον σκοπό του, αλλά παράλληλα φύλακας και προστάτης της ζωής των θνητών, όπως στον ”Παπουτσωμένο Γάτο” οπού ο γάτος βοηθά τον αφέντη του να γίνει βασιλιάς ή όπως τα πουλιά και τα άλλα ζώα που βοηθούν την ”Σταχτοπούτα” να πάει στον χορό και μετά την βοηθούν να παντρευτεί τον πρίγκιπά της. Αυτός είναι ο ρόλος των ζώων και ο οποίος συνεχίζεται και μετά τον θάνατό τους. Άλλοτε τα βλέπουμε να δρουν από μόνα τους και άλλοτε παρατηρούμε μια σχέση αμοιβαιότητας. Οι ήρωες σώζουν ή βοηθούν το ζώο και αυτό από ευγνωμοσύνη τους ανταποδίδει τη σωτηρία, όταν χρειάζεται η επέμβαση των δυνάμεων τους. Στο παραμύθι ”η Ωραία και το Τέρας” με την βοήθεια των ζώων η πεντάμορφη βρίσκει τον μαγεμένο ήρωα που τον είχε χάσει και λύνονται τα μάγια. Σε κάθε περίπτωση το πουλί που μιλάει ή το ευγνώμων ζώο συμβολίζουν τον μύθο του Παραδείσου όπως βλέπουμε στο παραμύθι ” Ο Ανδροκλής και το Λιοντάρι”.

Πολλές φορές παρατηρούμε ο,τι -ήδη από τον Αίσωπο- τα ζώα συμβολίζουν κάτι συγκεκριμένο:

      photo-1   

ΑΛΕΠΟΥ: Συμβολίζει τη σοφία, όπως την βλέπουμε στον ”Μικρό Πρίγκιπα” αλλά και την πονηριά όπως παρουσιάζεται σε μύθους του Αισώπου όπως η “Κολοβή αλεπού”.

photo-2

ΒΑΤΡΑΧΟΣ: Ο βάτραχος που μιλάει συμβολίζει την άσχημη, σκοτεινή πλευρά μας. Στο παραμύθι ”Ο Βάτραχος Πρίγκιπας” όσο πιο κοντά πηγαίνει ο βάτραχος, τόσο αυτή νιώθει μεγαλύτερο άγχος, αηδία ή ακόμα και θυμό. Η αφύπνιση της σεξουαλικότητας είναι συνυφασμένη με αυτά τα συναισθήματα. Όταν υπερβαίνει το μίσος της για το άγνωστο και ανακαλύπτει τα συναισθήματά της- άρα γίνεται ο εαυτός της- τότε και ο βάτραχος γίνεται ο εαυτός του και μεταμορφώνεται σε πρίγκιπα.

photo-3

ΤΡΩΚΤΙΚΑ: Τρώνε την ενέργεια των διπλανών τους, ενώ στην συνέχεια αποκτούν θετική κατεύθυνση μέσω της μετατροπής τους σε άλογα από το ραβδί της μάγισσας που βοηθάει την ”Σταχτοπούτα”.

photo-4

ΠΟΥΛΙΑ: Τα πουλιά τα συναντούμε στα παραμύθια αλλά και στους μύθους Ελλάδας, Περσίας, Ρώμης και άλλων χωρών καθώς έχουν την λειτουργική ιδιότητα των αγγελιοφόρων των θεών, διαθέτουν δηλαδή γνώσεις που οι άνθρωποι στερούνται.

photo-5

ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ: Λίγα σύμβολα έχουν τόσο πλούσια συμβολική παράδοση όσο το περιστέρι. Συμμετέχει στο γενικό συμβολισμό όλων των λευκών ζώων με την πνευματικότητά του και την ικανότητα της εξάγνισης. Αντιπροσωπεύει την ελευθερία, την ειρήνη, την αγνότητα, την πρόνοια, την πίστη στον θεό όπως επίσης και τον Χριστιανισμό

photo-6

ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ: Οι κουκουβάγιες μπορούν να αντιπροσωπεύουν τον θρήνο (λόγω του θρηνητικού ήχου που βγάζουν), την σοφία, τον Ιουδαισμό και τις προχριστιανικές δοξασίες αφού η κουκουβάγια ήταν το ιερό πουλί της θεάς Αθηνάς.

photo-7

 

ΛΥΚΟΣ: Ο λύκος αντιπροσωπεύει όλες τις ζωώδεις τάσεις μέσα μας. Είναι ο επικίνδυνος αποπλανητής, που στήνει παγίδα στην ηρωίδα και αυτή ενδίδει. Συμβολίζει τον πειρασμό που μας μαγεύει και σε αυτόν υποκύπτουμε τελικά, όπως παρατηρούμε στην ”Κοκκινοσκουφίτσα”. Ο λύκος συμβολίζει το χειμώνα και το σκοτάδι κατά την Σκανδιναβική μυθολογία. Αν δεν υπήρχε αυτή η σαγήνη προς το άγριο, τότε ο λύκος δεν θα ασκούσε καμία απολύτως επιρροή στην ”Κοκκινοσκουφίτσα”. Το κοριτσάκι όχι μόνο τον πληροφορεί αβίαστα, αλλά και στο σπίτι της γιαγιάς, παρ’ ότι αναστατώνεται, παραμένει σαν υπνωτισμένο. Είναι το ίδιο μάγεμα που ασκεί στο μυαλό του παιδιού το σεξ. Ο λύκος όταν προσποιείται ότι είναι η γιαγιά, συμβολίζει την κυριαρχία των κατώτερων ενστίκτων μας επί των ηθικών αρχών μας.

photo-8

ΑΛΟΓΟ: Είναι σύμβολο της επιτυχίας, καλπάζει τόσο γρήγορα όσο ο άνεμος και μεταφέρει τον αναβάτη του σε μακρινές αποστάσεις όπως και ο Μονόκερος: η προσωποποίηση της φαντασίας, της αγνότητας και της ελευθερίας!

pohto-9

ΣΚΥΛΟΣ: Στον ”Μάγο του Όζ” φύλακας στο ταξίδι της Ντόροθι είναι ο σκύλος της ο Τότο που το όνομά του σημαίνει «όλα». Ο Τότο είναι μια υπενθύμιση ότι όλα όσα χρειάζεται είναι πάντα μαζί της, αρκεί να έχει επίγνωση.

photo-9

ΚΟΡΑΚΙ: Οι κουρούνες και οι κόρακες είναι επίσης πουλιά πανταχού παρόντα στο μύθο και τη λαογραφία. Η κουρούνα, η οποία συχνά απεικονίζεται ως κατεργάρα ή κλέφτρα, θεωρούνταν δυσοίωνη – παρόλα αυτά, τα πουλιά αυτά, σύμφωνα με την ελληνορωμαϊκή μυθολογία, ήταν τα ιερά πουλιά του Απόλλωνα.

Πηγές άρθρου: Σύμβολα και συμβολισμοί στα γνωστά μας παραμύθια, του Παντελή Λιάκα

https://mythoplasieskiafigiseis.wordpress.com

Για τον Τομέα Βιότοπων:

Γιώργος Ταχμαζίδης, Δημοσιογράφος

Leave a Reply