Η λίμνη Ορεστιάδα όπως ονομάζεται η λίμνη της Καστοριάς βρίσκεται στην βορειοδυτική Ελλάδα στο μέσο της οποίας είναι χτισμένη η πόλη της Καστοριάς. Σε μέγεθος είναι η ενδέκατη λίμνη στην Ελλάδα. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη φυσιογνωμία, την ιστορία και την εξέλιξη της πόλης. Έχει χαρακτηριστεί ως «Μνημείο Φυσικού Κάλλους» από το Υπουργείο Πολιτισμού και έχει ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο «Φύση 2000». Η λίμνη της Καστοριάς χαρακτηρίζεται ως υγρότοπος. Υγρότοποι καλούνται οι αβαθείς υδάτινες εκτάσεις μόνιμα ή προσωρινά κατακλυζόμενες από νερό, με τρεχούμενα ή λιμνάζοντα νερά. Αποτελεί επίσης ένα πολύ σημαντικό φυσικό οικοσύστημα με ποικίλους και σπάνιους επιμέρους οικότοπους, που υποστηρίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα, στην οποία περιλαμβάνονται πολλά σπάνια και απειλούμενα είδη.

Κύριο και εντυπωσιακό χαρακτηριστικό της πανίδας της περιοχής είναι ότι έχουν παρατηρηθεί περίπου 200 είδη πουλιών στη λίμνη της Καστοριάς, από τα οποία 90 τουλάχιστον αναπαράγονται στη λίμνη και στο παραλίμνιο δάσος. Από το σύνολο των ειδών που έχουν παρατηρηθεί στη λίμνη 45 είδη είναι προστατευόμενα, ενώ 33 είδη κατατάσσονται στις κατηγορίες του Κόκκινου Βιβλίου των Σπονδυλόζωων της Ελλάδας. Ο τροφικός ρόλος των πουλιών στο οικοσύστημα της λίμνης είναι πολύ σημαντικός, γιατί αποτελούν μια πολύ εξελιγμένη, ως προς τη διατροφή, ομάδα ανώτερων οργανισμών που εκμεταλλεύονται μια πολύ μεγάλη ποικιλία πηγών τροφής. Έτσι είναι σημαντική η συμμετοχή τους στην ανακύκλωση των θρεπτικών συστατικών και στην εξισορρόπηση των πληθυσμών άλλων ομάδων. Η ποικιλία τους σε μια περιοχή καθώς και η πληθυσμιακή τους ανάπτυξη είναι ένδειξη οικολογικής ισορροπίας κι ένδειξη του γενικότερου βιολογικού πλούτου του χώρου αυτού.

Τα δύο σημαντικότερα είδη που θα μπορούσαμε να πούμε ότι συναντώνται στη λίμνη είναι ο αργυροπελεκάνος (Pelecanus crispus) και η λαγγόνα (Phalacrocorax pygmaeus), δύο είδη που αποτελούν από τα σπανιότερα και πιο απειλούμενα πτηνά σε παγκόσμιο επίπεδο.

‘Ενας πολύ μεγάλος αριθμός αγριόπαπιων περνούν τον χειμώνα τους στη λίμνη της Καστοριάς, με τον αριθμό να φτάνει τις περισσότερες φορές και τα 1.000 άτομα, οι οποίες ανήκουν σε περισσότερα από 10 είδη με το γκισάρι (Aythya ferina) να καταλαμβάνει τη μερίδα του λέοντος.

Ο χηνοπρίστης (Mergus merganser) είναι ακόμη ένα από αυτά τα είδη και μάλιστα η λίμνη της Καστοριάς αποτελεί για εκείνον ένα από τα νοτιότερα πεδία κατανομής του. Σημαντικός επίσης είναι ο αριθμός και άλλων ειδών αγριόπαπιων όπως η πρασινοκέφαλη (anas platyrhynchus), η μαυροκέφαλη (aythya fuligula) και το το κιρκίρι (anas craeca). Ακόμη, η λίμνη φιλοξενεί μόνιμα έναν μεγάλο αριθμό βουβόκυκνων (Cycnus olor) που αναπαράγεται στην περιοχή καθιστώντας την ως το σημαντικότερο τόπο αναπαραγωγής του βουβόκυκνου σε όλη την Ελλάδα.

Η Ορεστιάδα αποτελεί και ένα από τα ελάχιστα μέρη της Ελλάδας που διαχειμάζουν, περνούν τον χειμώνα τους δηλαδή, οι νυχτοκόρακες (Nycticorax nycticorax). Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι και το πλήθος των κορμοράνων (Phalacrocorax carbo), αν και θεωρείται κατά κύριο λόγο θαλασσοπούλι, και των λαγγόνων που διαχειμάζουν στη λίμνη. Κατά τη μετανάστευση εκατοντάδες παρυδάτια πουλιά, όπως καλαμοκανάδες (Himantopus himantopus), μαχητές (Philomachus pugnax), τρύγγες (Tringa sp), σκαλίδρες (Calidris sp.), χαλκόκοτες (Plegadis falcinellus), λευκοτσικνιάδες (Egretta garzetta) κ.α. χρησιμοποιούν τα υγρολίβαδα στις όχθες της λίμνης για να λάβουν την απαραίτητη για την επιβίωση τους τροφή. Η παρουσία των αργυροπελεκάνων στην λίμνη παρατηρείται σε όλη τη διάρκεια του έτους, όμως κατά την άνοιξη παρατηρείται ραγδαία αύξηση στον αριθμό τους, αφού αυτό το παγκόσμια απειλούμενο με εξαφάνιση είδος που δημιουργεί τις φωλιές του στη γειτονική Μικρή Πρέσπα, καταφθάνει στη λίμνη της Καστοριάς για να βρει τροφή. Μερικά ακόμη από τα είδη των πτηνών που εμφανίζονται στο οικοσύστημα της λίμνης της Καστοριάς είναι ο ροδοπελεκάνος (Pelecanus onocrotalus), ο πελαργός (Ciconia) που τον χειμώνα αποδημεί σε θερμότερα κλίματα, ο πανέμορφος κύκνος (Cygnus), η σταχτόχηνα (Anser anser), ο θαλασσαετός (Haliaeetus albicilla), ο χρυσαετός (Aquila Chrysaetos) που μπορεί να φτάσει σε πολύ μεγάλα μεγέθη, η γερακίνα (Buteo buteo), ο πετρίτης (Falco peregrinus), ο γκιώνης (Otus scops) που αποτελεί ένα από τα μικρότερα είδη γλαύκας σε όλη την Ευρώπη, ο βασιλίσκος (Regulus), ο σπίνος (Fringillia coelebs), ο τσαλαπετεινός (Upupa Epops), ο συκοφάγος (Oriolus oriolus) και πολλά άλλα.

Τέλος, δύο είδη που δυστυχώς αποτελούν πολύ δημοφιλή θηράματα, το ορτύκι (Coturnix), ενώ παρατηρούνται και πολλά εκτροφεία ορτυκιών λόγω της ζήτησης για το κρέας και τα αυγά του, αλλά και το τρυγόνι (Streptopelia turtur), που επίσης παρατηρείται ότι υφίσταται μεγάλη πίεση λόγω του κυνηγιού, νόμιμο και παράνομο.

Για τον Τομέα Φύσης & Περιβάλλοντος:

Βαγγέλης  Παγουνόπουλος, Δημοσιογράφος.

Leave a Reply