Στις μέρες μας παρατηρούμε διαρκώς μία συνεχής απομάκρυνση του ανθρώπου από το περιβάλλον στο οποίο ζει, από τη φύση που τον περιβάλει. Αυτή η αποξένωση του σύγχρονου δυτικού ανθρώπου από τη φύση είναι η κυριότερη και βασική αιτία της παγκόσμιας οικολογικής κρίσης που μας καταπνίγει συνεχώς. Οι μελέτες δείχνουν ότι η ποιότητα ζωής του ανθρώπου έχει σημειώσει πολύ σημαντικά βήματα προόδου και η συνεχής άνοδος του προσδόκιμου ζωής αποδεικνύει ακριβώς αυτό το γεγονός. Ότι ζούμε σε μια θεωρητικά πιο εύκολη καθημερινότητα όμως δεν μας κάνει και πιο υγιείς ψυχικά. Αντιθέτως, παρατηρείται συνεχώς αύξηση των ψυχολογικών προβλημάτων σε νέα κυρίως άτομα, προσπαθώντας να ακολουθήσουν τους τρελούς ρυθμούς της καθημερινότητας. Η ψυχοσωματική μας υγεία συνδέεται άμεσα με την ισορροπία των οικοσυστημάτων, κάτι για το οποίο είμαστε σε μεγάλο βαθμό εμείς οι ίδιοι υπεύθυνοι. Άρα, είμαστε σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνοι και για την κακή ψυχοσωματική μας υγεία.

Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν έχει τη δυνατότητα να συνειδητοποιήσει την κατάσταση που έχει περιέλθει ο πλανήτης μας και αυτό το κάνει πιο δύσκολο να αλλάξει κάτι, καθώς είναι ο μόνος που μπορεί να βρει τον δρόμο της επιστροφής σε ένα ιδανικό περιβάλλον για να ζήσει ο ίδιος. Έχουμε μπει σε έναν κύκλο με στόχο να κάνουμε πραγματικότητα στο μέλλον την ζωή που ονειρευόμαστε και έτσι δεν μας μένει καθόλου χρόνος για να απολαύσουμε το παρόν. Τα υλικά αγαθά που επιθυμούμε όλη μας τη ζωή απομακρύνονται όλο και περισσότερο με τον χρόνο και αυτό το μέλλον που ονειρευόμαστε ίσως δεν θα έρθει ποτέ. Καταλήγουμε σαν ένα χάμστερ μέσα στη ρόδα του, που τρέχει ασταμάτητα για να συνειδητοποιήσει εν τέλει ότι μένει στάσιμο σε όλη τη διάρκεια του αγώνα του.

Το κλειδί για την ευτυχία μας ίσως βρίσκεται πολύ πιο κοντά από ότι περιμέναμε και τα πράγματα που θα μας κάνουν χαρούμενους είναι πολύ πιο άκοπα. Δρούμε συνεχώς υπό την πίεση του χρόνου. Αυτή με τη σειρά της φέρνει προβλήματα. Τα προσωπικά προβήματα μας κουράζουν το μυαλό με αποτέλεσμα να μην έχουμε διάθεση να ασχοληθούμε και με τα προβλήματα των άλλων. Πόσο μάλλον με τα προβλήματα της φύσης. Μήπως όμως τα περισσότερα προβλήματα μας ξεκινούν από την απομάκρυνσή μας από αυτή; Μήπως όσα υλικά αγαθά κι αν αποκτήσουμε μέσα μας παραμένουμε δυστυχισμένοι; Η τελευταία φράση ίσως έχει γίνει λίγο viral στις μέρες μας, αλλά δυστυχώς δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα.

Η ενδυνάμωση των περιβαλλοντικών ηθικών αγαθών και ο επανακαθορισμός του τρόπου ζωής της σύγχρονης δυτικής κοινωνίας αποτελούν μονόδρομο. Τα αστικά κέντρα συντελούν σε μια περιβαλλοντική αμνησία. Το μεγαλύτερο πλήγμα από τον συγκεκριμένο τρόπο ζωής δέχονται οι νέες γενιές που αγνοούν τα ωφέλη της επαφής με τη φύση. Έχει καταγραφεί επίσημα από μελέτες ότι η αποξένωση από τη φύση συμβάλει χαρακτηριστικά στη δημιουργία διαταραχών στη συμπεριφορά μας. Ο Richard Louv εισήγαγε τον όρο “Διαταραχή λόγω Ελλειματικής Επαφής με τη Φύση” (Nature Deficit Dissorder), με τον οποίο αναφέρεται στις ψυχολογικές, νοητικές και συναισθηματικές επιπτώσεις της αποξένωσης. Μερικά από τα συμπτώματά της είναι η διάσπαση της προσοχής, τα προβλήματα συμπεριφοράς, φοβίες, παχυσαρκία και έλλειψη της βιταμίνης D.

Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια στρέφεται όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον στις θεραπευτικές ιδιότητες της φύσης. Τα ζώα, τα φυτά, τα τοπία μπορούν να βοηθήσουν στην ευεξία και αποτελούν κινητήριο μοχλό στην καταπολέμιση του άγχους που μας καταβάλει καθημερινά. Τα παιδιά, μέσα από τη σχέση τους με τη φύση έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν το σώμα τους, το μυαλό και το πνεύμα τους, αλλά και την κατανόηση για τα μη ανθρώπινα όντα, κάτι που θα τα βοηθήσει στην συνύπαρξη μαζί τους.

Ο άνθρωπος έχει μία έμφυτη τάση να έρχεται σε επαφή με τη φύση. Όμως, ο σύγχρονος τρόπος ζωής αντικαθιστά αυτή την τάση με την ανάγκη και εμμονή του για ανέλιξη στην κοινωνική πυραμίδα. Ο αστικός τρόπος ζωής προσπαθεί με μικρά παρκάκια να καλύψει ένα μικρό κενό, χωρίς όμως να υπάρχει ο χρόνος για κατάλληλη επαφή. Όταν ένας εργαζόμενος τρέχει κάθε μέρα μέσα από αυτό το παρκάκι για να μην αργήσει στην δουλειά του και του χαλάσουν τη μέρα οι φωνές του αυστηρού αφεντικού του, ποια γνώμη μπορεί να σχηματίσει για αυτό το πάρκο;

Η λύση βρίσκεται στον καθένα ξεχωριστά, μέχρι να καταφέρουμε να γίνουμε μια ομάδα που θα μπορέσει να πει κάποια στιγμή ότι η μέρα του ξεκίνησε όμορφα σήμερα. Γιατί; Επειδή έκανε τη βόλτα του στο καταπράσινο παρκάκι της γειτονιάς του και ανέπνευσε λίγο καθαρό οξυγώνο. Τα προβλήματα μας είναι πολύ πιο μικρά από ότι φαίνονται, ας ξεκινήσουμε λοιπόν από το μεγαλύτερο, αυτό της φύσης, κι ας έρθουμε κοντά της για χάρη των επόμενων γενιών. Όπως μου αρέσει να λέω, η φύση είναι πανέμορφη, ας την αφήσουμε έτσι και ας την ευχαριστηθούμε.

Για τον Τομέα Βιοτόπων:

Βαγγέλης Παγουνόπουλος, Δημοσιογράφος.

Leave a Reply