Ο Σωτήρης Σκουλούδης είναι Έλληνας δημοσιογράφος με ευρεία αναγνώριση όχι μόνο για την παλαιότητά του στο χώρο(διαδικτυακή και προδιαδικτυακή περίοδος)  αλλά και για την αξιοπιστία του. Έχει αναλάβει αμέτρητα ρεπορτάζ, πολλά οδοιπορικά και έρευνες. Η εμπειρία του και η αγάπη του για το επάγγελμα ξεχωρίζουν. Μας παραχώρησε την παρακάτω συνέντευξη απαντώντας σε ερωτήματα για την προσωπική του ανέλιξη αλλά και για την οπτική του για το σήμερα .

Πως και πότε γεννήθηκε το ενδιαφέρον για τη δημοσιογραφία;

Το ενδιαφέρον μου για τη δημοσιογραφία γεννήθηκε στα εφηβικά μου χρόνια, οπότε και άρχισα να διαβάζω εφημερίδες και να παρακολουθώ τις ειδήσεις. Ήταν η εποχή που εξιδανίκευσα το επάγγελμα του δημοσιογράφου στο μυαλό μου, αντιλαμβανόμενος  τη σημασία της πληροφορίας και της ενημέρωσης του κοινού, που όποτε γίνεται σωστά, μπορεί να πυροδοτήσει ατομική και συλλογική δράση, με κατεύθυνση τη βελτίωση των κοινωνιών μας. 

Θεωρούσα πάντα το επάγγελμα του δημοσιογράφου ως λειτούργημα, και αυτό του ρεπόρτερ ως τα «μάτια» της κοινωνίας γύρω από το περιβάλλον της και τον κόσμο γενικότερα. Αυτές οι σκέψεις, με οδήγησαν στο να σπουδάσω στη συνέχεια αυτό το αντικείμενο στο Πανεπιστήμιο.

Πως επιτεύχθηκαν  τα πρώτα σας βήματα στο χώρο;

Ολοκληρώνοντας αλλά και παράλληλα με τις σπουδές μου στη δημοσιογραφία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, εργάστηκα τα πρώτα χρόνια της πορείας μου για εφημερίδες και περιοδικά, ενώ από το 2009 εργάζομαι στην ηλεκτρονική εφημερίδα zougla.gr ως ρεπόρτερ. Πρόκειται για την πρώτη ενημερωτική ιστοσελίδα που εφάρμοσε –και εξελίσσει μέχρι και σήμερα- στη χώρα μας τις αρχές της νέας δημοσιογραφίας, αυτές του διαδικτύου και της σύγκλισης των Μέσων (κείμενο, εικόνα, ήχος, μετάδοση, συνεχή 24ωρη ενημέρωση). Μέσω αυτής, μου δόθηκε η δυνατότητα με τους συνεργάτες μου να θεμελιώσουμε αυτόν τον τρόπο ενημέρωσης, που έμελε να καταστεί και ο δημοφιλέστερος.  

Σίγουρα υπάρχουν θέματα μεγαλύτερης δυσκολίας από άλλα. Ποια είναι αυτά που σας έρχονται στο μυαλό;

Η δυσκολία σε κάθε θέμα είναι κάτι σχετικό και εξαρτάται τόσο από το αντικείμενο του ρεπορτάζ, όσο και από τις ιδιαίτερες συνθήκες της κάθε περίπτωσης. Θεωρητικά υπάρχουν τα πιο απλά καθημερινά θέματα «ρουτίνας», όπου και σε αυτά όμως απαιτείται τεράστια προσοχή προκειμένου να αναδειχτεί σωστά η ουσία της είδησης. 

Δυσκολία υπάρχει πάντοτε σε περιπτώσεις αντικειμενικών συνθηκών (φυσικές καταστροφές, επεισόδια, εγκλήματα εν εξελίξει) όσο και σε θέματα που απαιτούν έρευνα και ακριβή ανάλυση όλων των δεδομένων, προκειμένου το τελικό αποτέλεσμα να είναι αμιγώς ενημερωτικό, να μην αδικεί καμία πλευρά και να γράφεται/μεταδίδεται βάσει των αρχών δεοντολογίας. 

Τι είναι αυτό που καθιστά για σας  το περιεχόμενο ενός οδοιπορικού ενδιαφέρον; 

Οι ειδικές συνθήκες που το συντελούν –δηλαδή ο σκοπός εκπόνησής του- που διαφέρουν κάθε φορά και, φυσικά, ο τόπος όπου λαμβάνει χώρα. Η γνωριμία με ανθρώπους και μέρη που μπορεί να διαφέρουν πολύ από αυτά που γνωρίζουμε ή έχουμε μάθει στα «κλειστά» όρια της πρωτεύουσας, καθώς και οι ιστορίες τους, αποτελούν τα στοιχεία τα επί της ουσίας μένουν στο μυαλό του δημοσιογράφου και τελικά συνθέτουν την ιστορία του. Από αυτά, άλλωστε, θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό και το ενδιαφέρον του οδοιπορικού στο τελικό αποτέλεσμα.

 Ποια είναι τα ρεπορτάζ και οδοιπορικά  που σας έχουν σημαδέψει;

Το οδοιπορικό στην Παλαιστίνη είναι σίγουρα αυτό που θα θυμάμαι για πάντα, καθώς η γνωριμία με μια σύγχρονη –ακόμα κι αν δεν το περιγράφουμε τοιουτοτρόπως- εμπόλεμη ζώνη, με ό,τι αυτό περιλαμβάνει (αδικία, ηρωισμό, διπλωματία, ιστορία και, φυσικά, προσωπικά βιώματα) αποτελούν -κατά τη γνώμη μου- την πεμπτουσία του συγκεκριμένου επαγγέλματος. Αρκεί, βεβαίως, η μετάδοση των παραπάνω να μεταφέρεται και σωστά προς στο ευρύ κοινό.

Κατά τα άλλα, ξεχωρίζω τα οδοιπορικά μου στις Καλύβες του Έβρου, στις πύλες εισόδου-εξόδου της χώρας για τις προσφυγικές ροές, καθώς και ορισμένα σε σεισμόπληκτες περιοχές της Ελλάδας. Σε επίπεδο ρεπορτάζ, διακρίνω εκείνα που βασίζονται στο τρίπτυχο «πρωτογένεια-ενδιαφέρον-ενημέρωση» και που, σε κάποιο βαθμό, η εκπόνηση τους υπό συνθήκες μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της κοινωνίας μας.

Ποια είναι τα απαραίτητα χαρακτηριστικά για την ιδιοσυγκρασία κάποιου που ασχολείται με το επάγγελμα;

Αγάπη για το επάγγελμα. Τεράστια, ανιδιοτελή. Μετά από αυτό -που είναι κατ’ εμέ και το βασικότερο- απαιτούνται σαφώς συνθετική ικανότητα αντίληψης, σκέψης και δράσης, δημιουργικότητα, συναισθηματική νοημοσύνη, ικανότητες επικοινωνίας, υπομονή, επιμονή, γνώση (όλων των πεδίων των θεωρητικών επιστημών) και, πολλές φορές, τόλμη. Υπομονή και επιμονή ανέφερα;

Η πλειοψηφία πιστεύει πως η ορθότητα της πληροφορίας στις μέρες μας κινδυνεύει. Τι πρέπει να κάνει ένας δημοσιογράφος για να διαφυλάξει την αξιοπιστία;

Να προστατεύει ως κόρη οφθαλμού την υπογραφή του (ή του Μέσου του). Έτσι, η πληροφορία που μεταδίδει θα είναι πάντα αξιόπιστη και θα ξεχωρίζει στον κυκεώνα της υπερπληροφόρησης και των fake news, που αποτελούν δυστυχώς συνέπεια της αχανούς λειτουργίας του διαδικτύου σε συνδυασμό με την αποστροφή του κόσμου στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης. 

Βλέποντας το χώρο να εξελίσσεται μέσα στα χρόνια τι αλλαγές παρατηρείτε;

Το επάγγελμα του δημοσιογράφου άλλαξε άρδην την τελευταία δεκαετία εξαιτίας του διαδικτύου, που μετέβαλε τόσο τον τρόπο παροχής της πληροφορίας και λήψης της από το κοινό, όσο και το επάγγελμα αυτό κάθε αυτό. Ο δημοσιογράφος πλέον καλείται να ξεπεράσει  τον παραδοσιακό του ρόλο, να αναπτύξει νέες δεξιότητες (όπως αυτές του εικονολήπτη), να γίνει πιο γρήγορος και άμεσος, να αλληλεπιδρά περισσότερο με το κοινό και διάφορα άλλα.

Τα Μέσα, επίσης, άλλαξαν λόγω της αμεσότητας και της ταχύτητας του διαδικτύου, όσο και εξαιτίας του γεγονότος ότι στον κυβερνοχώρο επιτυγχάνεται η σύγκλιση των Μέσων (κείμενο, εικόνα, ήχος, βίντεο, ακόμα και ζωντανή μετάδοση). Τα παραδοσιακά ΜΜΕ (εφημερίδες, τηλεόραση) παλεύουν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, συνήθως με πολύ μικρή επιτυχία, γεγονός που αποδεικνύεται και από την πτώση τους αλλά και από το «λουκέτο» ιστορικών ομίλων.   

Το επάγγελμα σας δίνει την ικανότητα να αφουγκράζεστε αποτελεσματικά την κοινωνία. Ποια πιστεύετε ότι είναι τα μεγαλύτερα πάθη του σύγχρονου ανθρώπου;

Τα ανθρώπινα πάθη έχουν μεταβληθεί ελάχιστα, παρά τις ραγδαίες κοινωνικοπολιτικές αλλά και τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών. Όπως αποδεικνύεται και από τα επίπεδα «δημοφιλίας» των σχετικών θεμάτων, το κοινό πάντα ασχολείται περισσότερο με «ροζ» ιστορίες, ειδεχθή εγκλήματα και σκάνδαλα. Η οικονομική κρίση που διανύουμε -απότοκο κοινωνικής κρίσης- έχουν διογκώσει, δυστυχώς, πάθη – όπως η απληστία-  και τις συνέπειες αυτού του γεγονότος τις διαπιστώνουμε ανατρέχοντας απλώς στη θεματολογία των καθημερινών δελτίων ειδήσεων.   

Ποιες θα είναι οι προκλήσεις της δημοσιογραφικής κοινότητας τα επόμενα χρόνια;

Σίγουρα, η διατήρηση -ή ορθότερα η ανάκαμψη- της αξιοπιστίας του δημοσιογραφικού επαγγέλματος, που βρίσκεται σε διαρκή απαξίωση, εξαιτίας μιας σειράς διαφόρων παραγόντων. Επιπρόσθετα, η ορθή αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, ώστε το δημοσιογραφικό «προϊόν» να γίνεται ολοένα και ποιοτικότερο. 

Επιμέλεια: Γιώτα Κεσσανίδου

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου