Για πολλά χρόνια έμεινε στην αφάνεια. Οι πίνακές του σε εκκλησίες και παλάτια της Ιταλίας και της Ισπανίας θεωρούνταν ως έργα κάποιου τρελού. Το έργο του άρχισε να αναγνωρίζεται στις αρχές του 20ου αιώνα ενώ πλέον σήμερα θεωρείται από τους κορυφαίους εικαστικούς καλλιτέχνες όλων των εποχών που επηρέασε ζωγράφους όπως τον Πικάσo.

Όπου και να ψάξεις, ότι εγκυκλοπαίδεια και να ανοίξεις, κανείς δεν είναι σίγουρος για την ημερομηνία γέννησης ακόμα και θανάτου του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Υπολογίζεται περίπου ότι είχε γεννηθεί την 1η ημέρα του Οκτώβρη του 1541 στο Ηράκλειο Κρήτης -τότε Δημοκρατία της Βενετίας-. Επίσης δεν είναι γνωστό και ποτέ κανείς δεν έμαθε για την καλλιτεχνική του μόρφωση αλλά και ποιούς δασκάλους είχε. Το μόνο σίγουρο είναι ότι καταγόταν από εύπορη οικογένεια και έτσι είχε την δυνατότητα να σπουδάσει βυζαντινή ζωγραφική, να εκπαιδευτεί ως  Αγιογράφος και να μάθει πολλά για την δυτική τέχνη.

Μόλις 26 ετών φεύγει από την Ελλάδα και συνεχίζει τις σπουδές του στη Βενετία, στα εργαστήρια των ζωγράφων Μπασάνο, Τιντορέντο και Τιτσιάνο υιωθετώντας στοιχεία του Μανιερισμού. Τρία χρόνια μετά πήγε να εργαστεί στην Αιώνια Πόλη, διευρίνωντας έτσι και τον κύκλο του κάτι που τον έκανε να αποκτήσει τεράστια αυτοπεποίθηση για τις δημιουργίες του, υποστηρίζοντας ότι «αν καταστρέφονταν οι τοιχογραφίες της «Καπέλα Σιξτίνα» που είχε ζωγραφίσει ο Μιχαήλ Άγγελος, θα μπορούσε αυτός να κάνει καλύτερες». Πίστευε ότι «ήταν καλός άνθρωπος, αλλά δεν ήξερε να ζωγραφίζει» Για εκείνη την εποχή η τοποθέτησή του αυτή θεωρήθηκε βλασφημία κάτι που τον έκανε να πάρει πιό γρήγορα την απόφαση να μετακομίσει στην Ισπανία, κάτι που ήδη σκεφτόταν λόγω της επιδημίας που είχε ξεσπάσει στην πόλη ήδη από το 1575. 

 

Στην Μαδρίτη η καλλιτεχνική πορεία του El Greco, όπως πλέον τον αποκαλλούσαν καθώς δυσκολευόντουσαν να προφέρουν το όνομά του, φτάνει στην κορύφωσή του. Αναλαμβάνει να ζωγραφίσει τους πίνακες του κεντρικού και των πλευρικών εικονοστασίων του Σάντο Ντομίνιγκο ελ Αντίγγονο της πόλης Τολέδο,πρώην πρωτεύουσας της Ισπανίας, αλλά παρόλλα αυτά παραμένει έδρα της εκλησσίας και πολιτιστικό κέντρο της χώρας. Διακόσμησε με πίνακες το ανάκτορο του Εσκοριάλ και τη Μητρόπολη του Τολέδου. Σπουδαίοι πίνακες του είναι η «Ανάληψη της Θεοτόκου», «Η Αγία Τριάδα», «Η Ανάσταση του Σωτήρος», «Το μαρτύριο του Χριστού», «Εσπόλιο» (σκηνή από τα πάθη του Χριστού), «Ο Λαοκόων» και «Η Πεντηκοστή».

Προσωπική ζωή 

Το 1578 γεννιέται ο πρώτος και μοναδικός γιός του, ο Χόρχε Μανουέλ, καρπός του έρωτά του με την δόνα Χερόνιμα δε λας Κουέβας, την οποία ποτέ δεν παντρέυτηκε όμως πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του. Πολλοί μελετητές των έργων του θεωρούν πως ο πίνακας «Η κυρία με την ερμίνα» είναι η προσωπογραφία της δόνα Χερόνιμα δε λας Κουέβας. 

 

Αρνείται να πληρώσει φόρους 

Το 1606 ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος θα αρνηθεί να πληρώσει φόρους. Υποστηρίζει ότι ο ζωγράφος είναι ένα ελέυθερο επάγγελμα και έτσι γίνεται ο πρώτος καλλιτέχνης στην Ισπανία που εξαιρείται την φορολογία.Σύμφωνα με τον Jose Martienez «Ο Γκρέκο εισήγαγε ένα ύφος τόσο ιδιόρρυθμο, που θα έφερνε σε αμηχανία κάθε γνώστη και κριτή που επιθυμούσε να το εξηγήσει. Όταν έφθασε σε αυτήν την πόλη, τον συνόδευσε μεγάλη φήμη, σε βαθμό που όλοι να πιστεύουν πως δεν υπήρχαν στο κόσμο έργα πιο θαυμαστά από τα δικά του. Πραγματικά, μερικά έργα του είναι τόσο άξια σεβασμού, που χωρίς δυσκολία τον κατατάσσουν στους μεγάλους καλλιτέχνες. Δεν ξέρουμε αν ποτέ ζωγράφιζε με προσυμφωνημένη τιμή, γιατί έλεγε πάντα πως δεν υπήρχε ποσό αντάξιο των πινάκων του. Κέρδιζε πολλά δουκάτα, αλλά ξόδευε και πολλά για την καλοπέραση του. Συντηρούσε μάλιστα και έμμισθους μουσικούς, ώστε να απολαμβάνει καλύτερα τα γεύματα του. Απολάμβανε πάντα την εκτίμηση του κόσμου. Ήταν επίσης διάσημος αρχιτέκτονας και πολύ καλός ομιλητής. Είχε λίγους μαθητές γιατί κανείς δεν ήθελε να ακολουθήσει τους κανόνες του». 

 

Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος πέθανε στις 7 Απριλίου του 1614, σε ηλικία 73 ετών και τάφηκε στο ναό του Αγίου Δομήνικου στο Τολέδο. Μετά τον θάνατό του εκτός από τον γιό του κανείς δεν συνέχισε το έργο του. Ο ιδιόρυθμος τρόπος που ζωγράφιζε από κάποιους αποδόθηκε σε υποτιθέμενα προβλήματα όρασης που είχε ενώ άλλοι πιστέυουν ότι έπασχε από διανοητική διαταραχή. 

 

Στη χώρα μας υπάρχουν έξι έργα του Θεοτοκόπουλου: «Ο Άγιος Λουκάς ζωγραφίζει την Παναγία» και «Η Προσκύνηση των Μάγων» (Μουσείο Μπενάκη), «Στέψη της Θεοτόκου» και «Η Συναυλία των Αγγέλων» (Εθνική Πινακοθήκη), «Βάπτιση του Χριστού» και «Άποψη του Όρους και της Μονής Σινά» (Ιστορικό Μουσείο Κρήτης). 

Μιλένα Αμπράμοβιτς, Δημοσιογράφος

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου