Η Βιέρα Γιούροβα, Επίτροπος Δικαιοσύνης, Καταναλωτών και Φυλετικής Ισότητας της Κομισιόν καταφέρεται κατά του facebook, κατηγορώντας τη σελίδα πως λειτουργεί ως »δίοδος μίσους».

Με αφορμή πρόσφατη συνάντηση μεταξύ της Τσέχας επιτρόπου με ανώτερα στελέχη του facebook, η Γιούροβα τους ενημέρωσε πως έχει διαγράψει το προσωπικό της προφίλ ως ένδειξη διαμαρτυρίας στην ανοχή της διάσημης σελίδας προς ακραίες ομάδες που προωθούν κυρίγματα μίσους. »Όταν ξεκινήσαμε να συζητάμε το μέλλον του κώδικα δεοντολογίας με διευθυντές του Facebook, τους ενημέρωσα πως μόλις είχα διαγράψει τον λογαριασμό μου, διότι (το μέσο) λειτουργούσε ως δίοδος μίσους, και δεν είμαι διατεθειμένη να υποστηρίξω κάτι τέτοιο», ανέφερε η Γιούροβα κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου στις Βρυξέλλες. Ο κώδικας δεοντολογίας στον οποίον αναφερόταν η επίτροπος είναι το κείμενο το οποίο υπέγραψαν η Google, YouTube, Microsoft, Twitter και Facebook τον Μάιο του 2016, με την υπόσχεση να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την διαγραφή των μηνυμάτων μίσους και περιεχομένου που το προάγει, σε χρονικό διάστημα 24 ωρών από τον εντοπισμό του. Όμως για την Κομισιόν αυτό δεν είναι αρκετό αφού θεωρεί ότι απαιτούνται αυστηρότερα μέτρα για την πάταξη τέτοιων φαινομένων. Η αναγκαιότητα επίλυσης του προβλήματος εντείνεται και εκ του γεγονότος πως πολλές φορές τα μηνύματα μίσους λειτουργούν ως μέθοδος στρατολόγησης νέων σε τρομοκρατικούς κύκλους. Μάλιστα εξετάζεται η περίπτωση της σύνταξης νόμου επί του θέματος ίσως και στις αρχές του 2018. Το κήρυγμα μίσους »μπορεί να οδηγήσει σε απτή βία έναντι ανθρώπων στην πραγματική ζωή και δεν πρέπει να το ανεχτούμε», τόνισε η Επίτροπος.

Όμως για να νομοθετήσει κάποιος για ένα θέμα πρέπει να γνωρίζει τι ακριβώς ρυθμίζει, και στην περίπτωση του ορισμού »μίσος» και ποιους αφορά, τα όρια είναι θολά. Η »ρητορική του μίσους» όπως ορίζεται από το Συμβούλιο της Ευρώπης, περιλαμβάνει κάθε μορφή έκφρασης που διαδίδει, υποκινεί, προωθεί ή δικαιολογεί το φυλετικό μίσος, την ξενοφοβία, τον αντισημιτισμό ή άλλες μορφές μίσους που έχουν τη βάση τους στη μισαλλοδοξία (επιθετικός εθνικισμός, διακρίσεις κατά μειονοτήτων και μεταναστών). Πάνω σε αυτό τον ορισμό βασίστηκε το νομοθετικό πλαίσιο ώστε να εξαλείψει τέτοια φαινόμενα.

Όσον αφορά στις ίδιες τις χώρες, πολύ πρόσφατα, η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι εξετάζει τη θέσπιση νέων νόμων, οι οποίοι θα αναγκάζουν τις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και τις μηχανές αναζήτησης να έχουν πιο ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση των ρητορικών μίσους. Μεταξύ άλλων, στο σχέδιο περιλαμβάνονται ειδικά εργαλεία καταγραφής καταγγελιών, και αυστηρότατα χρηματικά πρόστιμα για τις εταιρείες που δεν θα συμμορφώνονται με τις ανωτέρω οδηγίες. Στην Ελλάδα, η ρητορική μίσους αντιμετωπίστηκε νομοθετικά με τον Ν. 4285/2014 (αντιρατσιστικός νόμος, τροποποιώντας τον Ν. 927/1979), που τιμωρεί την υποκίνηση μίσους και οποιαδήποτε μορφή βίας κατά προσώπου ή ομάδας προσώπων, δημόσια, προφορικά, δια του τύπου, αλλά και μέσω του διαδικτύου. Επιπλέον, με τον Ν. 4411/2016 κυρώθηκε η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για το έγκλημα στον κυβερνοχώρο και το Πρόσθετο Πρωτόκολλο σχετικά με την ποινικοποίηση πράξεων ρατσιστικής και ξενοφοβικής φύσης που διαπράττονται μέσω συστημάτων υπολογιστών.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι, με το πέρασμα των ετών αποδείχθηκε ότι η καταπολέμηση τέτοιων πρακτικών δεν αποτελεί πεδίο ή ευθύνη αποκλειστικά των χωρών αλλά και των εταιρειών των social media. Έτσι το Νοέμβριο του 2016 η Google, το Facebook και το Twitter δεσμεύτηκαν να καταπολεμήσουν τη ρητορική μίσους. Συγκεκριμένα, το Facebook δεσμεύτηκε »να μπλοκάρει τους χρήστες που δημοσιεύουν προσβλητικό ή απειλητικό περιεχόμενο στους λογαριασμούς τους, και να αποφεύγει διαφημίσεις που έχουν σκοπό να κατευθύνουν την κοινή γνώμη». Από την πλευρά του, το Twitter εξέδωσε δήλωση ότι θα καταργήσει λογαριασμούς ατόμων που αναρτούν προσβλητικό περιεχόμενο, παραβιάζοντας τα ήδη υφιστάμενα μέτρα και οδηγίες του που έχουν ως στόχο οι χρήστες, αφενός, να «σωπάσουν» (mute) κάθε τέτοιο περιεχόμενο, αφετέρου, να υποβάλλουν αναφορά κατάχρησης. Το facebook, το οποίο αριθμεί περί το 1,6 δις χρήστες, δίνει τη δυνατότητα στα άτομα να υποβάλλουν αναφορά για προσβλητικό/ρατσιστικό, ή άλλο περιεχόμενο, σχετικά με φωτογραφίες, σχόλια, ή και ολόκληρες σελίδες. Παρ’όλα αυτά, έχουν καταγραφεί περιστατικά όπου η αξιολόγηση αυτών των αναφορών καθυστέρησε δραματικά από την ίδια τη διαχείριση του κοινωνικού δικτύου, με αποτέλεσμα το αναφερόμενο περιεχόμενο να μην διαγραφεί ποτέ. Επιπροσθέτως, σε έκθεση της κυβέρνησης της Γερμανίας, η οποία δημοσιεύτηκε στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 2016, διαπιστώθηκε ότι οι εταιρείες τεχνολογίας δυσκολεύονται σημαντικά στην έγκαιρη και επαρκή αντίδρασή τους στις παραβιάσεις του νόμου, με το Facebook να διαγράφει το 46% των παράνομων αναρτήσεων, το YouTube το 10% και το Twitter μόλις το 1% αντίστοιχα.

Η διασπορά μίσους και η στοχοποίηση ομάδων ή μεμονομένων ανθρώπων αποτελεί θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Συνεπώς θα πρέπει να δοθεί βάση στους νέους ώστε ν’αναπτύξουν γνώσεις, δεξιότητες και συμπεριφορές που αποτυπώνουν τις θεμελιώδεις αρχές αλλυλεγγύης και ισότητας. Όχι μόνο διαδικτυακά αλλά και στην καθημερινή τους ζωή. Όπως αναφέρει ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης: »Τα νομικά μέτρα είναι πολύ σημαντικά αλλά δεν επαρκούν. Η εκπαίδευση είναι η μόνη μακροπρόθεσμη λύση καθώς μπορεί να προλάβει τη ρητορική του μίσους και παράλληλα να προωθήσει την αλληλεγγύη».

 Λευτέρης Γκιουλέκας, Δημοσιογράφος

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου