Το μοναδικό εν ζωή άτομο που γνωρίζει όλα τα μυστικά του πιο σπάνιου μεταξιού, βρίσκεται σε ένα μικρό νησί της Ιταλίας και προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή την παράδοση.

Στο Σαντ Αντίοκο, ένα νησί στο νοτιοδυτικό άκρο της Σαρδηνίας, βρίσκεται ίσως το τελευταίο άτομο που γνωρίζει πώς να συλλέγει, να βάφει και να γνέθει το πολύτιμο «μετάξι της θάλασσας» ή αλλιώς βύσσο.

Η βύσσος προέρχεται από το όστρακο πίννα (Πίννα η Ευγενής), το οποίο ζει στις εύκρατες και στις θερμές θάλασσες και μοιάζει με τεράστιο μύδι. Η πίννα εκκρίνει ένα υγρό, το οποίο, όταν έρχεται σε επαφή με το θαλασσινό νερό, στερεοποιείται. Αυτή η στερεοποιημένη μορφή των εκκρίσεων της πίννας είναι η πρώτη ύλη από την οποία προέρχεται το «μετάξι της θάλασσας».

Κάθε άνοιξη, η Κιάρα Βίγκο, στην ηλικία των 62 χρόνων πλέον, συνεχίζει να καταδύεται στα νέρα του νησιού και να συλλέγει προσεκτικά το υλικό από το όστρακο, με ένα μικρό νυστέρι. Οι καταδύσεις της φτάνουν μέχρι και τα 15 μέτρα σε βάθος και χρειάζονται 300-400 καταδύσεις για να συλλέξει περίπου 200 γραμμάρια ινών. Η διαδικασία αυτή γίνεται με συνοδεία της ιταλικής Ακτοφυλακής, καθώς η πίννα είναι προστατευόμενο είδος.

Αφού συλλέξει τις ίνες, τις τοποθετεί σε φρέσκο νερό για 25 μέρες, το οποίο αλλάζει κάθε τρεις ώρες. Ύστερα καθαρίζει τις ίνες, τις ξεχωρίζει και μετά τις γνέθει. Τέλος, βυθίζει το νήμα σε ένα βάζο με υγρό, το οποίο περιέχει λεμόνι, μπαχαρικά και 15 διαφορετικούς τύπους φυκιών και μέσα σε δευτερόλεπτα το νήμα γίνεται πιο ελαστικό και, παρά το καφέ του χρώμα, λάμπει στον ήλιο σαν χρυσός.

Το μυστικό της επεξεργασίας της βύσσου βρίσκεται στην οικογένεια της Κιάρα εδώ και 24 γενιές. Στον αρχαίο κόσμο των Αιγυπτίων και των Ελλήνων η βύσσος ήταν η εκλεκτότερη υφαντική ύλη, κυρίως λόγω της ιδιότητας της να λάμπει στον ήλιο. Αναφέρεται στην περίφημη Στήλη της Ροζέτα και 45 φορές στην Παλαιά Διαθήκη.

Η Κιάρα έμαθε την τέχνη αυτή από τη γιαγιά της. «Η γιαγιά μου ύφανε μέσα μου κάτι που ήταν αδύνατο να ξετυλίξω. Από τότε έχω αφιερώσει τη ζωή μου στη θάλασσα, όπως όσοι ήρθαν πριν από εμένα.» Τη δεσμεύει ο ιερός «Όρκος της Θάλασσας», κατά τον οποίο η βύσσος δεν πρέπει ποτέ να αγοραστεί ή να πωληθεί.

Πρόσφατα, την πλησίασε ένας Ιάπωνας επιχειρηματίας και της προσέφερε 2.5 εκατομμύρια ευρώ για το πιο διάσημο έργο της φτιαγμένο από βύσσο, την οποία προσφορά αρνήθηκε κατηγορηματικά.

Έχει δημιουργήσει κεντήματα από βύσσο για το Μουσείο του Λούβρου, το Βρετανικό Μουσείο, το Βατικανό, για τον Πάπα Βενέδικτο ΙΣΤ΄ και τη βασίλισσα της Δανίας. Συχνότερα, όμως, προσφέρει τις δημιουργίες της σε νιόπαντρα ζευγάρια, σε παιδιά, στους φτωχούς και σε γυναίκες που πηγαίνουν σ’ αυτή, με την ελπίδα να κυοφορήσουν. Η ίδια είναι πλέον υποψήφια προς ένταξη στον κατάλογο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco.

Η κόρη της είναι η μόνη που μπορεί να συνεχίσει την παράδοση αλλά, παρά το γεγονός ότι γνωρίζει πλέον σχεδόν όλη τη διαδικασία της επεξεργασίας, η ίδια δεν είναι σίγουρη ότι επιθυμεί να αφιερώσει τη ζωή της σ’ αυτό. «Τα μυστικά μπορεί να πεθάνουν μαζί μου αλλά το μετάξι της θάλασσας θα συνεχίσει να ζει,» λέει η Κιάρα Βίγκο.

Νένα Πασβάντη, Δημοσιογράφος

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου