«Ήρωες» υπάρχουν και κυκλοφορούν ανάμεσα μας. Ο Stanislav Petrov κατατάσσεται σε αυτή την κατηγορία, αν σκεφτεί κανείς πως η ήρεμη κοινή λογική του ‘έσωσε’ τον κόσμο από τον πυρηνικό πόλεμο, κι ας μην το γνωρίζουν πολλοί. Το περιστατικό έλαβε χώρα σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου.

Όλα ξεκίνησαν το πρωί της 26ης Σεπτεμβρίου 1983, μια μέρα κατά την οποία το κέντρο διοίκησης δέχτηκε έγκαιρη προειδοποίηση πυρηνικής επίθεσης, με το σύστημα να του αναφέρει πως συνολικά 7 πύραυλοι εκτοξεύθηκαν από τις ΗΠΑ και κατευθύνονταν προς τη Σοβιετική Ένωση. Ο Petrov, ως αντισυνταγματάρχης εν αποστρατεία της πρώην Σοβιετικής πολεμικής αεροπορίας και αξιωματικός υπηρεσίας , αξιολογώντας την κατάσταση παρέμεινε ψύχραιμος και αποφάσισε προς επρόκειτο για σφάλμα του συστήματος. Έτσι, δεν μεταβίβασε ποτέ τον συναγερμό στους προϊσταμένους του. Η απόφαση του αυτή θεωρείται πως εμπόδισε μια πιθανή ανταποδοτική αντίδραση από την Σοβιετική Ένωση με την εκτόξευση πυρηνικών πυραύλων προς τις ΗΠΑ και τις υπόλοιπες χώρες του NATO, κάτι που θα οδηγούσε σε γενικευμένο πυρηνικό πόλεμο.

Τελικά η απόφαση του ότι πρόκειται για ψευδή συναγερμό αποδείχθηκαν βάσιμες. Το σφάλμα δημιουργήθηκε μετά από μια σπάνια ευθυγράμμιση του φωτός στα σύννεφα σε μεγάλο υψόμετρο και των τροχιών των σοβιετικών δορυφόρων. Οι παράγοντες που συντέλεσαν στην απόφαση αυτή ήταν η εκπαίδευση του, από την οποία έμαθε πως ένα πυρηνικό χτύπημα από τις ΗΠΑ θα ήταν πολύ πιθανώς μια και έξω, με ένα μεγάλο αριθμό πυραύλων να εκτοξεύονται. Επιπλέον, γνώριζε πως το σύστημα έγκαιρης ειδοποίησης ήταν νέο, και κατά την άποψη του, όχι απόλυτα αξιόπιστο, αλλά και ότι τα επίγεια ραντάρ δεν ανέφεραν στοιχεία που να στηρίζουν την υπόθεση της επίθεσης, μετά από αναμονή μερικών λεπτών.

Το περιστατικό αυτό έμεινε απόρρητο δίχως να λάβει ο Petrov κάποια ανταμοιβή ή βράβευση, καθώς το σφάλμα στο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης μαζί με κάποια άλλα σφάλματα που ανακαλύφθηκαν μετέπειτα, εξέθεταν τους προϊσταμένους του και το επιστημονικό προσωπικό. Ως εκ τούτου, ο Petrov μετακινήθηκε σε ένα λιγότερο ευαίσθητο πόστο, και συνταξιοδοτήθηκε πρώιμα, αν και ο ίδιος τόνισε πως ποτέ δεν εκδιώχθηκε από τη θέση του. Ο ρόλος του στην αποτροπή του πυρηνικού πολέμου αποκαλύφθηκε μετά από πολλά χρόνια, το 1998, όταν ο συνταγματάρχης σοβιετικής πυραυλικής άμυνας, Γιεν Γιούρι Βοτίνσεφ, τον ανέφερε στα απομνημονεύματά του.

Μετά από αυτή την αποκάλυψη στις 21 Μαΐου 2004, δόθηκε στον Petrov το χρηματικό βραβείο των $1000 δολαρίων από φιλανθρωπικό οργανισμό στο Σαν Φρανσίσκο των ΗΠΑ. Παρόμοια, τον Ιανουάριο του 2006, ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη όπου τιμήθηκε από τον οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και από έναν άλλο φιλανθρωπικό οργανισμό της πόλης. Το 2012 του αποδόθηκε και πάλι φόρος τιμής στο Μπάντεν-Μπάντεν της Γερμανίας και το επόμενο έτος με το ‘Βραβείο της Δρέσδης’ στη Δρέσδη, λαμβάνοντας παράλληλα και το χρηματικό ποσό των €25.000 του βραβείου.

Την τελευταία του πνοή άφησε στα 77 του χρόνια, ο Stanislav Petrov, ο άνθρωπος που έσωσε τον κόσμο από τον πυρηνικό όλεθρο, τον Σεπτέμβριο του 1983. Η είδηση του θανάτου του έγινε γνωστή στις 7 Σεπτεμβρίου, όταν ο Γερμανός ακτιβιστής Karl Schumacher τηλεφώνησε για να του ευχηθεί χρόνια πολλά για τα γενέθλιά του. Στο τηλέφωνο ήταν ο γιος του Dmitry, ο οποίος είπε στον Γερμανό ότι ο πατέρας του πέθανε στις 19 Μαΐου στο σπίτι του σε μια μικρή πόλη, κοντά στη Μόσχα. Για ακόμα μία φορά, η ιστορία επαναλαμβάνεται, αφού όπως και τότε έτσι και τώρα, η σημαντική αυτή είδηση είδε το φως της δημοσιότητας μετά από τέσσερις μήνες. Η ιστορία του έγινε ταινία το 2014 με πρωταγωνιστή τον Κέβιν Κόστνερ και τίτλο «Ο Άνθρωπος Που Έσωσε Τον Κόσμο».

Ο ίδιος ο Πετρόφ δεν θεώρησε ποτέ τον εαυτό του «ήρωα». Για ολόκληρο τον υπόλοιπο κόσμο όμως θα είναι ένας από τους μεγαλύτερους ήρωες της ιστορίας.

Δέσποινα Λούλου, Δημοσιογράφος

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου