Μια «Λίγκα», αλλιώτικη από όσες έχουμε στο μυαλό μας, δημιουργήθηκε πρόσφατα στη γηραιά ήπειρο. Και γιατί, όμως, «φωτεινή»; Γιατί διαθέτει 19 «σούπερ-μικροσκόπια», αν θα μπορούσαμε να τα περιγράψουμε κάπως, τα οποία, στην ουσία, είναι επιταχυντές δημιουργίας εστιασμένου φωτός. Αλλά για να δούμε στην πράξη τι σημαίνει αυτό.

Οι 16 ερευνητικοί οργανισμοί της Ευρώπης, που διαθέτουν αυτά τα μικροσκόπια, ένωσαν τις δυνάμεις τους με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας τους. Για την ακρίβεια, η LEAPS (League of European Accelerator-based Photon Sources), όπως ονομάστηκε χαρακτηριστικά, είναι μια στρατηγική κοινοπραξία που ξεκίνησε από τους διευθυντές των εγκαταστάσεων χρήσης της ακτινοβολίας Synchrotron και των λέιζερ ελεύθερων ηλεκτρονίων (FEL) στην Ευρώπη. Πρωταρχικός στόχος της είναι να διασφαλίσει και να προωθήσει εποικοδομητικά την ποιότητα και τον αντίκτυπο της θεμελιώδους εφαρμοσμένης και βιομηχανικής έρευνας που διεξάγεται στις αντίστοιχες εγκαταστάσεις, προς μεγαλύτερο όφελος της ευρωπαϊκής επιστήμης και κοινωνίας.

Αυτά τα «σούπερ-μικροσκόπια» παράγουν με τη βοήθεια της Synchrotron και άλλων επιταχυντών φωτονίων, εξαιρετικά έντονες δέσμες ακτινών Χ, καθώς επίσης και υπεριώδους και υπέρυθρου φωτός, οι οποίες επιτρέπουν την εξερεύνηση δειγμάτων με τις πιο μικρές λεπτομέρειες. Όπως καταλαβαίνουμε, αυτή η καινοτομία ανοίγει νέους δρόμους για τη μελέτη νέων φαρμάκων, υλικών, βιολογικών και χημικών διαδικασιών, αρχαιολογικών ευρημάτων κ.α.

Η LEAPS αποτελείται κυρίως από πηγές φωτός Synchrotron, όπως PETRA III και λέιζερ ελεύθερου ηλεκτρονίου, όπως το Ευρωπαϊκό XFEL. Ενώ οι ευρωπαϊκές πηγές φωτός συνεργάζονται μεταξύ τους εδώ και χρόνια, τα μέλη της LEAPS επιδιώκουν κάτι εντελώς διαφορετικό-μια στενότερη συνεργασία και σύνδεση. Μοιράζονται ένα κοινό όραμα για την προώθηση και την ανάπτυξη κοινών τεχνολογιών, την ενίσχυση των οικονομιών, τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και την υποστήριξη των βιομηχανιών στο να χρησιμοποιήσουν καλύτερα τα διαθέσιμα μέσα και τεχνικές. Επιπλέον, στοχεύουν να εμπνεύσουν τις αναδυόμενες τεχνολογίες και καινοτομίες και να ενισχύσουν μια ισχυρότερη βάση δεξιοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η υπογραφή αυτής της τόσο σημαντικής συμφωνίας έγινε με τη συμβολή και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που στηρίζει όλη αυτήν την πρωτοβουλία της LEAPS.

Ο καθηγητής Helmut Dosch, διευθυντής του γερμανικού επιταχυντή DESY στο Αμβούργο και πρώτος πρόεδρος της LEAPS ανέφερε για το όλο εγχείρημα: «Το φως από τους επιταχυντές των σωματιδίων διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις μελέτες που πραγματοποιούνται σχεδόν σε κάθε τομέα των φυσικών επιστημών…Οι εθνικές εγκαταστάσεις έχουν αναπτυχθεί και λειτουργούν, ως επί το πλείστον, ανεξάρτητα η μία από την άλλη, όμως έχουν πολλά κοινά, επειδή οι περισσότεροι από τους επιστημονικούς τους στόχους είναι πολύ παρόμοιοι».

Επιπλέον, ο καθηγητής Robert Feidenhans, Διευθύνων Σύμβουλος της ευρωπαϊκής XFEL, δήλωσε για αυτήν τη σπουδαία πρωτοβουλία: «Οι ερευνητικές πηγές φωτός χρησιμεύουν ως καταλύτες για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων και συνιστούν βασικούς παράγοντες καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας, από τους οποίους γενικά η κοινωνία μπορεί να επωφεληθεί άμεσα. Εκτός αυτού, οι εγκαταστάσεις αυτές προωθούν την ειρήνη και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση μέσω της στενής επιστημονικής συνεργασίας πέρα ​​από τα εθνικά σύνορα. Με τα μοναδικά χαρακτηριστικά του, το ευρωπαϊκό XFEL αναμένεται να επιτρέψει σημαντικές επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις σε αυτούς τους τομείς. Η συνεργασία στο πλαίσιο της LEAPS θα βελτιώσει περαιτέρω την αποδοτική χρήση αυτών των εγκαταστάσεων παγκόσμιας κλάσης και θα βοηθήσει εμάς και τους χρήστες της να επεκτείνουμε τα σύνορα της επιστημονικής γνώσης ακόμα πιο γρήγορα».

Μένει, λοιπόν, να δούμε αν αυτό που οραματίζονται οι επικεφαλής της LEAPS γίνει όντως πραγματικότητα, καθώς επίσης και κατά πόσο θα συμβάλει στην καλυτέρευση της καθημερινότητάς μας, αλλά και στην εξέλιξη της ανθρωπότητας γενικότερα.

Πηνελόπη Σωτηριάδου, Δημοσιογράφος

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου