Οι μαζικότερες διαδηλώσεις στο Ιράν από την «Πράσινη Επανάσταση» του 2009 έχουν προκαλέσει την εντονότατη αντίδραση της κυβέρνησης της χώρας ενώ εκτυλίσσονται και σκηνές που θα θεωρούνταν αδιανόητες πριν από περίπου μια δεκαετία.
Οι πολίτες έχουν ξεχυθεί στους δρόμους και διαμαρτύρονται ακόμη και κατά του Ανώτατου Ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ –κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί στην πρόσφατη ιστορία του Ιράν. Από την Πέμπτη 28 Δεκεμβρίου πολίτες από διάφορες περιοχές της χώρας έχουν βγει στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για τις οικονομικές πολιτικές, τις συνεχώς αυξανόμενες τιμές αλλά και να απαιτήσουν μεγαλύτερες ελευθερίες.

Τα τελευταία χρόνια, και μετά τη συμφωνία για τα πυρηνικά το 2015, η οικονομία του Ιράν έχει αρχίσει να βαδίζει σε πιο στέρεο έδαφος. Η ανάπτυξη έχει επιστρέψει και ο πληθωρισμός έχει πέσει από την εκλογή του Ρουχανί το 2013. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι πολλοί Ιρανοί δεν έχουν βιώσει αυτή τη βελτίωση στην καθημερινή τους ζωή, με αποτέλεσμα η οργή να ξεχειλίσει και να ξεκινήσουν οι διαμαρτυρίες. Η ανεργία βρίσκεται στα ύψη και ο επόμενος προϋπολογισμός δείχνει ότι τα επιδόματα προς τους φτωχούς θα μειωθούν. Σύμφωνα με το CNNi, η ανάπτυξη που περίμεναν πολλοί πολίτες μετά τη συμφωνία για τα πυρηνικά δεν έχει γίνει ακόμη ορατή.
«Σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων και στα μάτια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η κυβέρνηση Ρουχανί λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να ενισχύσει την ιρανική οικονομια» είπε ο Adnan Tabatabai, συνιδρυτής του CARPO – ενός Think Tank με έδρα τη Γερμανία. «Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι μπορούμε να μιλήσουμε για κοινωνική δικαιοσύνη» συμπλήρωσε ο ίδιος.

ΑΝΕΡΓΙΑ

Οι μορφωμένοι νέοι στο Ιράν είναι αρκετοί και έχουν μεγάλες δυνατότητες. Δεν υπάρχουν, όμως, πολλές ευκαιρίες για αυτούς. Τα ποσοστά ανεργίας ανάμεσα στους νέους 15 έως 29 ετών είναι πάνω από το 24%, όπως αποκαλύπτουν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία. Το ποσοστό αυτό είναι ακόμη υψηλότερο για τους νέους που ζουν σε αστικές περιοχές αλλά και τις γυναίκες. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) έχει αποκαλέσει τις γυναίκες «αναξιοποίητη πηγή ανάπτυξης και παραγωγικότητας». Όπως είναι λοιπόν αναμενόμενο, το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με το δικό του «brain drain». Μάλιστα το 2014, ο υπουργός Επιστημών Reza Faraji Dana δήλωσε ότι 150.000 μορφωμένοι Ιρανοί εγκαταλείπουν κάθε χρόνο τη χώρα.

ΑΥΞΗΣΗ ΤΙΜΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ

Ο Cliff Kupchan, διευθυντής του Eurasia Group, εξέφρασε την πεποίθηση ότι πίσω από την οργή των πολιτών κρύβεται έντονη ενόχληση των Ιρανών για τη στασιμότητα του επιπέδου ζωής τους. Ο Ρουχανί, μάλιστα, αποκάλυψε στους πολίτες τον περασμένο μήνα ότι έρχονται και άλλα «κακά μαντάτα». Η κυβέρνηση πρότεινε την περικοπή επιδοτήσεων σε βασικά αγαθά – τρόφιμα αλλά και υπηρεσίες για τις ευαίσθητες κοινωνικές τάξεις- αλλά και την αύξηση των καυσίμων κατά 50%. Όταν κάποιες κυρώσεις, μεταξύ των οποίων και η απαγόρευση εξαγωγών πετρελαίου, ήρθησαν τον Ιανουάριο του 2016, οι πολίτες του Ιράν περίμεναν να ενισχυθεί σημαντικά η οικονομία, να μειωθεί η ανεργία και να βελτιωθεί αισθητά η ζωή τους. Τα έσοδα από το πετρέλαιο έχουν αυξηθεί και ορισμένοι τομείς, όπως ο τουρισμός, έχουν επωφεληθεί σημαντικά. Αλλά εκτός από μερικές μεγάλες ενεργειακές συμφωνίες, δεν εμφανίστηκαν ξένες επενδύσεις τα τελευταία δύο χρόνια.

Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ έχουν ήδη ξεκινήσει να σχεδιάζουν νέες κυρώσεις για άλλες παραβιάσεις, μεταξύ των οποίων και μια εκτόξευση ρουκέτας το περασμένο καλοκαίρι. Ο Τrita Parsi, πρόεδρος του Εθνικού Ιρανοαμερικανικού Συμβουλίου, αλλά και άλλοι ειδικοί λένε ότι η οικονομική κακοδιαχείριση και η διαφθορά έχουν απογοητεύσει τους Ιρανούς. «Οι κυβερνητικές πολιτικές οδήγησαν σε αύξηση της ανεργίας και του πληθωρισμού. Και δεν υπάρχουν σταθερές διεθνείς επενδύσεις» είπε ο Parsi, και συμπλήρωσε: «Ο Ιρανικός λαός στήριξε ένθερμα την πυρηνική συμφωνία, αλλά υπήρχε μια προσδοκία ότι θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη».

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΡΑΜΠ

Ειδικοί δήλωσαν στο CNNi ότι τα tweet του Ντόναλντ Τραμπ για την κατάσταση δεν βοηθούν. Αντίθετα, όπως λένε, ο κόσμος πρέπει να δείξει την αλληλεγγύη του προς τον ιρανικό λαό, στηρίζοντας το δικαίωμά τους στην ελεύθερη έκφραση. Ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε στο Twitter: «Ο κόσμος παρακολουθεί!» και «Τα απολυταρχικά καθεστώτα δεν μπορούν να επιβιώσουν για πάντα». Συμπλήρωσε, επίσης, ότι ο πρόεδρος της χώρας και η ιρανική ηγεσία κατασπαταλά τον πλούτο για να χρηματοδοτήσει την τρομοκρατία.  «Η διαμαρτυρία έχει ιρανική προέλευση και θα έχει ιρανικό τέλος» είπε ο Marashi. Σε αντίστοιχο μήκος κύματος ήταν και η δήλωση του Parsi, που είπε ότι το ζήτημα αυτό δεν αφορά τις ΗΠΑ. «Αυτό δεν έχει σχέση με τον Τραμπ. Ο Τραμπ παρεμβαίνει και αυτό δεν σημαίνει ότι βοηθάει γιατί δεν έχει αξιοπιστία στο Ιράν» είπε ο Parsi. O Sadjadpour τόνισε, με τη σειρά του, ότι τα σχόλια κατά της ιρανικής κυβέρνησης μπορεί να μην είναι ωφέλιμα αλλά αντίθετα να αποτελέσουν πρόσχημα για βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Bahram Qassemi είπε ότι οι Ιρανοί δεν έχουν «καμία πίστη στα καιροσκοπικά σχόλια» του Τραμπ και της κυβέρνησής του.

Με πληροφορίες από: The economic forces driving protests in Iran
Μιλένα Αμπράμοβιτς, Δημοσιογράφος

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου