«Το Λονδίνο θα ήταν πολύ άσχημο αν δεν υπήρχε η ομίχλη», έγραψε ο Κλοντ Μονέ από το δωμάτιο του ξενοδοχείου Savoy της βρετανικής πρωτεύουσας το 1901. Αυτή είναι και η τελευταία του λέξη για την αρχιτεκτονική. Ο Μονέ (1840-1926), γνωστός για τις ιμπρεσσιονιστικές συνθέσεις του φυσικού κόσμου, επιστρέφει στο Λονδίνο και στην Εθνική Πινακοθήκη, όπου παρουσιάζονται 78 έργα του με κεντρικό θέμα τοποθεσίες και κτίρια.

Αν και ο Μονέ έγινε διάσημος για τις απεικονίσεις φυσικού τοπίου, όπως η σειρά Τα Νούφαρα, ζωγράφισε επίσης τοποθεσίες και κτίρια μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων, όπως του Λονδίνου, της Ρουέν και της Βενετίας, αποτυπώνοντας την αρχιτεκτονική της Ευρώπης του 19ου αιώνα. Η ιδιαίτερη ματιά του ζωγράφου στην αρχιτεκτονική του τοπίου προβάλλεται μέσα από τον τριμερή διαχωρισμό της έκθεσης: «Χωριό και Γραφικό», «Πόλη και Σύγχρονο», «Μνημείο και Μυστήριο».

Η αρχιτεκτονική παίζει έναν εποικοδομητικό ρόλο στους πίνακες του Μονέ. Την χρησιμοποιεί για να προσανατολίσει το μάτι μέσα ή γύρω από τη ζωγραφική. Στον πίνακα Η εκκλησία στο Varengeville και το φαράγγι του Moutiers (1882) η θολή θάλασσα και το φυσικό τοπίο με τα λουλούδια και τα βράχια δένουν με την μικρή εκκλησία στην κορυφή του βράχου που δίνει και μια αίσθηση κλίμακας.

Τον καθεδρικό ναό της Ρουέν στη Νορμανδία, παρόλο τον όγκο και το γκρίζο του χρώμα, ο Μονέ καταφέρνει να του δώσει μια ονειρική αίσθηση χρησιμοποιώντας σωστά το φως και τις αντανακλάσεις του. Προκειμένου να εξασφαλίσει τις κατάλληλες συνθήκες φωτός και καιρού για τον πίνακά του ο ζωγράφος έμεινε στη Ρουέν δυο χρόνια νοικιάζοντας διάφορα διαμερίσματα για να αποκτήσει διαφορετικές προοπτικές, ενώ χρησιμοποίησε ακόμα και τα δοκιμαστήρια ενός καταστήματος γυναικείων ρούχων.

Ταξιδεύοντας συχνά με τρένο ο Μονέ ζωγράφισε τον σιδηροδρομικό σταθμό Saint Lazare δώδεκα φορές. Ο σταθμός, που κατασκευάστηκε στην εποχή του, δηλαδή στα τέλη του 19ου αιώνα, αποδίδεται με καθαρότητα και σαφήνεια παρά τις απαλές πινελιές και τα παιχνιδίσματα του φωτός. Αλλά, αντί να αποδώσει τον ουρανό με τα σύννεφα όπως θα ήταν αναμενόμενο, ζωγραφίζει με μεγάλη λεπτομέρεια την σιδερένια οροφή με το γυάλινο σκέπαστρο και τους καπνούς από τα τρένα.

Μέσα από τα έργα της έκθεσης αναδεικνύεται η ικανότητα του Μονέ ως σχεδιαστής και ως δημιουργός συνθέσεων που διακρίνονται για την διαύγεια και την κατανόηση του χώρου. Όπως τόνισε η επιμελήτρια της έκθεσης Rosalind McKever: «βάζοντας δίπλα δυο έργα που μοιάζουν πάρα πολύ, επιτρέπεις στις διαφορές τους να υπογραμμίσουν ότι ο Μονέ στην πραγματικότητα δεν κατέγραφε τη σκηνή μπροστά του, αλλά δημιουργούσε μια σύνθεση από τα σχήματα που έβλεπε».

Η έκθεση Monet and Architecture στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου διαρκεί μέχρι τις 29 Ιουλίου.

Γιούλα Τσιλογιάννη, Αρχαιολόγος

Γράψε απάντηση

Γράψε ο σχολιό σου
Γράψε το όνομά σου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.